Humanitext Reader

普劳图斯 · 象鼻虫 §544-604b

骗局败露与军人泰拉庞提戈努斯的愤怒

第 9 段,共 11 段 · 拉丁语

内容简介

战士泰拉庞提戈内斯发现,吕孔和卡帕多克斯两人都已把钱和姑娘交给了自称是他释放奴隶“森马努斯”的人,而此人实际上是利用偷来的指环设下圈套的食客库尔库利奥。

§544is Summanum se vocari dixit, éi reddidi.
他说自己名叫森马努斯,我就还给他了。
§546quos tu mihi luscos libertos, quos Summanos somnias?
你梦见了我的什么独眼释放奴隶,什么森马努斯?
§547nec mihi quidém libertus ullust.
我甚至连一个释放奴隶也没有。
§547bFácis sapientius §548quam pars † lenonum, libertos quí habent et eos deserunt.
你做得倒挺聪明,比起那些拥有释放奴隶却又遗弃他们的女贩子们。
§549Quid feci †
我做了什么?
§549bQuod mandasti feci, túi honoris gratia, §550tuom qui signum ad me attulisset, nuntium ne spernerem.
我做了你吩咐的事,是为了你的名誉,好让我不至于轻视了那个把你的印章带给我的使者。
§551Stultior stulto fuisti, qui tabellis crederes.
你比傻瓜还傻,居然去相信书板。
§552Quis res publica et privata geritur, nonne eis crederem?
国家和私人的事务都是靠它们来处理的,我难道不该相信它们吗?
§553ego abeo, tibi res solutast recte.
我走了,你的事情已经妥善解决了。
bellator, vale.
战士,再见。
§554Quid valeam?
我怎么能好?
§554bAut tu aegrota aetatem, si lubet, per me quidem.
或者你爱病一辈子就病去吧,只要你乐意,我反正无所谓。
§555Quid ego nunc faciam? quid refert me fecisse regibus
—— 我现在该怎么办?
§556ut mi oboedirent, si hic me hodie umbraticus deriserit?
我让那些国王们听命于我,又有什么用,如果今天这个足不出户的家伙竟敢嘲笑我?
§557Quoi homini di sunt propitii, ei non esse iratos puto.
神明所眷顾的人,我想神明是不会对他发怒的。
§558postquam rem divinam feci, venit in mentem mihi, §559ne trapezita exulatum abierit, argentum ut petam, §560ut ego potius comedim quam ille.
在我做完祭祀之后,我脑海中突然想到,免得那个银行家卷款逃亡,我得去要回我的钱,好让我,而不是他,把这笔钱挥霍掉。
§560bIusseram salvere te.
我刚才向你问好了。
§561Therapontigone Platagidore, salve; salvos quom advenis §562in Epidaurum, hic hodie apud me—numquam delinges salem.
泰拉庞提戈内斯·普拉塔吉多鲁斯,你好;既然你平安抵达埃皮达鲁斯,今天在我这儿——你连盐巴也休想舔到一口。
§563Bene vocas, verum locata res est—ut male sit tibi.
盛情难却,但我的事务已经安排好了——祝你倒霉。
§564sed quid agit meum mercimonium ápud te?
不过,我的商品在你那里怎么样了?
§564bNil apud mé quidem, §565ne facias testis, neque equidem debeo quicquam.
在我这儿什么也没有,你用不着找证人,我也确实不欠你任何东西。
§565bQuid est?
什么?
§566Quod fui iuratus feci.
我履行了我的誓言。
§566bReddin an non virginem, §567prius quam te huic meae machaerae óbicio, mastigia?
你到底还还是不还那个姑娘,在我把你送上我这把大刀之前,你这个该挨鞭子的家伙?
§568Vapulare ego te vehementer iubeo: ne me territes.
我命令你挨一顿狠揍:别来吓唬我。
§569illa abductast, tu auferere hinc a me, si perges mihi
她已经别领走了。
§570male loqui, profecto, cuí ego nisi malum nil debeo.
你要是继续对我口出恶言,你确实会被我从这儿抬走——我对你除了灾祸之外什么都不欠。
§571Mihin malum minitare?
你竟敢威胁要给我好看?
§571bAtque edepol non minitabor, sed dabo, §572mihi si perges mólestus esse.
而且凭波吕克斯起誓,我不仅要威胁,还要真给你,如果你继续来纠缠我的话。
§572bLeno minitatur mihi, §573meaeque pugnae proeliares plurimae optritae iacent?
一个女贩子也敢威胁我,难道我无数次的战功就这样被践踏在地了么?
§574at ita me machaera et clupeus §575bene iuvent pugnantem in acie: nisi mi virgo redditur, §576iam ego te faciam ut hic formicae frustillatim differant.
然而,但愿我的宝剑和盾牌能保佑我在战场上奋勇作战:如果不把姑娘还给我,我立刻就要让你在这儿被蚂蚁们零刀碎剐地搬走。
§577At ita me volsellae, pecten, speculum, calamistrum meum §578bene me amassint meaque axitia linteumque extersui, §579ut ego tua magnifica verba néque istas tuas magnas minas §580non pluris facio quam ancillam meam quae latrinam lavat.
然而,但愿我的镊子、梳子、镜子和卷发钳深深地爱着我,还有我的剪刀和擦身毛巾,我对你那些冠冕堂皇的话以及你那些天大的威胁绝不比对我家那个洗厕所的女奴隶看得更重。
§581ego illam reddidi qui argentum a te attulit.
我已经把她交给了那个带着你那笔钱来的人。
§581bQuis is est homo?
那是谁?
§582Tuom libertum ésse aiebat sese Summanum.
他说他是你的释放奴隶森马努斯。
§582bMeum?
我的?
§583attat, Curculio hercle verba mihi dedit, cum cogito.
啊呀! 凭赫拉克勒斯起誓,我想起来了,库尔库利奥把我给耍了!
§584is mihi anulum subripuit.
是他偷了我的指环。
§584bPerdidistin tu anulum?
你把指环弄丢了?
§585miles pulchre centuriatus est expuncto in manipulo.
军人老爷在一个被除名的步兵连队里,可真是被漂亮地封为百夫长了呢。
§586Vbi nunc Curculionem inveniam?
我现在去哪儿找库尔库利奥?
§586bIn tritico facillume, §587vel quingentos curculiones pro uno faxo reperias.
在麦子里最容易找到,哪怕要找五百个,我也能保准让你替一个找出来。
§588ego abeo, vale atque salve.
我走了,再见,祝你好运。
§588bMale vale, male sit tibi.
—— 走你的霉运去吧,祝你遭殃。
§589quid ego faciam? maneam an abeam? sicin mi esse os oblitum?
我该怎么办? 留下还是走? 我竟然被这样糊弄了一回?
§590cupio dare mercedem qui illunc ubi sit commonstret mihi.
我想给那个能向我指出那家伙在哪里的人一笔赏钱。
§591Antiquom poëtam audivi scripsisse in tragoedia, §592mulieres duas peiores esse quam unam.
我听闻一位古时的诗人在悲剧中写道,两个女人比一个更坏。
res itast.
事实确是如此。
§593verum mulierem peiorem quam haec amica est Phaedromi §594non vidi aut audivi, neque pol dici nec fingi potest §595peior quam haec est: quae ubi me habere hunc conspicatast anulum, §596rogat unde habeam.
但是,比费德罗穆斯的这个情妇更坏的女人,我从未见过也未听过,凭波吕克斯起誓,也无法说出或想象出一个比她更坏的人了:她一看到我戴着这个指环,便问我是从哪儿得来的。
quid id tu quaeris? quia mi quaesitost opus.
“你问这干嘛? ”“因为我必须问明白。
§597nego me dicere.
” 我拒绝告诉她。
ut eum eriperet, manum arripuit mordicus.
为了抢走它,她一口咬住了我的手。
§598vix foras me abripui atque effugi.
我勉强挣脱出来逃到了门外。
apage istanc canículam.
去它的,那只小母狗!
§599Phaedrome, propera.
费德罗穆斯,快点!
§599bQuid properem?
为什么要快点?
§599cParasitum ne amiseris.
别放走了食客。
§600magna res est.
这是件大事。
§600bNulla est mihi, nam quam habui absumpsi celeriter.
我可什么财产也没有,因为我原有的那点很快就花光了。
§601Teneo.
我抓住他了。
§601bQuid negotist?
干什么?
§601cRogita unde istunc habeat anulum.
问问他那枚指环是从哪儿来的。
§602pater istum meus gestitavit
我父亲以前总是戴着它。
§602bAt mea matertera.
可我姨妈也戴过。
§603Mater ei utendum dederat.
我母亲把它交给我父亲戴的。
§603bPater † uois rusum tibi.
你父亲又把它还给你们了?
§604Nugas garris.
你在胡言乱语。
§604bSoleo, nam propter eas vivo facilius.
我一向如此,因为靠着这些我活得更轻松。

词汇与语法注释

  1. §546somnias — 动词 somniare(梦见、幻想)带 quos ... libertos, quos Summanos(宾格)作为直接宾语,意为“你脑子里在幻想我的什么释放奴隶、什么森马努斯?”
  2. §551qui tabellis crederes — 关系代词 qui 加上虚拟式未完成过去时(crederes),在此起副词性作用,说明前文比较级评价(Stultior stulto fuisti)的原因或根据(“居然去相信书板”)。
  3. §552Quis — quibus(夺格复数)的古旧缩略形式。先行词为前一句的 tabellis,作工具夺格(“借由它们”)。
  4. §559exulatum — 动词 exulare(流亡)的宾格目的动名词(supine)。与表示移动的动词 abierit 连用,表示目的(“为了流亡”)。
  5. §574at ita me machaera et clupeus / bene iuvent — 誓言公式(类似于 ita me di ament 的变体)。意为“但愿我的剑和盾帮助我,(正如)如果姑娘不还给我,我必将……”表示强烈的誓誓与条件。
  6. §585centuriatus est — centuriare(任用为百夫长、编入百人队)的被动完成时。“在一个被除名的连队里被封为百夫长”是用军事术语进行讽刺,意为“被漂亮地耍了,结果两手空空”。
  7. §600bNulla est mihi — 利用词语 res 的双重含义(既指“事情、事态”,也指“财产、资产”)构成的双关语。普拉内西乌姆说“这是件大事(magna res)”,而费德罗穆斯则打趣地回答“我可没有财产(nulla res)”。

引用这一段

普劳图斯, 象鼻虫 §544-604b. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi008.humanitext-lat2:544-604b

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。