Humanitext Reader

普劳图斯 · 小箱子 §63-118

塞勒尼乌姆倾诉苦恋并托付看家

第 2 段,共 10 段 · 拉丁语

内容简介

塞勒尼乌姆向她的朋友吉姆纳西乌姆及其母亲透露了她对阿尔凯西马尔库斯的痛苦爱恋,以及他被迫与亲戚结婚的困境。接着,她请求吉姆纳西乌姆在她因母亲传召而离开的三天内替她看家,随后含泪离去。

§63Quid faciam?
我该怎么办?
§63bIn latebras abscondas pectore penitissimo.
把它藏在你内心最深处的隐秘角落里。
§64tuam stultitiam sola facito ut scías sine aliis arbitris.
设法让你独自一人知道你的愚蠢,不要有其他旁观者。
§65At mihi cordolium est.
可是我心里难受。
§65bQuid? id unde est tibi cor? commemora obsecro;
什么? 你哪来的“心”? 求你告诉我。
§66quod neque ego habeo neque quisquam alia mulier, ut perhibent viri.
男人们都说,这东西既我没有,其他任何女人也没有。
§67Siquid est quod doleát, dolet; si aútem non est—tamen hoc hic dolet.
如果有什么该痛的,它确实在痛;但如果没有——这里的这个却依然在痛。
§68Amat haec mulier.
这姑娘恋爱了。
§68bEho an amare occipere amarum est, obsecro?
哎呀,难道开始去爱是件痛苦的事吗,求求你告诉我?
§69Namque ecastor Amor et melle et felle est fecundissimus;
凭卡斯托尔起誓,爱在蜂蜜和胆汁方面都极其丰富。
§70gustui dat dulce, amarum ad satietatem usque oggerit.
它让味觉尝到甜头,却把苦涩一直灌到你腻烦为止。
§71Ad istam faciem est morbus, qui me, mea Gymnasium, macerat.
正是那样一种病症,我的吉姆纳西乌姆,在折磨着我。
§72Perfidiosus est Amor.
爱是背信弃义的。
§72bErgo in mé peculatum facit.
所以,它是在对我进行非法侵占。
§73Bono animo es, erit isti morbo melius.
振作起来,那病会好起来的。
§73bConfidam fore, §74si medicus veniat qui huic morbo facere medicinam potest.
我相信会如此的,如果有能治好这种病的医生来的话。
§75Veniet.
他会来的。
§75bSpissum istuc amanti est verbum, veniet, nisi venit.
对于恋爱中的人来说,“他会来”这句话太慢了,如果他现在还没来的话。
§76sed ego mea culpa et stultitia peius misera maceror, §77quom ego illum unum mi exoptavi, quicum aetatem degerem.
但我这个可怜人,却因自己的过错和荒谬而备受煎熬,因为我只选了他一个人,想同他共度余生。
§78Matronae magis cónducibilest istuc, mea Selenium, §79unum amare et cúm eo aetatem exigere quoi nuptast semel.
那对贵妇人来说更为有益,我的塞勒尼乌姆,专一地爱一个人,并与那个她出嫁过一次的男人共度一生。
§80verum enim méretrix fortunati est oppidi simillima: §81non potest suam rem obtinere sola sine multis viris.
但实际上,妓女非常像一座繁华的城市:如果没有许多男人,她一个人是无法维持自己的产业的。
§82Hoc volo agatis.
我希望你们做这件事。
qua accersitae causa ad me estis, eloquar.
我会说明把你们召集到我这里的理由。
§83nam mea mater, quia ego nolo me meretricem dicier, §84obsecutast de ea re, gessit morem morigerae mihi, §85ut me, quém ego amarem graviter, sineret cúm eo vivere.
因为我不希望自己被称为妓女,我的母亲在那件事上依从了,并迁就了顺从于她的我,允许我和我深爱的那个人生活在一起。
§86Stulte ecastor fecit.
凭卡斯托尔起誓,她做得太愚蠢了。
sed tu enumquam cum quiquam viro §87consuevisti?
但你曾和任何男人有过肌肤之亲吗?
§87bNisi quidem cum Alcesimarcho, nemine, §88neque pudícitiam meam mi álius quisquam imminuit.
除了和阿尔凯西马尔库斯,没有和任何人,也没有其他任何人夺去我的贞洁。
§88bObsecro, §89quó is homo insinuavit pacto se ad te?
求求你,那个人是用什么手段接近你的?
§89bPer Dionysia §90mater pompam me spectatum duxit.
在大不敬的狄奥尼索斯节期间,母亲带我去观看游行。
dum redeo domum, §91conspicillo consecutust clanculum me usque ad fores.
在我回家的路上,他暗中用目光尾随着我,一直跟到门口。
§92inde in amicitiam insinuavit cum matre et mecum simul §93blanditiis, muneribus, donis.
从那以后,他通过巴结,同时和我的母亲以及我建立了友谊,凭着甜言蜜语、礼物和赠品。
§93bMihi istunc vellem hominem dari, §94ut ego illum vorsarem!
我真希望那个人交给我,好让我把他玩弄于股掌之间!
§94bQuid opust verbis? consuetudine
何需多言?
§95coepi amare contra ego illum, et ille me.
通过来往,我也反过来爱上了他,他也是如此爱我。
§95bO mea Selenium, §96adsimulare amare oportet.
噢,我的塞勒尼乌姆,你应该假装去爱。
nam si ames, extempulo §97melius illi multo, quém ames, consulas quam rei tuae.
因为如果你真爱了,立刻你就会设身处地为那个你爱的人着想,远胜过为你自己的利益着想。
§98At ille conceptis iuravit verbis apud matrem meam, §99me uxorem ducturum esse: ei nunc alia ducendast domum, §100sua cognata Lemniensis, quae habitat hic in proxumo.
可是,他曾在我母亲面前庄严宣誓,说会娶我为妻。 然而现在,他必须娶另外一个女人进门,他的那个住在隔壁的莱姆诺斯亲戚女孩。
§101nam eúm pater eius subégit.
因为他的父亲逼迫他。
nunc mea mater iratast mihi, §102quia non redierim domum ad se, postquam hanc rem resciverim, §103eum uxorem ducturum esse aliam.
现在我母亲对我生气了,因为在我得知这件事情后,没有回到她家去,即他将娶另一个女人。
§103bNihil amori iniuriumst.
对爱来说,没有什么是不公的。
§104Nunc te amabo ut hanc hic unum triduom hoc solum sinas §105esse et hic servare apud me.
现在,我求你允许她留在这里,仅仅留在这三天,在我这儿陪着我。
nam ad matrem accersita sum.
因为我被母亲传召了。
§106Quamquam istud mihi erit molestum triduom, et damnum dabis, §107faciam.
虽然这三天对我来说会很麻烦,而且你会给我带来损失,我会照办的。
§107bFacis benigne et amice.
你做得真是宽厚又友好。
sed tu, Gymnasium mea, §108si me absente Alcesimarchus veniet, nolito acriter §109eum inclámare (utut erga me est meritus, mihi cordi est tamen), §110sed, amabo, tranquille: ne quid, quod illi doleat, dixeris.
但是你,我的吉姆纳西乌姆,如果在我不在时阿尔凯西马尔库斯来了,请不要严厉地责骂他(不管他对我怎样,他依然是我的心上人),而是,求求你,温和一些:千万别说任何会让他痛苦的话。
§111accipias clavis: si quid opus tibi erit prompto, promito.
拿去钥匙:如果你需要拿什么东西,就尽管拿吧。
§112ego volo ire.
我想走了。
§112bVt mi excivisti lacrimas.
你真叫我流下眼泪来了。
§112cGymnasium mea, §113bene vale.
我的吉姆纳西乌姆,祝好。
§113bCura te, amabo.
照顾好你自己,亲爱的。
sicine immunda, obsecro, §114ibis?
求求你,你就这样邋里邋遢地走吗?
§114bImmundas fortunas aequom est squalorem sequi.
肮脏的命运理应由肮脏的外表相伴。
§115Amiculum hoc sustolle saltem.
至少把这件披风提起一点吧。
§115bSine trahi, cum egomet trahor.
让它拖着吧,因为我自己正被拖拽着呢。
§116Quando ita tibi lubet, vale atque salve.
既然你喜欢这样,那就祝你平安顺遂。
§116bSi possim, velim.
如果我能做到,我也希望如此。
§117Numquid me vis, mater, intro quin eam? ecastor mihi
—— 母亲,在我进去之前,你对我有什么吩咐吗?
§118visa amare.
凭卡斯托尔起誓,在我看来她看起来确实在恋爱。

词汇与语法注释

  1. §63babscondas pectore penitissimo — 第二人称单数现在时虚拟式 'abscondas' 起到劝告或命令的作用。'pectore penitissimo' 是无前置词夺格,用于表示“地点”(在内心最深处),这是古风或诗歌拉丁语的特征。
  2. §65bid unde est tibi cor? — 'cor'(心、心脏)一词在这里具有双重含义,既指肉体器官,也指真挚情感与道德的寄托。母亲借此讽刺地开玩笑说,正如男人们所说,妓女本来是不配拥有“心”的。
  3. §75bSpissum... veniet, nisi venit — 形容词 'spissum' 在此表示“缓慢的”或“迟缓的”。它表达了对于恋爱中的人来说,“他会来”(veniet)这个未来的诺言,除非他现在已经到了(nisi venit),否则听起来是多么地拖拉、令人心焦。
  4. §83dicier — 这是现在时被动不定式的一种古雅形式,等同于古典拉丁语的 'dici'(被称呼)。在普劳图斯的戏剧中经常用于满足格律或增加古风色彩。
  5. §93bvelim... ut... vorsarem — 虚拟式 'vellem/velim' 表达了目前难以实现或不可能实现的愿望。随后的 'ut' 引导的未完成过去时虚拟式 'vorsarem' 表明了如果愿望实现,说话人将会采取的行动(“好让我把他玩弄于……”)。
  6. §115bSine trahi — 'sine' 是 'sinere'(允许、听任)的第二人称单数命令式。'trahi' 是现在时被动不定式,意为“被拖拽”。合起来意为“听任它被拖着吧”。

引用这一段

普劳图斯, 小箱子 §63-118. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi007.humanitext-lat2:63-118

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。