Humanitext Reader

普劳图斯 · 小箱子 §118b-190

老妇的秘密自白与神明阿乌克西利乌姆的解说

第 3 段,共 10 段 · 拉丁语

内容简介

吉姆纳西乌姆的老母亲向观众透露了塞勒尼乌姆的身世秘密,随后离场。接着,名为“阿乌克西利乌姆”(帮助)的神明登场,向观众详细解释剧情以及塞勒尼乌姆在西库翁的真实出身。

§118bIstoc ergo auris graviter obtundo tuas, §119ne quem ames.
因此,我用这话极力嘱咐你的耳朵,千万不要爱上任何人。
abi intro.
进去吧。
§119bNumquid me vis?
你对我有什么吩咐吗?
§119cVt valeas.
祝你安好。
§119dVale.
再见。
§120Idem míhi magnae quod parti est vitium mulierum §121quae hunc quaestum facimus: quae ubi saburratae sumus, §122largiloquae extemplo sumus, plus loquimur quam sat est.
— 我也有和我们这些以此为生的女人们绝大多数人一样的缺点:一旦我们饱足了,我们立刻变得多嘴多舌,说得比需要的还要多。
§123nam ego illanc olim, quae hinc flens abiit, parvolam §124puellám proiectam ex angiportu sustuli.
因为我曾经把那个刚才哭着离开这里的、还很年幼的女孩,在路同里被丢弃的时候捡了起来。
§133eam meae ego amicae dono huic meretrici dedi,
我把她作为礼物送给了我的朋友,这位妓女。
§134quae saepe mecum mentionem fecerat, §135puerum aut puellam alicunde ut reperirem sibi, §136recens natum, eapse quod sibi supponeret.
她曾多次向我提起,要我从什么地方为她找一个新生儿,男孩或女孩都行,好让她自己冒充是自己生的。
§137ubi mihi potestas primum evenit, ilico §138feci eius ei quod me oravit copiam.
当我第一次有了机会,我立刻满足了她对我的请求。
§139postquam eam puellam á me accepit, ilico §140eandem puellam peperit quam a me acceperat, §141sine obstetricis opera et sine doloribus, §142item ut aliae pariunt, quae malum quaerunt sibi.
她从我这里接过那个女孩后,立刻“生下”了她从我这里接过的那个女孩,既没有接生婆的帮助,也没有分娩的痛苦,就像其他那些自寻烦恼的女人们生育一样。
§143nam amatorem aibat esse peregrinum sibi §144suppositionemque eius facere gratia.
因为她说她有一个外国情夫,她这么做是为了给那个人伪造一个孩子。
§145id duae nos solae scimus: ego quae illi dedi §146et illa quae a me accepit, praeter vos quidem.
这件事只有我们两个人知道:送给她的我和从我这里接过的她,当然,除了你们之外。
§147haec sic res gesta est.
事情的经过就是这样。
si quid usus venerit, §148meminisse ego hanc rem vos volo.
如果有什么需要,我希望你们记住这件事。
ego abeo domum.
我要回家了。
§149Vtrumque haec, et multiloqua et multibiba, est anus.
— 这个老婆子既多嘴又多酒,两者都是。
§150satin víx reliquit deo quod loqueretur loci,
她几乎没有给神留下说话的余地,对吧?
§151itá properavit de puellae proloqui §152suppositione.
她那么急着把关于女孩伪造的事情和盘托出。
quod si tacuisset, tamen §153ego eram dicturus, deus, qui poteram planius.
但即使她保持沉默,我这个神本来也是要说的,而且我能说得更清楚。
§154nam mihi Auxilio est nomen.
因为我的名字叫作“阿乌克西利乌姆”。
nunc operam date, §155ut ego argumentum hoc vobis plane perputem.
现在请注意,好让我把这个剧情为你们彻底解释清楚。
§156fuere Sicyoni iam diu Dionysia.
很久以前,西库翁举行了狄奥尼索斯节。
§157mercator venit huc ad ludos Lemnius, §158isque hic compressit virginem, adulescentulus, §159vi, vinulentus multa nocte in via.
一个莱姆诺斯的商人来到这里观看竞技,他还是个年轻小伙子,一天深夜,在路上借着酒劲强暴了一位处女。
§160is ubi malam rem scit se meruisse, ilico §161pedibus perfugium peperit, in Lemnum aufugit, §162ubi habitabat tum.
当他知道自己犯下了大错,立刻拔腿就跑,逃回了当时他居住的莱姆诺斯。
ílla quam compresserat §163decumo post mense exacto hic peperit filiam.
那个被他强暴的女孩,在满十个月后,在这里生下了一个女儿。
§164quoniam reum eius facti nescit qui siet, §165paternum servom sui participat consili, §166dat eam puellam ei servo exponendam ad necem.
因为她不知道这桩罪行的犯人是谁,她便让父亲的奴隶参与了她的计划,把那个女孩交给那个奴隶,让他扔掉等死。
§167is eam proiecit.
奴隶扔掉了她。
haec puellam sustulit.
而这个女人捡起了那个女孩。
§168ille clam óbservavit servos qui eam proiecerat §169quo aut quas in aedis haec puellam deferat.
扔掉女孩的那个奴隶暗中观察,看这个女人把女孩带到了哪里,或者是哪家屋里。
§170ut eampse vos audistis confiterier, §171dat eam puellam meretrici Melaenidi, §172eaque educavit eam sibi pro filia §173bene ac pudice.
正如你们听见她自己亲口承认的那样,她把那个女孩给了妓女梅莱尼斯,后者把她当成自己的女儿抚养,养得既好又贞洁。
tum illic autem Lemnius §174propinquam uxorem duxit, cognatam suam.
就在那时,那个莱姆诺斯人在莱姆诺斯娶了他的近亲,他的堂妹。
§175ea diem suom obiit, facta morigera est viro.
她寿终正寝了,生前对丈夫十分顺从。
§176postquam ille uxori iusta fecit, ilico §177huc commigravit; duxit uxorem hic sibi §178eandem quam olim virginem hic compresserat, §179et eam cognoscit esse, quam compresserat; §180illa illi dicit, eius se ex iniuria §181peperisse gnatam átque eam se servo ilico §182dedisse exponendam.
在他为妻子办完丧礼后,他立刻搬迁到了这里;他在这里为自己娶了一个妻子,就是他以前在这里强暴过的那个处女,并且认出她就是当年自己强暴过的那个女子;她告诉他,由于他的暴行,她生下了一个女儿,并且立刻交给奴隶去丢弃。
ille extemplo servolum §183iubet illum eundem persequi, si qua queat §184reperire quae sustulerit.
他立刻命令当年的那个奴隶去追踪,看能否找到那个捡起女孩的女人。
ei rei nunc suam §185operam usque assiduo servos dat, si possiet §186meretricem illam invenire, quam olim tollere, §187cum ipse exponebat, ex insidiis viderat.
为了这件事,奴隶现在一直勤勉地努力着,看是否能找到那个妓女,也就是他当年在丢弃女孩时,暗中看到捡起女孩的那个女人。
§188nunc quod relicuom restat volo persolvere, §189ut expungatur nomen, ne quid debeam.
现在我想把剩下的部分讲完,好让债务的名目被勾销,使我一无所欠。
§190adulescens hic est Sicyoni, ei vivit pater;
这里西库翁有一个年轻人,他的父亲还健在;

词汇与语法注释

  1. 118bIstoc — 指示代词 istic 的中性单数夺格,在此用作原因夺格,意为“因为那件事(即前述关于恋爱的痛苦等事实)”。
  2. 121saburratae sumus — 动词 saburro(装载压舱物)的完成被动分词,在此处被幽默地比喻为“灌饱了酒”或“吃饱喝足”的状态。
  3. 138feci eius ei quod me oravit copiam — 短语 copiam facere(提供、满足)支配属格。此处的 eius 是中性单数属格,作为关系从句 quod me oravit 的先行词,并修饰 copiam。
  4. 150satin vix — satin 是 satisne 的口语缩略形式。字面意思是“足够……吗”,在此处作反问或感叹使用,带有一种惊讶的语气,用以强调“几乎没有”。
  5. 160pedibus perfugium peperit — 字面意思是“用双脚生出了避难所”。这是普劳图斯特有的喜剧夸张表现,利用了头韵(p-p-p),意为“一目散地逃跑了”。
  6. 175diem suom obiit — 字面意思是“迎来了她自己的日子”,是拉丁语中表示死亡的标准委婉表达。
  7. 182servolum illum eundem persequi — 由 §183 中的 iubet(命令)所支配的宾格加不定式(AcI)结构。逻辑主语是宾格的 servolum illum eundem,不定式是异态动词 persequor 的现在不定式 persequi。

引用这一段

普劳图斯, 小箱子 §118b-190. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi007.humanitext-lat2:118b-190

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。