Humanitext Reader

普劳图斯 · 俘虏 §868b-926

儿子归来的确报与洗劫厨房的埃尔加西卢斯

第 15 段,共 17 段 · 拉丁语

内容简介

埃尔加西卢斯向赫吉奥带来了确凿的消息,称他的儿子菲洛波莱穆斯、埃利斯的年轻战俘以及逃亡奴隶斯塔拉格穆斯已经返回港口。在获得食物管理全权后,他疯狂地洗劫了厨房,随后赫吉奥归来并因儿子的安全返回而向神明致谢。

§868bTe hercle—mi aequom est gratias
愿众神也毁灭你,凭赫拉克勒斯起誓!
§869agere ob nuntium; tantum ego nunc porto a portu tibi boni: §870nunc tu mihi places.
——不过,我确实应该对你的消息表示感谢;现在我从港口为你带来了如此多的好消息:现在你让我满意了。
§870bAbi, stultu's, sero post tempus venis.
去你的,你这个傻瓜,你来得太晚了,错过了时机。
§871Igitur olim si advenissem, magis tu tum istuc diceres; §872nunc hanc laetitiam accipe a me, quam fero.
所以,如果我早些来,你那时更会这么说;现在从我这里接受我带来的这份喜悦吧。
nam filium §873tuom modo in portu Philopolemum vivom, salvom et sospitem §874vidi in publica celoce, ibidémque illum adulescentulum §875Aleum una et tuom Stalagmum servom, qui aufugit domo, §876qui tibi surripuit quadrimum puerum filiolum tuom.
因为刚才我看到你的儿子菲洛波莱穆斯在港口,活着、安全且无恙地在公家快速船上,并且在同一个地方,那个来自埃利斯的年轻人在他身边,还有你从家里逃跑的奴隶斯塔拉格穆斯,就是那个偷走你四岁幼子、你亲爱儿子的家伙。
§877Abi in malam rem, ludis me.
滚一边去,你是在戏弄我。
§877bIta me amabit sancta Saturitas, §878Hegio, itaque suo me semper condecoret cognomine, §879ut ego vidi.
愿神圣的“满腹”女神爱我,赫吉奥,愿她永远用她自己的名字来荣耀我,我是确实看到了。
§879bMeum gnatum?
我的儿子?
§879cTuom gnatum et genium meum.
你的儿子,也是我的守护神。
§880Et captivom illum Alidensem?
还有那个埃利斯来的囚犯?
§880bμὰ τὸν Ἀπόλλω.
凭阿波罗起誓,正是。
§880cEt servolum §881meum Stalagmum, meum qui gnatum surripuit?
还有偷走我儿子的,我的小奴隶斯塔拉格穆斯?
§881bναὶ τὰν κόραν.
凭科瑞起誓,正是。
§882Iam credo?
现在我信了吗?
§882bναὶ τὰν πραινέστην.
凭普莱内斯特的女神起誓,正是。
§882cVenit?
他来了?
§882dναὶ τὰν σιγνίαν.
凭西格尼亚的女神起誓,正是。
§883Certon?
真的?
§883bναὶ τὸν φρουσινῶνα.
凭弗鲁西诺的神起誓,正是。
§883cVide sis.
请千万看清楚。
§883dναὶ τὸν Ἀλάτριον.
凭阿拉特里乌姆的神起誓,正是。
§884Quid tu per barbaricas urbes iuras?
你为什么用这些未开化城市的众神起誓?
§884bQuia enim item asperae §885sunt ut tuom victum autumabas esse.
因为它们确实同样粗粝,就像你以前说你的伙食那样。
§885bVae aetati tuae.
愿你的年华遭殃。
§886Quippe quando mihi nil credis, quod ego dico sedulo.
这也是自然,因为你根本不相信我认真说的话。
§887sed Stalagmus quoius erat tunc nationis, cum hinc abit?
但是,斯塔拉格穆斯从这里逃走的时候,他是哪国人?
§888Siculus.
西西里人。
§888bAt nunc Siculus non est, Boius est, Boiam terit: §889liberorum quaerundorum causa ei, credo, uxor datast.
但现在他不是西西里人了,他是波伊人,他正在磨他的首枷:我相信,为了繁衍后代,他被分派了一个妻子。
§890Dic, bonan fide tu mi istaec verba dixisti?
说吧,你对我说的那些话是真的诚实可靠吗?
§890bBona.
诚实可靠。
§891Di immortales, iterum gnatus videor, si vera autumas.
不死的神明啊,如果你的话是真的,我觉得自己又重新活过来了。
§892Ain tu? dubium habebis etiam, sancte quom ego iurem tibi?
你真这么说? 在我向你神圣起誓的时候,你还要怀疑吗?
§893postremo, Hegio, si parva iuri iurandost fides, §894vise ad portum.
最后,赫吉奥,如果对誓言的信任微不足道,那就去港口看看吧。
§894bFacere certumst.
我决定这么做。
tu intus cura quod opus est.
你在里面照料需要的事情。
§895sume, posce, prome quid vis.
你想要什么就拿什么、要什么、取什么。
te facio cellarium.
我任命你为食料主管。
§896Nam hercle, nisi mantiscinatus probe ero, fusti pectito.
凭赫拉克勒斯起誓,要是我没有好好筹办,你就用棍棒抽我的背。
§897Aeternum tibi dapinabo victum, si vera autumas.
如果你的话是真的,我将永远为你提供丰盛的膳食。
§898Vnde id?
哪里来的这膳食?
§898bA me meoque gnato.
从我和我儿子那里。
§898cSponden tu istud?
你保证这事吗?
§898dSpondeo.
我保证。
§899At ego tuom tibi advenisse filium respondeo.
那我向你保证,你的儿子已经回来了。
§900Cura quam optume potes.
尽可能最好地照料。
§900bBene ambula et redambula.
—— 一路走好,安全返回。
§901illic hinc abiit, mihi rem summam credidit cibariam.
他从这里走开了,把食物的最高管理权交给了我。
§902di immortales, iam ut ego collos praetruncabo tegoribus, §903quanta pernis pestis veniet, quanta labes larido, §904quanta sumini absumedo, quanta callo calamitas, §905quanta laniis lassitudo, quanta porcinariis.
不死的神明啊,现在我将如何从背脊肉上砍下脖子肉啊,火腿将迎来多么巨大的瘟疫,咸肉将迎来多么巨大的崩塌,猪乳房将迎来多么巨大的消耗,猪皮将迎来多么巨大的灾难,屠夫们将感到多么巨大的疲惫,猪肉商们将感到多么巨大的疲惫!
§906nam si alia memorem, quae ad ventris victum conducunt, morast.
因为如果我再列举其他有助于填饱肚子的食物,那就耽误时间了。
§907nunc ibo, ut pro praefectura mea ius dicam larido, §908et quae pendent indemnatae pernae, eis auxilium ut feram.
现在我要走了,以便根据我的长官职权对咸肉进行判决,并对那些悬挂着、尚未被定罪的火腿施以援手。
§909Diéspiter te dique, Ergasile, perdant et ventrem tuom, §910parasítosque omnis, et qui posthac cenam parasitis dabit.
—— 愿狄斯庇特和众神毁灭你,埃尔加西卢斯,还有你的胃,以及所有的寄食者,还有今后给寄食者提供晚餐的人。
§911cladés calamitasque, intemperies módo in nostram advenit domum.
破灭、灾难和暴风雨刚刚降临到我们的家。
§912quasi lúpus esuriens ille metui ne in me faceret impetum.
就像一只饥饿的狼,我害怕他会向我发起袭击。
§912aubi impetum
发起袭击。
§913nimisque hércle ego illum male formidabam, ita frendebat dentibus.
凭赫拉克勒斯起誓,我太害怕他了,他把牙齿咬得格格作响。
§914advéniens deturbavit totum cum carne carnarium: §915arrípuit gladium, praetruncavit tribus tegoribus glandia; §916aulás calicesque omnes confregit, nisi quae modiales erant.
他一到,就把整个挂肉架连肉一起推倒了:他夺过一把剑,从三块背脊肉上砍下了腺肉;他砸碎了所有的锅和杯子,除了那些一斗大小的。
§917cocum pércontabatur, possentne seriae fervescere.
他不停地盘问厨师,大罐子能不能烧开。
§918cellás refregit omnis intus reclusitque armarium.
他砸开了里面所有的储藏室,打开了橱柜。
§919adsérvate istunc, sultis, servi. ego ibo, ut conveniam senem,
奴隶们,请看好那家伙。
§920dicam út sibi penum alium adornet, siquidem sese uti volet; §921nam híc quidém, ut adornat, aut iam nihil est aut iam nihil erit.
我要去见见老人,告诉他自己再准备一份食料,如果他自己也想用的话;因为在这里,照他准备的方式,要么已经什么都没有,要么很快就什么都没有了。
§922Ioví disque agó gratiás merito mágnas, §923quom reducem tuo te patri reddiderunt §924quomque ex miseriis plurimis me exemerunt, §925† quae adhuc carens dum huc fui sustentabam, §926quomque hunc conspicor in potestate nostra,
—— 我对朱庇特和众神致以理所当然的巨大感谢,因为他们把你,归来的你,还给了你的父亲,因为他们把我从极多的痛苦中拯救了出来,那些痛苦是我在此处一直忍受的、因失去你而遭受的,也因为我看到这个人在我们的掌控之中,

词汇与语法注释

  1. 868bTe hercle — 针对前一行赫吉奥的诅咒(Iuppiter te dique perdant)作出的反射性反驳,省略了动词 perdant。这是一种表现说话者机智交谈的口语化表达。
  2. 877bsancta Saturitas — 以“神圣的满腹”起誓,这是寄食者(埃尔加西卢斯)特有的喜剧性抽象概念神格化,是对庄严誓言的模仿和嘲弄。
  3. 884barbaricas urbes — 由于埃尔加西卢斯在希腊式的誓言(ναὶ τὰν...)中掺杂了拉提姆地区的拉丁城镇(Praeneste, Signia, Frusino, Alatrium),这些对希腊视角而言属于“未开化”(barbaricus)的城市,因而遭到了赫吉奥的吐槽。
  4. 888bBoius est, Boiam terit — 将高卢部落名“波伊人(Boius)”与意为首枷的拉丁语“boia”联系在一起的双关语,暗示了斯塔拉格穆斯作为奴隶被束缚的状态。
  5. 908indemnatae pernae — 将法律术语 indemnatus(未定罪的、未判决的)应用于食材火腿(pernae),这是埃尔加西卢斯所特有的、将“食物”与“司法·军事”相结合的模仿性隐喻。

引用这一段

普劳图斯, 俘虏 §868b-926. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi005.humanitext-lat2:868b-926

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。