Humanitext Reader

普劳图斯 · 巴克科斯姐妹 §1047-1104

交付金币与尼科布鲁斯发现真相

第 17 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

尚未察觉骗局的尼科布鲁斯进屋拿金子以营救儿子,克里萨鲁斯得手后离去。随后,尼科布鲁斯从广场返回,从军人处得知真相,因自己被奴隶彻底愚弄并骗走巨款而感到愤怒与羞辱。

§1047Ne ille edepol Ephesi multo mavellem foret,
凭波鲁克斯起誓,我真的宁愿他还在以弗所,只要他平安无事,也比他回到家里要好。
§1048dum salvos esset, quam revenisset domum.
我在这里干什么?
§1049quid ego istic? quod perdundumst properem perdere.
该损失的东西,我还是赶紧损失掉吧。
§1050binos ducentos Philippos iam intus ecferam, §1051et militi quos dudum promisi miser §1052et istos.
我现在就从屋里拿出两组各两百个菲利普金币,一组是我这可怜人刚才答应给那个军人的,另一组就是这些。
mane istic, iam exeo ad te, Chrysale.
在那儿等着,克里萨鲁斯,我这就出来找你。
§1053Fit vasta Troia, scindunt proceres Pergamum.
―― 特洛伊荒废了,首领们撕裂了佩尔加蒙。
§1054scivi ego iam dudum fore me exitio Pergamo.
我很早以前就知道,我会成为佩尔加蒙的毁灭者。
§1055edepol qui me esse dicat cruciatu malo §1056dignum, ne ego cum íllo pignus haud ausim dare; §1057tantas turbellas facio.
凭波鲁克斯起誓,即使有人说我配得上严厉的拷打,我也不敢跟他打赌;因为我制造了这么大的骚乱。
sed crepuit foris: §1058ecfertur praeda ex Troia.
不过门响了:战利品正从特洛伊被运出来。
taceam nunciam.
我现在还是闭嘴吧。
§1059Cape hoc tibi aurum, Chrysale, i, fer filio.
克里萨鲁斯,收下这笔金子;去,送给我的儿子。
§1060ego ad forum autem hinc ibo, ut solvam militi.
而我则从这里去广场,以便付钱给那个军人。
§1061Non equidem accipiam.
我确实不接。
proin tu quaeras qui ferat.
所以您还是另找人送吧。
§1062nolo ego mihi credi.
我不想被信任。
§1062bCape vero, odiose facis.
你倒真收下吧,你真让人讨厌。
§1063Non equidem capiam.
我确实不收。
§1063bAt quaeso.
但我求你了。
§1063cDico ut res se habet.
我是实话实说。
§1064Morare.
你耽误我时间了。
§1064bNolo, inquam, aurum concredi mihi.
我说过,我不想让这笔金子信托给我。
§1065vel da aliquem qui servet me.
或者派个人来盯着我。
§1065bOhe, odiose facis.
哎呀,你真是招人嫌。
§1066Cedo, sí necesse est.
如果是必须的,就拿过来吧。
§1066bCura hoc.
好好保管这个。
iam égo huc revenero.
我一会儿就回来。
§1067Curatum est—esse te senem miserrumum.
―― 这事办妥了 ―― 让你成为最惨的老头子。
§1068hoc est incepta efficere pulcre: bellule §1069mi evenit, ut ovans praeda onustus incederem; §1070salute nostra atque urbe capta per dolum §1071domum reduco íntegrum omnem exercitum.
这就是漂亮地完成计划:非常完美地,事情发生在我身上,让我能洋洋得意、满载战利品而行;随着我们的安全得到保障,城市通过计谋被攻破,我把整支完好无损的军队带回了家。
§1072sed, spectatores, vos nunc ne miremini §1073quod non triumpho: pervolgatum est, nil moror; §1074verum tamen accipientur mulso milites.
但是,观众朋友们,你们现在别觉得奇怪,我为什么不举办凯旋式:那太俗套了,我没兴趣;不过,士兵们还是会得到蜂蜜酒的款待。
§1075nunc hanc praedam omnem iam ad quaestorem deferam. —
现在,我现在就把所有这些战利品送到财务官那里去。
§1076Quam mágis in pectore meó foveo quas méus filius turbás turbet, §1077quam se ád vitam et quos ád mores praecípitem inscitus capéssat, §1078magis cúrae est magisque adfórmido, ne is péreat neu corrúmpatur.
―― 我在心中越是思考我儿子所制造的那些骚乱,越是思考他这个无知的小子正如何鲁莽地奔向何种生活、何种道德,我就越发担忧,越发害怕他会毁灭或堕落。
§1079scio, fúi ego illa aetate ét feci illa omnía, sed more modésto; §1080neque plácitant mores quíbus video volgo ín gnatos essé parentes: §1082ego dáre me meo gnato ínstitui, ut animo óbsequium sumére possit; §1083aequom ésse puto, sed nimis nolo desídiae ei dare lúdum.
我知道,我也曾度过那个年纪,也曾做过所有那些事,但举止还算得体;我也不喜欢我所看到的那些父母对儿子们普遍采取的态度:我决定给予我儿子,好让他能顺从自己的心意去享受;我认为这是公平的,但我不想过度纵容他的懒散。
§1084nunc Mnésilochum, quod mándavi, §1084aviso écquid eum ad virtútem aut ad §1085frugem ópera sua compúlerit, sic §1086ut eúm, si convenít, scio fe-cisse: eóst ingenio nátus.
现在,关于我委托过的穆内西洛科斯,我去看看他是否通过自己的努力,把我儿子引向了美德或者健全的生活,正如我知道他一旦见到我儿子就一定会这么做一样:他天生就是这样的品性。
§1087Quicúmque ubi ubi sunt, quí fuerunt quiqué futuri sunt pósthac §1088stultí, stolidi, fatuí, fungi, bardí, blenni, buccónes, §1089solús ego omnis longe ántideo stultítia et moribus índoctis.
―― 无论他们在哪里,无论是过去的、现在的,还是此后将要出现的,那些愚人、笨蛋、傻子、木脑壳、蠢货、糊涂虫、大嘴巴们,唯独我一个人,在愚蠢和不学无术上远远超过了他们所有人。
§1090perií, pudet: hocine me aétatis ludós bis factum esse índigne?
我完了,真丢人:我这把年纪,竟然被无耻地愚弄了两次?
§1091magis quam íd reputo, tam mágis uror quae méus filius turbávit.
我越是琢磨这件事,就越是对我儿子制造的乱子感到怒火中烧。
§1092perdítus sum atque eradícatus sum, omníbus exemplis éxcrucior.
我彻底完蛋了,被连根拔起了,我正遭受各种手段的折磨。
§1093omnía me mala conséctantur,omníbus exitiis ínterii.
所有的灾祸都在追逐着我,我在重重毁灭中死去了。
§1094Chrysálus med hodie láceravit,Chrysálus me miserum spóliavit: §1095is mé scelus auro usque áttondit dolis dóctis indoctum, út lubitumst.
克里萨鲁斯今天把我撕成了碎片,克里萨鲁斯把我这可怜的人洗劫一空:他这个恶棍,用巧妙的诡计,把我这个没见识的人榨干了金子,为所欲为。
§1096ita míles memorat méretricem esse eam quam ílle uxorem esse áiebat, §1097omníaque ut quidque actum est memoravit, eam síbi hunc annúm condúctam, §1098relicúom id auri factúm quod ego ei stultíssimus homo promísissem: hoc, §1099hoc ést quo cor peracéscit; hoc ést demum quod pércrucior, §1100me hoc aétatis ludíficari, §1101canó capite atque albá barba miserúm me auro esse emúnctum.
那个军人说,我儿子说成是他妻子的那个女人,其实是个娼妇,而且他讲述了事情发生的一切细节,她今年是被雇佣给他的,而我这最愚蠢的人答应给他的金子,正是那笔款项的尾款:这,这就是让我的心变酸的原因;这才是让我痛苦万分的根源,我这把年纪居然被当猴耍,我这满头白发、满脸白胡子的可怜人,金子居然被骗了个精光。
§1102perii, hóc servom meum nón nauci facere ésse ausum! atque ego, si álibi
我完了,我的奴隶竟然敢把我当成一文不值的东西!
§1103plus pérdiderim, minus aégre habeam minusque íd mihi damno dúcam.
而且,如果我在别处损失得更多,我也不会这么难受,也不会觉得有这么大的损失。
§1104Certo híc prope me mihi néscio quis loqui vísust; sed quem vídeo?
我确信刚才听到旁边不知是谁在说话;但我看到的是谁?

词汇与语法注释

  1. §1047mavellem — mavellem(māllem 的古风形式,源自 magis vellem)为虚拟式未完成过去时,表示过去未能实现的强烈愿望(“我真宁愿……”)。从句中的 foret 同样是虚拟式未完成过去时,表示与过去事实相反的假设。
  2. §1067esse te senem miserrumum — 克里萨鲁斯在回应尼科布鲁斯的命令“Cura hoc”(好好保管这个)时的独白。接在“Curatum est”(办妥了)后面的对格与不定式结构(esse te...)起着名词性短语的作用,用以解释具体“办妥了”什么(即“让你成为最惨的老头”)。
  3. §1076Quam magis... magis — 表示比例和程度的“越……就越……”句型。此处使用了口语和古风表达 quam magis... magis,而不是古典时期标准的 quo magis... eo magis(或 eo... quo)。
  4. §1100me hoc aetatis ludificari — 用于表达愤怒或悲叹的“感叹对格与不定式(Accusative with Infinitive of exclamation)”句型,意为“我这把年纪竟然被愚弄!”。hoc aetatis 是时间副词性对格(“在这个年纪”)。接下来的第 1101 行(me... emunctum)同样延续了这一感叹结构。

引用这一段

普劳图斯, 巴克科斯姐妹 §1047-1104. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi004.humanitext-lat2:1047-1104

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。