Humanitext Reader

普劳图斯 · 小箱子 §606-667

阿尔凯西马库斯的疯狂与小箱子的发现

第 8 段,共 10 段 · 拉丁语

内容简介

梅莱尼斯得知了德米霍家中复杂的婚姻关系,确信塞莱妮乌姆是其亲生女儿,决定将她送还。与此同时,绝望的阿尔凯西马库斯企图自杀,被塞莱妮乌姆阻止并强行带走,留下的信物小箱子被奴隶兰帕迪奥捡到并认出。

§606nata, inquam, meo ero est filia.
我说:“一个女儿诞生了,”我说,“生给了我的主人。
§606bCerte modo §607huius, quaé locuta est, quaerere aibas filiam.
” 的确,就在刚才你还说你在寻找刚才说话的这位女性的女儿。
§608Huius ergo quaero.
所以,我找的就是她的女儿。
§608bQuo modo igitur, obsecro,
那么,请问,这到底是怎么回事?
§609haec est prior, quae nupta nunc est?
现在结婚的这位,怎么会是“先前的”妻子呢?
§609bConteris §610tu tua me oratione, mulier, quisquis es.
你真是让我疲于奔命用你的长篇大论,女人,不管你是谁。
§611medioxumam quam duxit uxorem, ex ea §612nata est haec virgo, Alcesimarcho quae datur.
他娶的那个处于中间的妻子,从她那里生下了这个正要嫁给阿尔凯西马库斯的年轻姑娘。
§613ea uxór diem obiit.
那个妻子去世了。
iam scis?
你现在明白了吧?
§613bTeneo istuc satis.
这一点我十分清楚了。
§614sed ego illud quaero confragosum, quo modo §615prior pósterior sit et posterior sit prior?
但我问的是那个令人困惑的问题:怎么会先前的成了后来的,而后来的又成了先前的?
§616Prius hanc compressit quam uxorem duxit domum, §617prius grávida facta est priusque peperit filiam; §618eam póstquam peperit, iussit parvam proici: §619ego eam proieci, ália mulier sustulit, §620ego inspectavi.
他在娶她为妻之前,就已经占有了她(现在的妻子),她先怀孕,并先产下了一个女儿;在她产下女儿之后,他命令将这女婴丢弃:是我把她丢弃的,另一个女人抱走了她,我亲眼看着。
érus hanc duxit postibi.
在此之后,主人娶了现在的这位。
§621eam núnc puellam filiam eius quaerimus.
我们现在寻找的,就是那个作为他女儿的女孩。
§622quid nunc supina susum in caelum conspicis?
你现在为什么躺着仰望天空呢?
§623Ei nunciam istuc quo properabas, nil moror.
现在快去你刚才急着要去的地方吧,我不耽误你了。
§624nunc intellexi.
我现在懂了。
§624bDis hercle habeo gratiam, §625nam ni intellexes, numquam, credo, amitteres.
凭赫拉克勒斯起誓,我感谢诸神,因为如果你不搞懂,我相信你永远也不会放我走。
§626Nunc mihi bonae necessumst esse ingratiis, §627quamquam esse nolo.
—— 现在,即使不情愿,我也必须做好人了,虽然我并不想。
rem palam esse intellego: §628nunc egomet potius hanc inibo gratiam §629ab illis, quam illaec me indicet.
我知道事情已经败露:与其让那个老婆子告发我,现在我自己倒不如主动去讨好他们。
ibo domum, §630atque ad parentes redducam Selenium.
我要回家去,并把塞莱妮乌姆送回她父母身边。
§631Rem élocuta sum tibi omnem; sequere hac me, Selenium,
—— (梅莱尼斯)我已经把事情原委都告诉你了;跟着我走这边,塞莱妮乌姆,让你回到你本该属于的人身边,而不是跟着我。
§632ut eorum quoiam esse oportet te sis potius quam mea. §633quamquam invita te carebo, ánimum ego inducam tamen §634ut illud quem ad modum tuam in rem bene conducat consulam.
虽然我舍不得失去你,但我还是要下定决心去考虑如何做才对你最有利。
§635nam hic crepundia insunt, quibuscum te illa olim ad me detulit, §636quae mihí dedit, parentes te ut cognoscant facilius.
因为这里面有当年那老婆子把你带到我这里时附带的信物,那是她给我的,好让你的父母更容易认出你。
§637accipe hanc cistellam, Halisca.
拿着这个小箱子,哈里斯卡。
ágedum pulta illas fores.
来,敲那扇门。
§638dic me orare ut aliquis intus prodeat propere ocius.
说我请求里面有人能赶快出来。
§639Recipe me ad te, Mors, amicum et benevolum.
(阿尔凯西马库斯)死神啊,把我当作你的朋友和善意者接纳过去吧。
§639_640Mater mea, §641periimus miseraé.
(哈里斯卡)我的母亲,我们这可怜的人儿完蛋了。
§641bVtrum hac me feriam an ab laeva latus?
(阿尔凯西马库斯)我是该从这边刺向自己,还是从左边刺向肋部?
§642Quid tibi est?
(梅莱尼斯)你怎么了?
§642bAlcesimarchum non vides? ferrum tenet.
(哈里斯卡)你没看见阿尔凯西马库斯吗? 他手里拿着剑。
§643Ecquid agis? remorare.
(阿尔凯西马库斯)你还在等什么? 磨磨蹭蹭的。
lumen linque.
离开这光芒(去死吧)。
§643bAmabo, accurrite, §644ne se interemat.
(塞莱妮乌姆)求求你们,快跑过去,别让他自杀。
§644bO Salute méa salus salubrior, §645tu nunc, si ego volo seu nolo, sola me ut vivam facis.
(阿尔凯西马库斯)啊,比我自己的健康(健康女神萨鲁斯)更健康的救星,现在,不管我愿不愿意,唯有你让我活下去。
§646Haud voluisti istuc severum facere.
(塞莱妮乌姆)你根本不是真心想做那样严酷的事。
§646bNil mecum tibi, §647mortuos tibi sum: hanc ut habeo certum est non amittere; §648nam hercle iam ad me adglutinandam totam decretum est dare.
(阿尔凯西马库斯)我与你毫无干系,我对你而言已经是个死人:既然我已经抓住了这个女人,我决不放手;凭赫拉克勒斯起誓,我已经决定让她完全与我粘在一起。
§649ubi estis, servi? occludite aedis pessulis, repagulis §650ilico: hanc ego tetulero intra limen.
奴隶们,你们在哪里? 立刻用门栓和横木把屋子锁上:我要把她带进门槛里去。
§650bAbiit, abstulit §651mulierem.
—— (哈里斯卡)他走了,把女人抱走了。
ibo, persequar iam illum intro, ut haec ex me sciat §652éadem, si possum tranquillum facere ex irato mihi.
我也要进去,现在就跟着他,好让他从我这里知道这些真相,如果我能让他对我消气,变得平静的话。
§653Nullam ego me vidisse credo magis anum excruciabilem §654quam illaec est, quae dudum fassa est mihi quaene infitias eat.
—— (兰帕迪奥)我相信我从未见过比那个更该受拷问的老太婆了,她刚才明明向我承认了,现在却又矢口否认。
§655sed eccam eram video.
但看啊,我看到我的女主人了。
sed quíd hoc est, haec quod cistella hic iacet §656cum crepundiis? nec quemquam conspicor alium in via.
但这是什么? 为什么这个小箱子和信物丢在地上? 而且街上看不到其他人。
§657faciundum est puerile officium: conquiniscam ad cistulam.
我得做做小孩子的事(跑腿工作):弯腰去捡这小箱子。
§658Quid agis, Lampadio?
(普哈诺斯特拉塔)你在干什么,兰帕迪奥?
§658bHaec cistella numnam hinc ab nobis domo est?
(兰帕迪奥)这个小箱子难道是我们家里的吗?
§659nam hinc ab ostio iacentem sustuli.
因为我是从门前的地上捡起来的。
§659bQuid nuntias §660super anu?
(普哈诺斯特拉塔)你关于那老太婆有什么消息?
§660bScelestiorem in terra nullam esse alteram.
(兰帕迪奥)世上没有比她更邪恶的了。
§661omnia infitiatur ea quae dudum confessa est mihi.
她把刚才向我承认的一切都否认了。
§662nam hercle ego quam illam anum inridere me ut sinam, satiust mihi §663quovis exitio interire.
凭赫拉克勒斯起誓,与其让那老太婆愚弄我,我宁可死于任何毁灭。
§663bDi, obsecro vostram fidem.
(普哈诺斯特拉塔)神啊,求你们保佑。
§664Quid deos obsecras?
(兰帕迪奥)你求神做什么?
§664bServate nos.
(普哈诺斯特拉塔)拯救我们。
§664cQuid est?
(兰帕迪奥)怎么了?
§664dCrepundia §665haec sunt, quibuscum tu extulisti nostram filiolam ad necem.
(普哈诺斯特拉塔)这些就是信物,当年你带着它们把我们的小女儿抱出去送死(丢弃)。
§666Sanane es?
(兰帕迪奥)你疯了吗?
§666bHaec sunt profecto.
(普哈诺斯特拉塔)这确实就是它们。
§666cPergin?
(兰帕迪奥)你还要坚持吗?
§666dHaec sunt.
(普哈诺斯特拉塔)就是它们。
§666eSi mihi §667alia mulier istoc pacto dicat, dicam esse ebriam.
(兰帕迪奥)如果换作别的女人对我这么说,我一定会说她喝醉了。

词汇与语法注释

  1. 611medioxumam — 形容词 medioxumus(“处于中间的”)的阴性单数宾格形式,修饰 uxorem(妻子)。这指的是德米霍的三段感情关系(①先前的女人[现任妻子],②第二任已故妻子,③现任正式妻子[即①的女人])中“处于中间的第二任妻子”,从而解开了先前提到的先后的谜团。
  2. 626ingratiis — 源自名格 ingratia(“不快、不情愿”)复数夺格的副词性表达,意为“违心地、不情愿地”。它在此处与作补语的 'bonae esse'(做好人、行善)并用,强调她虽不情愿但不得不做出顺应局势的选择。
  3. 632quoiam — 古风所有疑问/关系形容词 quoius, -a, -um(“谁的、属于谁的”)的阴性单数宾格形式。该从句压缩了其句法结构:*ut sis [filia] eorum, quoiam [filiam] oportet te esse*(“使你成为你本该属于的那些人的[女儿]”),展现了早期喜剧中口语化的紧凑句式。
  4. 644Salute — 作为比较级 salubrior(“更健康的、更稳固的”)的比较夺格。这里既指抽象意义上的“拯救、健康(salus)”,又兼指拟人化的拯救女神(Salus),是早期喜剧中情人之间夸张的俗套赞美之词(“比救星女神更有效的救星”)。
  5. 662quam... ut sinam — 由 satiust(“更好、宁可”)引导的比较句式。通常情况下应采用不定式进行对比(如 *satiust interire quam sinere*),但此处在 *quam* 后面使用了由 *ut* 引导的结果或名词性从句(*ut sinam*),用以强烈强调“与其让我容忍那老婆子愚弄,不如去死”。

引用这一段

普劳图斯, 小箱子 §606-667. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi007.humanitext-lat2:606-667

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。