§980bHic annus incipit vicensimus.
“今年进入第二十年了。
§981Falsa memorat.
” “他是在说假话。
§981bAut ego aut tu.
” “不是我就是你。
nam tibi quadrimulum §982tuos pater peculiarem parvolo puero dedit.
因为你的父亲在你还是个小男孩、大约四岁的时候,把你专属的奴隶赐给了你。
§983Quid erat ei nomen? si vera dicis, memoradum mihi.
” “他叫什么名字? 如果你说的是实话,告诉我。
§984Paegnium vocitatust, post vos indidistis Tyndaro.
” “他曾被称为佩格尼乌姆,后来你们给他起名叫廷达罗斯。
§985Cur ego te non novi?
” “为什么我不认识你?
” “因为人们习惯于忘记并不去认识那些其恩惠根本不值一顾的人。
” “告诉我,你卖给我父亲、被赐予我作为专属奴隶的那个人,就是那里的那个人吗?
§988bHuius filius.
” “是这位的儿子。
§989Vivitne is homo?
” “那个人还活着吗?
§989bArgentum accepi, nil curavi ceterum.
” “我收了钱,其余的事我什么也没管。
§990Quid tu ais?
” “你怎么看?
” “正如这人的证据所说,那里的他确实就是您的儿子廷达罗斯。
nam is mecum a puero puer §992bene pudiceque educatust usque ad adulescentiam.
因为他从小就和我在一起,一直到青年时期,都受到了良好且端正的教养。
§993Et miser sum et fortunatus, si vos vera dicitis;
” “如果你说的是实话,我既是不幸的,又是幸运的。
§994eo miser sum quia male illi feci, si gnatust meus.
不幸是因为,如果他是我的儿子,我对他做了残忍的事。
§995eheu, quóm ego plus minusve feci quam me aequom fuit.
啊,我做的事要么多于、要么少于我所应当做的。
§996quod male feci crucior; modo si infectum fieri possiet.
我为自己的恶行痛苦不已;要是能让这一切没发生过该多好。
§997sed eccum incedit huc ornatus haúd ex suis virtutibus.
但是,看啊,他走过来了,身上的装束与他的美德不相称。
§998Vidi ego multa saepe picta, quae Acherunti fierent §999cruciamenta, verum enim vero nulla adaeque est Acheruns §1000atque ubi ego fui, in lapicidinis.
” “我常常看到许多描绘阿刻戎里所受折磨的图画;但事实上,没有任何一个阿刻戎能像我曾待过的地方那样,也就是在采石场里。
illic ibi demumst locus, §1001ubi labore lassitudo est exigunda ex corpore.
” “那里才是必须通过劳作将疲劳从身体中驱除出去的地方。
§1002nam ubi illo adveni, quasi patriciis pueris aut monerulae, §1003aut anites aut coturnices dantur, quicum lusitent, §1004itidem mi haec advenienti upupa, qui me delectem, datast.
” “因为当我到达那里时,就像贵族孩子会被给予寒鸦、鸭子或鹌鹑一起玩耍一样,” “同样地,当我到达时,这只戴胜鸟(镐头)被送给我来找乐子。
” “但是,看啊,主人就在门前,另一位从埃利斯回来的主人也在这里。
§1006bSalve, éxoptate gnate mi.
” “你好啊,我盼望已久的儿子。
§1006cHem, quid gnate mi?
” “哎呀,‘我的儿子’?
§1007attat, scio cur te patrem adsimules esse et me filium: §1008quia mi item ut parentes lucis das tuendi copiam.
啊,我知道你为什么假装是我的父亲、把我当作儿子了:因为就像父母一样,你给了我重见光明的机会。
§1009Salve, Tyndare.
” “你好,廷达罗斯。
§1009bEt tu, quoius causa hanc aerumnam exigo.
” “你也是,我为了你才承受这些苦难。
§1010At nunc liber in divitias faxo venies.
” “但现在,你将重获自由并获得财富。
nam tibi §1011pater hic est; hic servos, qui te huic hinc quadrimum surpuit, §1012vendidit patri meo te sex minis, is te mihi §1013parvolum peculiarem parvolo puero dedit:
因为这位就是你的父亲;” “这位是那个奴隶,他在你四岁时把你从这里拐走,以六个米纳的价格卖给我父亲,我父亲又把你” “作为一个小男孩,作为我的专属奴隶赐给了我。
§1014illic indícium fecit; nam hunc ex Alide huc reduximus.
” “他提供了证据;因为我们把这个人从埃利斯带回了这里。
§1015Quid huius filium?
” “他的儿子怎么样了?
§1015bIntus eccum fratrem germanum tuom.
” “在里面,他就是你的亲兄弟。
§1016bQuid tu ais? adduxtin illum huius captivom filium?
” “你说什么? 你把他那个做俘虏的儿子带回来了吗?
§1017Quin, inquam, intus hic est.
” “是的,我说他就在里面。
§1017bFecisti edepol et recte et bene.
” “凭波吕克斯起誓,你做得既正确又好。
§1018Nunc tibi páter hic est: hic fur est tuos, qui parvom hinc te abstulit.
” “现在这里是你的父亲;这里是你的小偷,他在你小时候把你从这里带走。
§1019At ego hunc grandis grandem natu ob furtum ad carnificem dabo.
” “但如今他老了,我也长大了,我因为他当年的偷盗要把他交给行刑人。
§1020Meritus est.
” “这是他罪有应得。
§1020bErgo edepol merito meritam mercedem dabo.
” “那么,凭波吕克斯起誓,我会理所当然地给他应得的报应。
§1023nunc edepol demum in memoriam regredior, audisse me §1024quasi per nebulam, Hégionem meum patrem vocarier.
” “现在,凭波吕克斯起誓,我终于恢复了记忆,我隐约记得,好像在迷雾中,听到过我的父亲被称为赫吉奥。
§1025Is ego sum.
” “那就是我。
” “求你让你的儿子的锁链变轻,让这个奴隶的变重。
§1026bCertum est principio id praevortier.
” “决定先处理这件事。
” “我们进屋吧,好召来铁匠,把这些锁链从你身上卸下来,戴到他身上。
§1028bQuoi peculi nihil est, recte feceris.
” “对于一个没有任何私有财产的人来说,你这样做是正确的。
§1029Spectatores, ad pudicos mores facta haec fabula est, §1030neque in hac subigitationes sunt neque ulla amatio §1031nec pueri suppositio nec argénti circumductio, §1032neque ubi amans adulescens scortum liberet clam suom patrem.
” “观众朋友们,这出戏是为贞洁的道德而作的;这里既没有私通,也没有任何偷情,” “没有偷换孩子,也没有骗取金钱,” “也没有年轻的恋人背着父亲让他的情妇获得自由。
” “诗人人们很少能创作出这种能让好人变得更好的喜剧。