Humanitext Reader

普劳图斯 · 卡西纳 §551-621

克莱奥斯特拉塔的圈套与两位老人的争吵

第 9 段,共 14 段 · 拉丁语

内容简介

邻居阿尔凯西穆斯因克莱奥斯特拉塔的计谋导致妻子被拒绝派遣而感到困惑,决定退出这场阴谋。与此同时,丈夫利西达穆斯因在广场为亲戚作陪而白白浪费一天后归来,却因克莱奥斯特拉塔的挑拨而与阿尔凯西穆斯发生争执,两人围绕“是谁拒绝了谁”展开了一场激烈而滑稽的“quin(恰恰相反)”对骂。

§551qui hoc mihí contraxit;
给我招来这桩麻烦的家伙。
operam uxoris polliceor foras, §552quasi catillatum.
我向外面许诺了我妻子的帮手,简直就像去舔盘子一样。
flagitium hóminis, qui dixit mihi §553suam úxorem hanc arcessituram esse; éa se eam négat morarier.
那个男人的无耻啊,他曾对我说他的妻子会来请她;而她却说她并不需要她。
§554atque edepol mirum ni subolet iam hoc huic vicinae meae.
凭波鲁克斯起誓,如果我这位邻居女人还没嗅出这桩事情,那才真奇怪呢。
§555verum autem altrovorsum quóm eam mecum rationem puto, §556si quid eius esset, esset mecum postulatio.
不过,另一方面,当我自己在心里盘算这笔账时,如果真有什么端倪,她早就来向我抗议了。
§557ibo intro, ut subducam navim rusum in pulvinaria. —
我要进屋去了,好把我的船重新拉回船坞里。
§558Iám hic est lepide ludificatus.
— 瞧,这家伙已经被漂亮地耍了一通。
miseri ut festinant senes.
可怜的老头子们是多么行色匆匆啊。
§559nunc ego illúm nihili decrepitum meum virum veniat velim, §560ut eum ludificem vicissim, postquam hunc delusi alterum.
现在我希望我那个没用的、老态龙钟的丈夫过来,好让我轮到戏弄他,在我糊弄完这另一个之后。
§561nam ego aliquid contrahere cupio litigi inter eos duos.
因为我极想在他们这两个男人之间挑起某种争端。
§562sed eccum incedit.
不过看啊,他走过来了。
at, quom aspicias tristem, frugi censeas.
可是,当你看到他一脸愁容时,你还以为他是个正经人呢。
§563Stultitia magna est, mea quidem sententia, §564hominem amatorem ullum ad forum procedere, §565in eum diem quoi quod amet in mundo siet; §566sicut ego feci stultus: contrivi diem, §567dum asto advocatus cuidam cognato meo; §568quem hercle ego litem adeo perdidisse gaudeo, §569ne me nequiquam sibi hodie advocaverit.
在我看来,这真是一件极大的蠢事,任何热恋中的男人走向广场去,就在他心爱之物已在眼前准备妥当的这一天;就像我这个蠢货做的那样:我白白耗费了一整天,就在我给我的某个亲戚当辩护人(作陪)的时候;凭赫拉克勒斯起誓,我真高兴他把官司给打输了,免得他今天白白把我叫去作陪。
§570nam meo quidem animo qui advocatos advocet §571rogitare oportet prius et percontarier, §572adsitne ei animus necne adsit, quem ádvocet: §573si neget adesse, exanimatum amittat domum.
因为依我之见,凡是请人作陪的人,应当先去询问、打听清楚,他所请来的人,其心思是否还在:如果回答说不在,就应当把这个魂不守舍的人打发回家。
§574sed uxorem ante aedis eccam.
可是瞧啊,我妻子就在屋前。
ei misero mihi, §575metuo ne non sit surda atque haec audiverit.
哎呀,我真命苦,我真怕她耳朵不聋,把这些话都听了去。
§576Audivi ecastor cum malo magno tuo.
凭卡斯托耳起誓,我听到了,这会成为你的大祸。
§577Accedam propius.
我走近点。
quid agis, mea festivitas?
你好吗,我的小甜心?
§578Te ecastor praestolabar.
凭卡斯托耳起誓,我正等着你呢。
§578bIamne ornata res?
事情都准备好了吗?
§579iamne hanc traduxti huc ad nos vicinam tuam, §580quae te adiutaret?
你已经把你的这位邻居女人带到我们这儿来了吗,来帮你的忙?
§580bArcessivi, ut iusseras.
我照你的吩咐去请了。
§581verum hic sodalis tuos, amicus optumus, §582nescio quid se sufflavit uxori suae: §583negavit posse, quoniam arcesso, mittere.
可是你这位同伙、最好的朋友,不知怎的对他的妻子吹胡子瞪眼:说是既然是我去请,他就绝不放人。
§584Vitium tibi istuc maxumum est, blanda es parum.
这是你最大的毛病,你太不会讨好人了。
§585Non matronarum officiumst, sed meretricium, §586viris alienis, mi vir, subblandirier.
那可不是有夫之妇的职责,而是娼妓的营生,去向别人的男人献殷勤,我的亲人。
§587i tu atque arcesse illam: égo intus quod factost opus §588volo accurare, mi vir.
你去,你去请她吧;我到屋里去把该做的事妥善照料,我的亲人。
§588bPropera ergo.
那就快点。
§588cLicet.
可以。
§589iam pol ego huic aliquem in pectus iniciam metum; §590miserrumum hodie ego hunc habebo amasium.
凭波鲁克斯起誓,我现在就要在这家伙心里塞点恐惧;今天我要让这个恋爱中的老头过得极其凄惨。
§591Viso huc, amator si a foro rediit domum, §592qui me atque uxorem ludificatust, larua.
— 我往这边瞧瞧,看看那个恋爱中的老头是否已经从广场回家,那个戏弄了我和我妻子的窝囊废、行尸走肉。
§593sed eccum ante aedis.
不过瞧啊,他就在屋前。
ad te hercle ibam commodum.
凭赫拉克勒斯起誓,我正好要去找你呢。
§594Et hercle ego ad te.
凭赫拉克勒斯起誓,我也是去找你。
quid ais, vir minimi preti?
你怎么说,你这个最不值钱的家伙?
§595quid tibi mandavi? quid tecum oravi?
我托付了你什么? 我恳求了你什么?
§595bQuid est?
怎么了?
§596Vt bene vocivas aedis fecisti mihi, §597ut traduxisti huc ad nos uxorem tuam.
你真是把我交代的事办得太好了,把屋子腾得空空如也,把你的妻子带到我们这儿来!
§598satin propter te pereo ego atque occasio?
难道因为你,我和这大好机会还没被彻底毁掉吗?
§599Quin tu suspendis te? nempe túte dixeras,
你干嘛不去上吊?
§600tuam arcessituram esse uxorem uxorem meam.
明明是你自己说过的,你的妻子会来请我的妻子。
§601Ergo arcessivisse ait sese, et dixisse te §602eam nón missurum.
所以,她说她已经去请了,而你却说你不放她走。
§602bQuin eapse ultro mihi §603negavit eius operam se morarier.
恰恰相反,是她自己主动对我拒绝说她不需要我妻子的帮手。
§604Quin eapse me adlegavit, qui istam arcesserem.
恰恰相反,是她自己派派我去请她的。
§605Quin nihili facio.
恰恰相反,我根本不在乎。
§605bQuin me perdis.
恰恰相反,你正在毁掉我。
§605cQuin benest, §606quin etiam diu morabor, quin cupio tibi— §607Quin— §607bAliquid aegre facere.
恰恰相反,好极了,恰恰相反,我还要拖延你很久,恰恰相反,我极想给你—— 恰恰相反—— 让你感到难受。
§607cQuin faciam lubens.
恰恰相反,我很乐意这么做。
§608numquam tibi hodie quin erit plus quam mihi.
今天你对我说“恰恰相反”的次数绝不会比我多。
§609Quin hercle di te perdant postremo quidem.
恰恰相反,凭赫拉克勒斯起誓,最后愿诸神惩罚你这个混蛋!
§610Quid nunc? missurusne es ad me uxorem tuam?
现在怎么办? 你到底要把你妻子送到我这儿来吗?
§611Ducas, easque in maxumam malam crucem §612cum hác cum ístac, cumque amica etiam tua.
你带走吧,去死在最凄惨的十字架上吧,带着这一个,带着那一个,连同你的那个小情人一起!
§613abi et aliud cura, ego iam per hortum iussero §614meam istúc transire uxorem ad uxorem tuam. —
走开去管别的事吧,我现在就去吩咐,穿过花园让我的妻子过到你妻子那边去。
§615Nunc tu mi amicus es in germanum modum.
— 现在你真是我的同胞手足般的朋友了。
§616qua ego hunc amorem mi esse avi dicam datum §617aut quid ego umquam erga Venerem inique fecerim, §618cui sic tot amanti mi obviam eveniant morae?
我该说我是凭着什么鸟才得到了这份爱情,或者我到底对维纳斯做过什么不公的事,才会让这么多障碍阻挡在我这个热恋中的人面前?
§619attat, §620quid illúc clamoris, opsecro, in nostrast domo?
哎呀,恳求你告诉我,我们屋里的那阵吵嚷声是怎么回事?
§621Núlla sum, núlla sum, tóta, tota óccidi,
我完蛋了,我完蛋了,彻底,彻底完蛋了!

词汇与语法注释

  1. 553ea se eam negat morarier — 此处代词的指代关系需要仔细区分。主格代词 `ea` 指说话者的妻子(克莱奥斯特拉塔),宾格代词 `se` 是不定式的逻辑主语,同样指克莱奥斯特拉塔,而 `eam` 则指邻居的妻子(或其帮手)。异态动词 `moror`(此处为古体不定式形式 `morarier`)在与否定词连用或具有否定意味的语境中,常用于 `non moror` 的习语表达,表示“不在乎、不需要”。
  2. 556si quid eius esset, esset mecum postulatio — 属格代词 `eius` 是修饰中性代词 `quid` 的部分属格,意为“如果有那件事的任何端倪”。主句 `esset mecum postulatio` 是使用虚拟式未完成过去时的现在反事实条件句,其中 `mecum` 意为“针对我”。此句表明如果事情已经败露,邻居早就来向“我”抗议了,但由于没有抗议,说明尚未暴露。
  3. 569ne me nequiquam sibi hodie advocaverit — 由 `ne` 引导的从句解释了利西达穆斯因亲戚败诉而幸灾乐祸的原因。意为“免得他今天白白把我叫去当支持者”。利西达穆斯自私地认为,亲戚的败诉(遭到了惩罚)让他被白白占用时间的怨气得到了宣泄,具有强烈的讽刺意味。
  4. 608numquam tibi hodie quin erit plus quam mihi — 紧接着前几行中两人以 `quin`(意为“恰恰相反”或“为什么不”)进行密集的对攻,此处 `quin` 一词被直接名词化使用。这构成了罗马喜剧中特有的元语言双关语结构,意为“今天你口中说出 `quin` 的次数绝不会比我多”。

引用这一段

普劳图斯, 卡西纳 §551-621. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi006.humanitext-lat2:551-621

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。