Humanitext Reader

普劳图斯 · 俘虏 §331-387

遣送奴隶赎子的约定与临行嘱托

第 6 段,共 17 段 · 拉丁语

内容简介

赫吉奥同意将菲洛克拉特斯的奴隶(实际上是菲洛克拉特斯本人)作价送往阿利斯,与其父亲谈判赎回自己的儿子。廷达鲁斯(假扮成菲洛克拉特斯)向被释放的奴隶交代了给父亲的口信,并嘱咐他保持忠诚。

§331eum si reddis mihi, praeterea únum nummum ne duis; §332et te et hunc amittam hinc.
赫吉奥:如果你把他还给我,此外你连一个钱币都不用付;我会把你和这个人放走。
alio pacto abire non potes.
此外你绝不可能离开。
§333Optumum atque aequissumum oras optumusque hominum es homo.
廷达鲁斯:您要求的是最美好、最公平的事,您是众人中最好的人。
§334sed is privatam servitutem servit illi an publicam?
但他是在那里当私奴,还是公奴?
§335Privatam medici Menarchi.
赫吉奥:医者梅纳科斯的私奴。
§335bPol is quidem huius est cliens.
廷达鲁斯:凭波鲁克斯发誓,那个人确实是我父亲的保护民。
§336tam hoc quidem tibi in proclivi quam imber est quando pluit.
这对您来说,确实就像下雨时的雨水一样轻而易举。
§337Fac is homo ut redimatur.
赫吉奥:设法让那个人被赎回来。
§337bFaciam.
廷达鲁斯:我会做的。
sed te id oro, Hegio— §338Quid vis, dum ab re ne quid ores, faciam.
但我恳求您这件事,赫吉奥—— 赫吉奥:你想要什么? 只要你求的事不损害我的利益,我就做。
§338bAusculta, tum scies.
廷达鲁斯:请听,然后您就会明白。
§339ego me amitti, donicum ille huc redierit, non postulo.
我不要求释放我,直到他回到这里。
§340verum quaeso ut aestumatum hunc mihi des, quem mittam ad patrem, §341ut is homo redimatur illi.
但我恳求您把这个估了价的人交给我,让我派他去见我父亲,好让那个人在那里为他被赎回来。
§341bImmo alium potius misero §342hinc, ubi erunt indutiae, illuc, tuom qui conveniat patrem, §343qui tua quae tu iusseris mandata ita út velis perferat.
赫吉奥:不,我宁可派另一个人从这里,等停战的时候,到那边去会见你的父亲,他能按照你的心愿,把你所吩咐的口信送达。
§344At nihil est ignotum ad illum mittere: operam luseris.
廷达鲁斯:但派一个陌生人去他那里是毫无用处的:您将白费力气。
§345hunc mitte, hic transactum reddet omne, si illuc venerit.
派这个人去,他一旦到了那里,就会把一切事情办妥。
§346nec quemquam fideliorem neque cui plus credat potes §347mittere ad eum nec qui magis sit servos ex sententia, §348neque adeo cui suom concredat filium hodie audacius.
您找不到比他更忠实、或更受他信任的人派去见他,也没有比这更合他心意的奴隶,甚至在今天,他更敢于把自己的儿子托付给谁。
§349ne vereare, meo periclo húius ego experiar fidem, §350fretus ingenio eius, quod me ésse scit erga se benevolum.
请不必担心,我将以我自己的风险来担保他的忠实,仰赖于他的天性,因为他知道我对他是心存好意的。
§351Mittam equidem istunc aestumatum tua fide, si vis.
赫吉奥:如果你愿意,我确实会凭着你的保证,把那个人估价送去。
§351bVolo; §352quam citissime potest, tam hoc cedere ad factum volo.
廷达鲁斯:我愿意;尽可能快地,我希望这能付诸实行。
§353Num quae causa est quin, si ille huc non redeat, viginti minas §354mihi des pro illo?
赫吉奥:那么,如果他不回到这里,你付给我二十米纳作为他的身价,难道有什么异议吗?
§354bOptuma immo.
廷达鲁斯:不,完全没有。
§354cSolvite istum nunciam, §355atque utrumque.
赫吉奥:现在就把这个人解开,而且把两个人都解开。
§355bDi tibi omnis omnia optata offerant, §356cum me tanto honore honestas cumque ex vinclis eximis.
廷达鲁斯:愿所有的神明赐予您一切所愿之物,因为您赐予我如此崇高的荣誉,并将我从锁链中解救出来。
§357hoc quidem haud molestumst, iam quod collus collari caret.
这确实不难受,因为我的脖子现在终于没有项圈了。
§358Quod bonis bene fit beneficium, gratia ea gravida est bonis.
赫吉奥:对好人行好恩,这恩惠便孕育着好报。
§359nunc tu illum si illo es missurus, dice monstra praecipe §360quae ad patrem vis nuntiari.
现在如果你要派他到那边去,就对他说明、指出、吩咐你想要向你父亲传达什么。
vin vocem huc ad te?
要我把他叫到你这里来吗?
§360bVoca.
廷达鲁斯:叫他吧。
§361Quae res bene vortat mihi meoque filio
赫吉奥:愿这件事对我、对我的儿子、以及对你们都有好结果。
§362vobisque, volt te novos erus operam dare §363tuo veteri domino, quod is velit, fideliter.
你的新主人希望你忠实地为你的旧主人效劳,照他所希望的那样。
§364nam ego te aestumatum huíc dedi viginti minis, §365hic autem té ait mittere hinc velle ad patrem, §366meum ut illic redimat filium, mutatio §367inter me atque illum ut nostris fiat filiis.
因为我已经把你作价二十米纳,交给了这个人,而他说他想把你从这里送到他父亲那里,为了在那里赎回我的儿子;这是交换,在我与他之间,为了我们彼此的儿子而进行。
§368Vtroque vorsum rectumst ingenium meum, §369ad te atque ad illum; pro rota me uti licet: §370vel ego huc vel illuc vortar, quo imperabitis.
菲洛克拉特斯:我的心思对两边都是忠直的,对您,也对他;您可以像用轮子一样使用我:无论是往这边转还是往那边转,我都听凭吩咐。
§371Tute tibi tuopte ingenio prodes plurumum, §372cum servitutem íta fers ut ferri decet.
赫吉奥:你凭借你自己的天性,使自己获益最多,因为你承受奴隶身份,正像它应当被承受的那样。
§373sequere.
跟着我。
em tibi hominem.
瞧,你要找的人在这里。
§373bGratiám habeo tibi, §374quom copiam istam mi et potestatem facis, §375ut ego ad parentes hunc remittam nuntium, §376qui me quid rerum hic agitem et quid fieri velim §377patri meo, ordine omnem rem, illuc perferat.
廷达鲁斯:我感谢您,因为您给了我这个机会和权利,让我可以把这个人作为传者送回父母身边,他可以把我在这里的境遇、以及我希望怎样做,向我的父亲一一禀明,把一切事情送达那里。
§378nunc ita convenit inter me atque hunc, Tyndare, §379ut te aestumatum in Alidem mittam ad patrem, §380si non rebitas huc, ut viginti minas §381dem pro te.
现在我和这个人已经这样达成了协议,廷达鲁斯,把你作价送到阿利斯的父亲那里,以便如果你不回到这里,我必须作为你而支付二十米纳。
§381bRecte convenisse sentio.
菲洛克拉特斯:我觉得协议达成得很妥当。
§382nam pater expectat aut me aut aliquem nuntium, §383qui hinc ad se veniat.
因为父亲正盼望着我,或者某个传人,从这里到他那里去。
§383bErgo animum advortas volo §384quae nuntiare hinc te volo in patriam ad patrem.
廷达鲁斯:因此我希望你注意听,我想要你从这里向我们家乡的父亲传达什么。
§385Phílocrates, ut adhuc locorum feci, faciam sedulo, §386ut potissimum quod in rem recte conducat tuam, §387id petam idque persequar corde et animo atque viribus.
菲洛克拉特斯:菲洛克拉特斯,正如我至今所做的那样,我必会尽心尽力,务求把最有利于您利益的事,作为我的追求,并用我的心、神和力量去贯彻。

词汇与语法注释

  1. 331duis — duis 是动词 do(给予、支付)的古旧虚拟式现在时单数第二人称(相当于古典时期的 des),在此与否定词 ne 连用以构成否定命令(“不要支付”)。
  2. 338ab re — ab re 字面意思是“偏离财产/事物(res)”,在此用作习惯短语,意为“违背利益”或“不利地”。dum 在此引导限制性条件从句(“只要……”)。
  3. 340aestumatum — aestumatus(动词 aestumo 的完成被动分词)是商业及法律专业术语。指在预先设定一定估算价格的前提下交付奴隶或物品,若发生未归还或丢失,则须以金钱(此处为 20 米纳)赔偿该估定额。
  4. 374quom... facis — quom(等同于古典时期的 cum)在此与直陈式现在时 facis 连用,表示原因或伴随情况(“既然您给予……”),其后跟有由 ut 引导的、带虚拟式现在时 remittam 的目的从句。
  5. 385locorum — locorum 是 locus(地方)的复数属格,在此作为依存表示时间的副词 adhuc(至今)的部分属格,起到了加强“至今为止”、“像以前那样”这一时间界限的作用,属于习惯用法。

引用这一段

普劳图斯, 俘虏 §331-387. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi005.humanitext-lat2:331-387

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。