Humanitext Reader

普劳图斯 · 俘虏 §927-980

儿子归来与审问斯塔拉格穆斯

第 16 段,共 17 段 · 拉丁语

内容简介

赫吉奥为儿子菲洛波莱穆斯的归来而欣喜,并承诺释放之前被关押在采石场的廷达罗斯。随后,他审问了逃跑的奴隶斯塔拉格穆斯,得知其当年偷走了自己的另一个幼子,并将其卖给了菲洛克拉特斯在埃利斯的富有父亲。

§927quomque huius reperta est fides firma nobis.
也因为他那坚定的忠诚已被我们发现。
§928Sátis iam dolui ex ánimo, et cura mé satis et lacrumis máceravi, §929sátis iam audivi tuás aerumnas, ád portum mihi quás memorasti.
我已经由衷地感到了足够的痛苦,也用足够的忧虑和泪水折磨了自己,你在港口向我叙述的那些艰难困苦,我已经听得够多了。
§930hóc agamus.
让我们开始办正事吧。
§930bQuid nunc, quoniam tecum servavi fidem §931tibique hunc reducem in libertatem feci?
现在,既然我已经对你遵守了信义,并让这个人作为自由人无恙地归还给你,你打算怎么办?
§931bFecisti ut tibi, §932Philocrates, numquam referre gratiam possim satis, §933proinde ut tu promeritu's de me et filio.
菲洛克拉特斯啊,你所做的一切,使得我永远无法对你表示足够的感谢,正如你对我和我儿子所应得的那样。
§933bImmo potes, §934pater, et poteris et ego potero, et dí eam potestatem dabunt §935ut beneficium bene merenti nostro merito muneres; §936sicut nunc potes, pater mi, facere merito maxume.
不,父亲,你能做到,你将来能,我也能,而且众神会给予这种能力,好让我们能够对我们那配得上的人,理所当然地予以恩惠作为回报;就像你现在,我的父亲,最理所当然地可以做的那样。
§937Quid opust verbis? lingua nullast qua negem quidquid roges.
何需多言? 只要是你请求的,我绝没有可以拒绝的舌头。
§938Postulo abs te, ut mi illum reddas servom, quem hic reliqueram §939pignus pro me, qui mihi melior quam sibi semper fuit, §940pro bene factis eius ut ei pretium possim reddere.
我向你请求,把你留在这里作为我的替身的那个奴隶还给我,他对我总是比对他自己更好,好让我能为他的善行给予他应有的回报。
§941Quod bene fecisti referetur gratia id quod postulas; §942et id et aliud, quod me orabis, impetrabis.
因为你做了好事,你所请求的将作为恩惠予以偿还;那件事以及你将向我请求的其他事,你都会得到。
atque te §943nolim suscensere quod ego iratus ei feci male.
而且我不希望你因为我一时气愤而对他不好而感到恼怒。
§944Quid fecisti?
你做了什么?
§944bIn lapicidinas compeditum condidi, §945ubi rescivi mihi data esse verba.
我把他戴上镣铐关进了采石场,当我得知自己被欺骗的时候。
§945bVae misero mihi,
哎呀,可怜的我啊!
§946propter meum caput labores homini evenisse optumo.
竟然因为我的缘故,让这位最优秀的人遭受了苦难。
§947At ob eam rem mihi libellam pró eo argenti ne duis: §948gratiis a me, ut sit liber, ducito.
但是,为了这件事,你不需要为他给我付哪怕一分钱银子:免费从我这里领走他,让他自由吧。
§948bEdepol, Hegio, §949facis benigne.
凭波吕克斯起誓,赫吉奥,你真是太仁慈了。
sed quaeso, hominem ut iubeas arcessi.
但我求你,请下令把那个人召来。
§949bLicet.
好吧。
§950ubi estís vos? ite actutum, Tyndarum huc arcessite.
你们在哪里? 立刻去,把廷达罗斯召到这里来。
§951vos ite intro.
你们进去吧。
interibi ego ex hac statua verberea volo §952erogitare, meo minore quid sit factum filio.
在这期间,我想向这个像被鞭打的木像一样的家伙盘问一下,我的小儿子遭遇了什么。
§953vos lavate interibi.
在这期间,你们去洗洗澡。
§953bSequere hac, Philocrates, me intro.
菲洛克拉特斯,从这边跟我进去。
§953cSequor.
—— 我来了。
§954Age tu illuc procede, bone vir, lepidum mancupium meum.
—— 喂,你走到那边去,善良的人啊,我这可爱的奴隶。
§955Quid me oportet facere, ubi tu talis vir falsum autumas?
像你这样体面的人都在说假话,我该怎么办才好呢?
§956fui ego bellus, lepidus: bonus vir numquam, neque frugi bonae, §957neque ero umquam, ne erres: spem ponas me bonae frugi fore.
我曾是俊美的、迷人的:但善良的人我从来不是,也绝非好料子,以后也不会是,你可别误会;别指望我会成为什么好人。
§958Propemodum ubi loci fortunae tuae sint facile intellegis.
你大概很容易理解,你的境遇处于什么境地。
§959sí eris verax, tua ex re, facies ex mala meliusculam.
如果你诚实,你会让一个糟糕的状况稍微好转一点,这对你也有利。
§960recte et vera loquere, sed neque vere neque tu recte adhuc §961fecisti umquam.
正确且诚实地说话;但迄今为止,你从未正确且诚实地做过任何事。
§961bQuod ego fatear, credin pudeat cum autumes?
既然我自己都承认了,你这么说,你以为我会感到羞耻吗?
§962At ego faciam ut pudeat, nam in ruborem te totum dabo.
但我会让你感到羞耻的,因为我会让你满脸通红。
§963Eia, credo ego imperito plagas minitaris mihi.
哎呀,我相信你是在用鞭打威胁我,好像我是个新手似的。
§964tandem ista aufer ac dic quid fers, ut feras hinc quod petis.
终究收起那些威胁吧,说你带来了什么,好让你从这里带走你所寻求的东西。
§965Satis facundu's.
你可真是能说会道。
sed iam fieri dicta compendi volo.
但现在我希望你的话能简短些。
§966Vt vis fiat.
遵照你的愿望办吧。
§966bBene morigerus fuit puer, nunc non decet.
他曾是个听话的孩子,现在这幅样子可不像样。
§967hoc agamus.
让我们开始办正事。
iam animum advorte ac mihi quae dicam edissere.
现在注意听,详细回答我将要说的话。
§969Nugae istaec sunt.
那都是废话。
non me censes scire quid dignus siem?
难道你以为我自己不知道我该配得上什么惩罚吗?
§970At ea subterfugere potis es pauca, si non omnia.
但如果你说实话,即使不能免除全部,你也能免除其中的一小部分。
§971Pauca effugiam, scio; nam multa evenient, et merito meo, §972quia et fugi et tibi surripui filium et eum vendidi.
我能免除一小部分,我知道;因为许多惩罚将会降临到我身上,而且是我罪有应得,因为我既逃跑了,又从你那里偷走了你的儿子,并把他卖掉了。
§973Cui homini?
卖给谁了?
§973bTheodoromedi in Alide Polyplusio, §974sex minis.
卖给了埃利斯的、富有的戴奥多罗梅德斯,以六个米纳的价格。
§974bPro di immortales, is quidem huius est pater
凭着不死的神明啊!
§975Philocrati.
他正是这位菲洛克拉特斯的父亲啊。
§975bQuin melius novi quam tu et vidi saepius.
我确实比你更了解他,而且见过他更多次。
§976Serva, Iuppiter supreme, et me et meum gnatum mihi.
至高无上的朱庇特啊,请为我保全我和我的儿子。
§977Philocrates, per tuom te genium óbsecro, exi, te volo.
菲洛克拉特斯,凭你的守护神求你,出来吧,我有事找你。
§978Hegio, assum.
赫吉奥,我来了。
si quid me vis, impera.
如果你对我有何吩咐,请指示。
§978bHic gnatum meum §979tuo patri ait se vendidisse sex minis in Alide.
这个人说,他在埃利斯以六个米纳的价格把我的儿子卖给了你的父亲。
§980Quam diu id factum est?
那是多久以前的事?

词汇与语法注释

  1. 931bFecisti ut tibi — 动词 facio 后接由 ut 引导的结果从句('你使得……')。
  2. 946labores homini evenisse optumo — 由对格(labores... optumo)与不定式(evenisse)构成的感叹句,表示悲叹或惊讶。propter meum caput 意为“由于我的一生/我的缘故”。
  3. 951statua verberea — 直译为“皮鞭木像”。这是普劳图斯式的造词与比喻,嘲弄即便面对鞭笞也无动于衷、顽固不化的逃跑奴隶斯塔拉格穆斯。
  4. 961bQuod ego fatear, credin pudeat cum autumes? — fatear 是关系从句中的虚拟式,表示限制或让步。credin 是口语中 credisne 的缩写。cùm autumes 是由 cùm 引导并接虚拟式的从句。

引用这一段

普劳图斯, 俘虏 §927-980. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi005.humanitext-lat2:927-980

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。