Humanitext Reader

普劳图斯 · 小箱子 §191-292

阿尔克西马库斯的爱情折磨与狂乱

第 4 段,共 10 段 · 拉丁语

内容简介

年轻主角阿尔克西马鲁斯登场,歌唱爱情(阿摩尔)反复无常的折磨与心灵的混乱。随后,他向奴隶痛悔自己多日冷落情人的不忠,最终陷入狂乱状态,大声索要武具与军队。

§191is amore proiecticiam illam deperit §192quae dudum flens hinc abiit ad matrem suam, §193et illa hunc contra, qui est amor suavissimus.
那个年轻小伙子拼命爱着那个被丢弃的女孩,那个刚才哭着离开这里回到她母亲身边的女孩,而她也同样爱着他,这是最甜蜜的爱。
§194ut sunt humana, nihil est perpetuom datum.
就像人世间的事情一样,没有什么东西是被永远赋予的。
§195pater adulescenti dare volt uxorem; hoc ubi §196mater rescivit, iussit accersi eam domum.
父亲想给这个年轻人娶一个妻子;当母亲得知此事后,立刻下令把她召回了家。
§197haec sic res gesta est.
事情的经过就是这样。
bene valete et vincite §198virtute vera, quod fecistis antidhac; §199servate vostros socios, veteres et novos, §200augete auxilia vostra iustis legibus, §201perdite perduelles, parite laudem et lauream, §202ut vobis victi Poeni poenas sufferant.
祝你们安好,并以此战胜,用真正的美德,正如你们以往所做的那样;保护你们的盟友,无论是老盟友还是新盟友,用公正的法律增强你们的助力,彻底消灭敌人,赢得赞美和月桂冠,好让被征服的迦太基人向你们承受惩罚。
§203Credo égo Amorem primum ápud homines carníficinam comméntum.
— 我相信是爱在人类中首先发明了拷问室。
§204hanc égo de me coniécturam domi fácio, ni foris quaéram, §205qui omnés homines supero ántideo cruciábilitatibus ánimi.
我是在自己家里对自己做出这种推测的,不用到外面去寻找,我在心灵的痛苦折磨上超越了所有的人。
§206iactór agitor stimulór, versor §207in amóris rota, miser éxanimor, §208feror dífferor distrahor díripior, §209_210ita núbilam mentem animi hábeo.
我被抛掷、被驱赶、被刺痛、在爱的车轮上旋转,可怜的我奄奄一息,我被拖拽、被撕碎、被扯开、被抢夺,我的灵魂有着如此阴云密布的理智。
§211ubi sum, íbi non sum, úbi non sum, íbist animus, §212ita mi ómnia sunt ingénia; §213quod lúbet, non lubet iam id cóntinuo, §214_215ita me Amor lassum animi lúdificat, §216fugat, ágit, appetit, raptát, retinet, §217lactát, largitur: quód dat non dat; déludit: §218modo quód suasit, id díssuadet, §219_220quod díssuasit, id osténtat.
我在的地方,我不在那里;我不在的地方,我的心却在那里,我所有的性情都是如此;刚才喜欢的东西,现在立刻就不喜欢了,爱就是这样戏弄我这个心灵疲惫的人,他驱逐、追赶、袭击、掠夺、挽留,诱惑、慷慨赠予:他给的东西却又不给;他愚弄人:刚才他劝诱的事,现在又阻挠,刚才阻挠的事,现在又拿来炫耀。
§221maritúmis moribus mecum experitur §222ita méum frangit amantem ánimum; §223neque, nísi quia miser non eó pessum, §224mihi úlla abest perdito pérmities.
他用海洋那变化无常的脾气折磨我,就这样击碎了我这颗恋爱中的心;而且,除了我这个可怜人没有彻底完蛋之外,降临在我这个毁灭之人身上的灾难并无半分减少。
§225ita páter apud villam détinuit §226me hos diés sex ruri cóntinuos, §227neque lícitum interea est méam amicam visére
父亲就是这样在庄园里扣留了我,让我连续六天待在乡下,期间不允许我去见我的女朋友。
§228estne hóc miserum memorátu?
这难道说起来不是很悲惨吗?
§230_frg1nudiussextus
这是六天前的事了。
§231_frg2Pótine tu homo facinus facere strenuom?
你这家伙能做一件勇敢的事吗?
§231_frg2bAliorum affatim est §232qui faciant.
有的是别的人去做。
sane ego me nolo fortem perhiberi virum.
我实在不想让自己被当作一个勇敢的人。
§234Quia vivo.
因为我想活着。
§234bFacile id quidem edepol possum, si tu vis.
凭波吕克斯起誓,如果你愿意,我很容易就能做到。
§234cVolo.
我愿意。
§235At enim ne tu exponas pugno os metuo in imperio meo.
但是我很担心在我的命令之下,你会让你的脸去承受拳头。
§236Numquam edepol faciam.
凭波吕克斯起誓,我绝不会这样做。
§236bFidem da.
给出你的保证。
§236cDo, non facturum esse me.
我保证,我绝对不会这样做。
§237sed ego primum, tot qui ab amica abesse potuerim dies, §238sum nihili.
但是我首先,作为一个能和女朋友分开这么多天的人,简直是个废物。
§238bNihili hercle vero es.
凭赫拉克勒斯起誓,你确实是个废物。
§238cperdite, §239quae me amaret contra.
极度地,而她也同样爱着我。
§239bDignus hercle es infortunio.
凭赫拉克勒斯起誓,你活该倒霉。
§240Ei me tot tam acerba facere in corde.
唉,我竟然在心里让她承受了这么多痛苦。
§240bFrugi nunquam eris.
你永远也不会成器。
§241Praesertim quae coniurasset mecum et firmasset fidem, §242Neque deos neque homines aequom est facere tibi posthac bene.
尤其是她曾与我海誓山盟、确立了忠诚,此后神明和人类都不应该对你好了。
§243Quae esset aetatem exactura mecum in matrimonio, §244Compedes te capere oportet neque eas unquam ponere.
她本该在婚姻中与我共度一生,你应该戴上脚镣,并且永远不要取下来。
§245Quae mihi esset commendata et meae fidei concredita, §246Hercle te verberibus multum caedi oportere arbitror.
她本是被托付给我,寄托于我的信义的,凭赫拉克勒斯起誓,我认为你应该被狠狠地鞭打一顿。
§247Quae mellillam me vocare et suavium solitast suom.
她以前总是叫我“甜心”,叫我她的“香吻”。
§248Ob istuc unum verbum dignu's, deciens qui furcam feras.
就因为这一个词,你活该背十次首枷。
§249Egomet laetor.
我自己倒很高兴。
sed quid auctor nunc mihi es?
但是你现在给我什么建议?
§249bDicam tibi: §250Supplicium illi des, suspendas te, ne tibi suscenseat.
我告诉你:你向她赔罪吧,把自己吊死,免得她对你发怒。
§251Quian §252Quid tu ergo te manuleo §273Quid si amo?
因为那你为什么用你的袖子如果我恋爱了呢?
§273best amor §274atque illam quam te amare intellego §275si conclusos vos me habere in carcere §276amoris noctesque et dies §277ni emórtuos §278mihi nunquam quisquam §279Immo maxumus.
便是爱并且我明白你爱的那个人如果你们让我把你们关在牢房里爱之夜以继日除非死了从来没有人向我不,是最大的爱。
§280nam quí amant stulte atque inmodeste atque inprobe §281ne ament.
因为那些愚蠢、无度且不道德地去爱的人,不应该去爱。
§283ubi tu es?
你在哪里?
§283bEcce me.
我在这里。
§284I, adfer mihi arma ét loricam adducito.
去,给我拿武器来,把我的铠甲带过来。
§285Loricam adducam?
把铠甲带过来?
§286I, curre, equom adfer.
去,跑起来,把马牵来。
§286bHercle hic insanit miser.
凭赫拉克勒斯起誓,这个可怜的家伙疯了。
§287Abi atque hastatos multos, multos velites, §288multos cum multis—nil moror precario.
去吧,叫上许多枪兵,许多轻步兵,许多人和许多人——我才不在乎什么临时请求。
§289ubi sunt quae iussi?
我命令的东西在哪里?
§289bSanus hic non est satis.
他神志不够清醒。
§290Ab anu esse credo nocitum, cum illaec sic facit.
我看他是被那个老婆子给害了,所以才这般行事。
§291Vtrum deliras, quaeso, an astans somnias, §292qui equom me adferre iúbes, loricam adducere,
请问,你是疯了,还是站着做梦呢,竟然命令我把马牵来,把铠甲带过来,

词汇与语法注释

  1. 203carnificinam commentum — 使用异态动词 comminiscor(发明、考案)的完成分词 commentum,构成以宾格主语 Amorem 为主语的宾格与不定式结构(省略了 esse),依赖于 Credo 引导间接陈述。
  2. 209_210mentem animi — animi 是定义性或冗余性的属格。直译为“灵魂的心智”,这种同义重复的表达方式常见于早期拉丁语和普劳图斯的戏剧中,用以强调情感的剧烈波动。
  3. 223nisi quia miser non eo pessum — nisi quia 引导限制性从句(“除了……之外”)。eo pessum 是一个成语,意为“走向毁灭”。全句构成一个悖论式的双重否定:“除了我这个可怜人没有彻底完蛋这一事实外,我没有缺少任何毁灭”(意即我实际上已经彻底毁灭)。
  4. 240Ei me tot tam acerba facere in corde — 叹词 Ei 与宾格主语(me)及不定式(facere)连用,构成“感叹性宾格与不定式”结构。用以表达说话人对难以置信的痛苦事态的叹息与自责。
  5. 241Praesertim quae coniurasset mecum — 关系代词 quae 指代女主角。关系从句中的动词使用虚拟语气过去完成时(coniurasset 是 coniuravisset 的缩略形式),不仅陈述事实,还带有了让步(尽管她曾与我盟誓)或主观原因(既然她曾与我盟誓)的语气色彩。

引用这一段

普劳图斯, 小箱子 §191-292. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi007.humanitext-lat2:191-292

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。