§1Cum ego ántehac te amávi et mi amícam esse crévi, §2mea Gýmnasium, et mátrem tuám, tum id mihi hódie §3apéruistis, tu átque haec: sorór si mea ésses,
正如我在此之前一直爱着你,并相信你是我的朋友,我的吉姆纳西乌姆,还有你的母亲;而今天你们俩向我表明了这一点,你和这位妇人:即使你是我的亲姐妹,你们又怎能去向我表示更大的敬意呢?
§4qui mágis potuerítis mihi honórem ire habitum, §5néscio, nisi, ut meus est animus, fieri non posse arbitror; §6íta omnibus relictis rebus mihi frequentem operam dedistis.
我不知道,只是依我看来,我认为那是不可能的;你们竟如此放下一切事务,全身心地为我尽力。
§7éo ego vos amo ét eo á me magnam iniistis gratiam.
因此我爱你们,因此你们从我这里赢得了极大的感激。
§8Pol isto quidem nos pretio facile est frequentare §9tibi utilisque habere: §10ita in prándio nos lepide ác nitide §11accépisti apúd te, ut sempér meminerímus.
凭波吕克斯起誓,如果能得到那样的回报,我们很容易经常陪伴你并对你有所用处:你在午宴上对我们招待得如此优雅而华丽,在你家里,以至于我们将永远铭记。
我是心甘情愿这样做的,而且我以后也会这样做,去追求那些我认为你们所期望的事情。
§14Quód ille dixit, quí secundo vénto vectus ést tranquilló mari, §15véntum gaudeo—écastor ad téd, ita hodie híc acceptaé sumus
正如那个乘着顺风、在平静的海面上航行的人所说: “我为风到达而高兴”——凭卡斯托尔起誓,正是到了你这里。
因为今天我们在这里受到了如此甜美的款待,在你家里,除了规规矩矩的礼仪之外,没有任何我不满意的地方。
§18Quid ita, amabo?
为什么这么说,亲爱的?
§18bRaro nimium dabat quod biberem, id merum infuscabat.
她极少给我喝的东西,还把纯酒给稀释了。
§19_20Amábo, hicine ístud decét?
亲爱的,在这里这合适吗?
§22bDecet pol, mea Selenium, §23hunc ésse ordiném benevoléntis intér se §24béneque amicitia útier, §25ubi istás videas summó genere natás, summatis mátronas, §26ut amícitiam colunt átque ut eam iunctám bene habent intér se.
确实合适,我的塞勒尼乌姆,互相抱有善意的人们理应处于这样的阶层,并很好地享有友谊,当你看到那些出身最高贵门第的女人、上流社会的贵妇们,她们如何培养友谊,以及她们如何在彼此之间保持紧密的结合。
如果我们做完全相同的事情,如果我们模仿同样的事,即便如此,我们也将难以生存在极大的嫉妒之中。
suárum opum nos vólunt esse indigéntes.
她们希望我们匮乏并需要她们的财富。
§29_30nostrá copiá nil volúnt nos potésse §31suíque omniúm rerum nós indigére, §32út sibi simus súpplices.
她们希望我们凭借自己的力量一无所成,并且在所有事情上都需要她们,好让我们成为向她们哀求的人。
§33éas si ádeas, abitum quam aditum malis, ita nostro ordini §34palám blandiúntur, clam, si óccasio usquam est, §35aquám frigidám subdolé suffúndunt.
如果你接近她们,你宁可离去也不愿接近;她们对我们的阶层,表面上极力谄媚,暗地里,只要一有机会,就会狡猾地朝我们泼冷水。
她们宣称我们常与她们的丈夫来往,称我们是她们的竞争对手,极力贬低我们。
§38quia nós libertinaé sumus, et ego ét tua mater, ámbae §39meretrices fuimus: illa te, ego hanc mihi educavi §40ex patribus conventiciis.
因为我们是获释女奴,我和你的母亲都是;我们两人曾是妓女:她抚养了你,而我为了自己抚养了这孩子,父亲们都是萍水相逢的人。
neque ego hanc superbiai §41causa pepuli ad meretricium quaestum, nisi ut ne ésurirem.
我并非出于虚荣才把她推向娼妓的行当,而仅仅是为了不让我挨饿。
§42At satius fuerat eam viro dare nuptum potius.
但是,还不如把她嫁给一个丈夫呢。
§42bHeia, §43haec quidem ecastor cottidie viro núbit, nupsitque hodie, §44nubet mox noctu: numquam ego hanc viduam cubare sivi.
哎呀,凭卡斯托尔起誓,她确实每天都在嫁给丈夫,今天嫁了,今晚很快又要嫁了:我从未让她独守空房。
§45nam si haec non nubat, lugubri fame familia pereat.
因为如果她不出嫁,我们全家就会因惨痛的饥饿而灭亡。
§46Necesse est, quo tu me modo voles esse, ita esse, mater.
母亲,你希望我成为什么样,我就必须成为什么样。
§47Ecastor haud me paenitet, si ut dicis ita futura es.
凭卡斯托尔起誓,如果你真能像你所说的那样做,我绝不后悔。
§48nam si quidem ita eris ut volo, numquam senecta fies §49semperque istam quam nunc habes aetatulam optinebis, §50multisque damno et mihi lucro siné meo saepe eris sumptu.
因为如果你真能像我期望的那样,你将永远不会衰老,并且永远保持你现在拥有的这般青春,你将经常给许多男人带来损失,给我带来利润,而无需我花一分钱。
§51Di faxint.
愿神明降福。
§51bSine opera tua di horunc nil facere possunt.
如果没有你自己的努力,神明在这些事上也是无能为力的。
§52Equidem hercle addam operam sedulo; sed tu aufer istaec verba.
我当然会勤勉努力;但是母亲,请收起你那些话吧。
quid, cedo, te obsecro tam abhorret hilaritudo?
请告诉我,我求求意,为什么欢乐与你如此无缘?
§55neque munda adaeque es, ut soles (hoc sis vide, ut petivit
你也不像平时那样整洁(请看,她是多么深地叹了一口气!
§56suspiritum alte) et pallida es.
),而且脸色苍白。
eloquere utrumque nobis, §57et quid tibi est et quid velis nostram operam, ut nos sciamus.
把这两件事都告诉我们吧,既告诉你出了什么事,又告诉我们你希望我们如何帮忙,好让我们知道。
§58noli, obsecro, lacrumis tuis mi exercitum imperare.
求求你,别用你的眼泪来折磨我。
§59Méd excrucio, mea Gymnasium: male mihi est, male maceror; §60doleo ab animo, doleo ab oculis, doleo ab aegritudine.
我在折磨自己,我的吉姆纳西乌姆:我很痛苦,我备受煎熬;我的心灵痛苦,我的眼睛痛苦,我因病痛而痛苦。
§61quid dicam, nisi stultitia mea me in maerorem rapi?
我能说什么呢,除了因为我自己的愚蠢而陷入悲伤?
§62Indidem unde oritur facito ut facias stultitiam sepelibilem.
在它产生的地方,你就让那愚蠢入土为安吧。