Humanitext Reader

普劳图斯 · 巴克科斯姐妹 §984-1046

宣读伪造信件与索要金币

第 16 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

尼科布鲁斯与克里萨鲁斯一同阅读了姆内西洛库斯的来信,得知儿子承认了与军人妻子的私通,并再次请求二百金币。克里萨鲁斯佯装不予建议,实则引导老头付钱。您想了解下一章会发生什么吗?

§984tacitus conscripsit tabellas, obsignatas mi has dedit.
他默默地写好了书板,并把盖好戳的这些递给了我。
§985tíbi me iussit dare, sed metuo, né idem cantent quod priores.
他命令我把它们交给您,但我担心它们会和以前的唱同样的调子。
§986nosce signum.
请认一下封印。
estne eius?
是他的吗?
§986bNovi.
我认得。
libet perlegere has.
我想把这些仔细读一遍。
§986cPerlege.
读吧。
§987nunc súperum limen scínditur, nunc ádest exitium Ílio, §988turbát equos lepide lígneus.
现在上方的门楣被拆毁了,现在“伊利翁”的毁灭降临了,木马正在漂亮地搅乱局势。
§988bChrysále, ades, dum ego has pérlego.
克里萨鲁斯,在我读完这些的时候,你守在旁边。
§988aQuid mé tibi adesse opus ést?
我有什么必要守在您身边呢?
§988abVolo, §989út scias quae hic scrípta sient.
我想让你在,好让你知道这里写了些什么。
§989aNíl moror neque scíre volo.
我一点也不在乎,也不想知道。
§990Támen ades.
但你还是要守着。
§990bQuid opúst?
有什么必要呢?
§990cTaceas: §990aquód iubeo id faciás.
别说话:我命令你做什么,你就做什么。
§990abAdero.
我会守着的。
§991Eúge litterás minutas.
哟,好细小的字。
§991bQuí quidem videát parum; §992vérum, qui satis vídeat, grandes sátis sunt.
对于视力差的人来说确实如此;但是,对于视力足够好的人来说,它们已经够大了。
§992bAnimum advórtito igitur.
那么,留神听着。
§993Nólo inquam.
我说过我不想听。
§993bAt volo ínquam.
但我说我想让你听。
§993cQuid opust?
有什么必要呢?
§993dÁt enim id quod te iúbeo facias.
但不管怎样,我命令你做什么,你照做就是。
§994Iústumst ut tuós tibi servos tuo árbitratu sérviat.
您的奴隶按照您的意愿伺候您,这很公平。
§995Hoc áge sis nunciam.
现在,请开始吧。
§995bVbi lubet, recita: aúrium operam tíbi dico.
您高兴什么时候读就什么时候读:我洗耳恭听。
§996Ceraé quidem haud parsit néque stilo; §996ased quídquid est, pellégere certumst.
他确实既不省蜡也不省铁笔;但不管写了什么,我决定把它读完。
§997“Patér, ducentos Phílippos quaeso Chrýsalo §998da, si esse salvom vis me aut vitalem tibi.
“父亲,我请求您给克里萨鲁斯两百菲利普,如果您希望我平安无事,或者为您活下去的话。
§999malum quidem hercle magnum.
” 凭赫拉克勒斯起誓,这可真是一个大灾难。
§999bTibi dico.
我正对你说话呢。
§999cQuid est?
怎么了?
§1000Non prius salutem scripsit?
他没有先写问候语吗?
§1000bNusquam sentio.
我哪儿也没看到。
§1001Non dabis, si sapies; verum si das maxume, §1002ne ille alium gerulum quaerat, si sapiet, sibi: §1003nam ego non laturus sum, si iubeas maxume.
如果您聪明的话,您就不会给;但如果您真的要给,他如果聪明的话,最好自己另找一个送信人:因为即使您再怎么命令,我也不会帮他送了。
§1004sat sic suspectus sum, cum careo noxia.
我已经够受怀疑的了,尽管我是清白的。
§1005Ausculta porro, dum hoc quod scriptumst perlego.
继续听,等我把写着的东西读完。
§1006Inde a principio iam inpudens epistula est.
从开头起,这封信就已经不要脸了。
§1007“Pudet prodire me ad te in conspectum, pater: §1008tantum flagitium te scire audivi meum, §1009quod cum peregrini cubui uxore militis.
“父亲,我很惭愧来到您的面前:我听说您已经知道了我的极大丑行,因为我和一个异邦军人的妻子同床了。
§1010pol haud derides; nam ducentis aureis §1011Philippís redemi vitam ex flagitio tuam.
” 凭波鲁克斯起誓,你不是在开玩笑;因为我用两百枚金菲利普才从那件丑行中赎回了你的性命。
§1012Nihil est illorum quin ego illi dixerim.
那些话没有一句是我没对他说过的。
§1013“Stulte fecisse fateor.
“我承认我做得很愚蠢。
sed quaeso, pater, §1014ne me, in stultitia si deliqui, deseras.
但是,父亲,我请求您,如果我在愚蠢中犯了错,请不要抛弃我。
§1015ego animo cupido atque oculis indomitis fui; §1016persuasumst facere quoius me nunc facti pudet. ”
我曾有一颗充满渴望的心和一双无法克制的眼睛;我被说服去做了我现在感到羞愧的那件事。
§1017prius té cavisse ergo quám pudere aequom fuit.
” 那么,你本该在感到羞愧之前先做好防范的。
§1018Eadem istaec verba dudum illi dixi omnia.
刚才我把这些话全都对他说过了。
§1019“Quaeso ut sat habeas id, pater, quod Chrysalus §1020me obiurigavit plurumis verbis malis, §1021et me meliorem fecit praeceptis suis, §1022ut te ei habere gratiam aequom sit bonam. ”
“父亲,我请求您,克里萨鲁斯用很多严厉的话训斥了我,并用他的教诲使我改过自新,您能以此为满足,从而向他表示极大的感谢,这是合情合理的。
§1023Estne istuc istic scriptum?
” 那里写了这些吗?
§1023bEm specta, tum scies.
瞧,看这里,你就会知道了。
§1024Vt qui deliquit supplex est ultro omnibus.
犯错的人是如何主动向所有人哀求的啊。
§1025“Nunc si me fas est obsecrare abs te, pater, §1026da mihi ducentos nummos Philippos, te obsecro. ”
“现在,父亲,如果允许我向您哀求的话,请给我两百菲利普金币,我恳求您。
§1027Ne unum quidem hercle, si sapis.
” 凭赫拉克勒斯起誓,如果您聪明的话,连一个金币也不要给。
§1027bSine perlegam.
让我读完。
§1028“ego ius iurandum verbis conceptis dedi, §1029daturum id me hodie mulieri ante vesperum, §1030prius quam á me abiret.
“我已经用特定的誓词宣过誓,我今天黄昏前会将它给那个女人,在她离开我之前。
nunc, pater, ne perierem §1031cura atque abduce me hinc ab hac quantum potest, §1032quam propter tantum damni feci et flagiti.
现在,父亲,为了不让我毁灭,请救救我,并尽可能快地把我从她身边带走,因为她,我遭受了如此多的损失和耻辱。
§1033cave tíbi ducenti nummi dividiae fuant; §1034sescenta tanta reddam, si vivo, tibi.
请别让这两百金币成为您的烦恼;如果我活着,我将奉还六百倍的数目给您。
§1035vale atque haec cura”.
再见,请照看此事。
quid nunc censes, Chrysale?
”你现在怎么看,克里萨鲁斯?
§1036Nihil ego tibi hodie consili quicquam dabo, §1037neque ego haud committam ut, si quid peccatum siet, §1038fecisse dicas de mea sententia.
今天我什么建议都不会给您,我也绝不会让任何人,在出了差错的时候,说是根据我的意见才这么做的。
§1039verum, ut ego opinor, sí ego in istoc sim loco, §1040dem potius aurum quam illum corrumpi sinam.
但是,照我看来,如果我处在您的位置上,我宁可给出金子,也不愿让他堕落下去。
§1041duae condiciones sunt: utram tu áccipias vide: §1042vel ut aurum perdas vel ut amator perieret.
有两个选择,看您接受哪一个:要么您失去金子,要么让您那个深陷爱河的儿子毁灭。
§1043ego neque te iubeo neque veto, neque suadeo.
我既不命令您,也不禁止您,更不劝说您。
§1044Miseret me illius.
我很可怜他。
§1044bTuos est, non mirum facis.
他是您的儿子,您的做法并不奇怪。
§1045si plus perdundum sit, periisse suaviust, §1046quam illud flagitium volgo dispalescere.
即使要损失更多,损失掉也比让那件丑事传得家喻户晓要好得多。

词汇与语法注释

  1. 985ne idem cantent quod priores — ne 从句由表示害怕的动词 metuo 引导。cantent(字面意为“歌唱”)在此处比喻为重复相同的话或诉求,表示担心这封信会像之前的书板一样再次要钱。
  2. 1001Non dabis, si sapies — 条件从句“si sapies”(使用将来时)与主句将来时动词“non dabis”呼应(“如果您聪明的话,您就不会给”)。克里萨鲁斯故意反向劝阻主人给钱,以便在不引起怀疑的情况下推进计划。
  3. 1016persuasumst facere quoius me nunc facti pudet — 非人称被动语态“persuasumst”意为“(我的心)被说服、倾向于”做某事。不定式“facere”的宾语在此处被关系代词“quoius (=cuius)”的先行词“facti”吸收,而“quoius facti”作为属格(感到羞耻的事物),符合“pudet”的语法要求(pudet + 宾格人称 + 属格事物)。
  4. 1033cave tibi ducenti nummi dividiae fuant — 命令式“cave”直接引导虚拟式“fuant”(省略了 ut),表示“当心/切勿……”。“ducenti nummi”是主语,“dividiae”(目的或结果与格)与“tibi”结合,并伴有古旧的虚拟式现在时“fuant” (=sint),形成双与格结构,意为“不要让这两百金币成为您的烦恼”。
  5. 1045si plus perdundum sit, periisse suaviust — 形容动词(gerundive)“perdundum”构成非人称的被动周边迂回结构(“即使必须损失更多”)。完成式不定式“periisse”(原形 perire)在此处表示损失的彻底完成,在主句的比较级中(suaviust = suavius est),表示“(损失钱财)也比丑事败露(dispalescere)要好得多”。

引用这一段

普劳图斯, 巴克科斯姐妹 §984-1046. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi004.humanitext-lat2:984-1046

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。