Humanitext Reader

普劳图斯 · 巴克科斯姐妹 §930-983

特洛伊比喻与向尼科布鲁斯的虚假汇报

第 15 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

克里萨鲁斯发表长篇独白,将他欺骗主人尼科布鲁斯的诡计比作希腊人征服特洛伊。随后,他会见尼科布鲁斯,并撒谎称自己已经严厉责备并让其儿子流泪。

§930sine classe sineque exercitu et tanto numero militum.
(接前文)既没有舰队,也没有军队,更没有如此众多的士兵。
§932nunc prius quam húc senex venit, libet lámentari dum éxeat.
现在,在老头儿来这里之前,我想唱一首哀歌,直到他出来。
§933o Troia, o patria, o Pergamum, o Priame periisti senex, §934qui misere male mulcabere quadringéntis Philippis aureis.
噢,特洛伊,噢,祖国,噢,佩尔加蒙,噢,可怜的普里阿摩斯老头儿,你灭亡了,因为你将被狠狠地榨干四百枚金菲利普。
§935nam ego has tabellas obsignatas consignatas quas fero §936non sunt tabellae, sed equos quem misere Achivi ligneum.
因为我手里拿的这封印并盖戳的书板,不是书板,而是阿开亚人送来的那匹木马。
§941tum quae hic sunt scriptae litterae, hoc in equo ínsunt milites §942armati atque animati probe.
而这里写着的文字,就是这木马里武装整齐、斗志昂扬的士兵们。
ita res successit mi usque adhuc.
迄今为止,我的计划进展得太顺利了。
§943atque hic equos non in arcem, verum in arcam faciet impetum: §944exitium excidium exlecebra fiet hic equos hodie auro senis.
这匹木马不是要冲向卫城,而是要冲向金库:今天,这匹马将成为老头儿金子的毁灭、破坏和诱惑。
§945nostro seni huic stolido, ei profecto nomen facio ego Ilio; §946miles Menelaust, ego Agamemno, ídem Vlixes Lartius, §947Mnesilochust Alexander, qui erit exitio rei patriae suae; §948is Helenam avexit, cuia causa nunc facio obsidium Ilio.
至于我们这个愚蠢的老头儿,我确实给他起名叫“伊利翁”;军人是梅内莱厄斯,我是阿伽门农,同时也是拉厄耳提斯之子乌利塞斯;姆内西洛库斯是亚历山大,他将成为自己父亲家产的毁灭者;他拐走了海伦,我为了她现在正包围着“伊利翁”。
§949nam illi ítidem Vlixem audivi, ut ego sum, fuisse et audacem et malum: §950ín dolis ego prénsus sum, ille mendícans paene invéntus interiit, §951dum íbi exquirit fata Iliorum; adsímiliter mi hodie óptigit.
因为我听说那里的乌利塞斯也像我一样,既大胆又狡猾:我在施计中被捕,而他化装成乞丐也几乎被发现处死,当时他正在那里刺探伊利翁的命运;今天我的遭遇与此极其相似。
§952vínctus sum, sed dólis me exemi: item se ílle servavít dolis.
我被绑了起来,但我用计谋脱了身;同样,他也用计谋救了自己。
§953Ílio tria fuísse audivi fáta quae illi fórent exitio: §954signum ex arce si periisset; alterum etiamst Troili mors; §955tertium, cum portae Phrygiae limen superum scinderetur: §956paria item tria eis tribus sunt fata nostro huic Ilio.
我听说伊利翁曾有三个预示其毁灭的命运:神像从卫城丢失;第二个是特罗伊罗斯之死;第三个,当弗里吉亚之门的过梁被拆毁时:对我们这个“伊利翁”来说,也有与这三个命运相对应的三个命运。
§957nam dúdum primo ut díxeram nostró seni mendácium §958et de hóspite et de auro ét de lembo, ibi sígnum ex arce iam abstuli.
因为刚才我第一次对我们的老头儿撒谎,关于客人、金子和快船的事,那时我就已经把“神像从卫城夺走”了。
§959iam dúo restabant fáta tunc, nec mágis id ceperam óppidum.
当时还剩下两个命运,我还没有攻占那座城市。
§960post ubi tabellas ad senem detuli, ibi occidi Troilum, §961cum censuit Mnesilochum cum uxore esse dudum militis.
后来,当我把书板送给老头儿时,我就在那里“杀死了特罗伊罗斯”,因为他相信了姆内西洛库斯刚才和军人的妻子在一起。
§966post cúm magnifico mílite, urbes vérbis qui inermús capit, §967conflixi atque hominem reppuli; dein pugnam conserui seni: §968eum ego ádeo uno mendácio devíci, uno ictu extémpulo §969cépi spolia.
之后,与那个不带武器、只用嘴皮子攻城略地的吹牛军人,我展开了交锋并击退了他;接着我向老头儿发起了战斗:我仅仅用一个谎言就击败了他,立刻一击夺取了战利品。
is núnc ducentos númmos Philippos míliti, §970quos dáre se promisít, dabit.
他现在将把答应给军人的二百菲利普金币付给他。
§971nunc álteris etiam ducentis usus est, qui dispensentur §972Ílio capto, ut sit mulsum qui triumphent milites.
现在还需要另外两百枚,用于在 “伊利翁”攻克后分发,好让士兵们有蜜酒来庆祝胜利。
§978sed Príamum adstantem eccum ánte portam vídeo.
瞧,我看到普里阿摩斯正站在门前。
adibo atque adloquar.
我要过去和他说话。
§979Quóianam vox própe me sonat?
【尼科布鲁斯】是谁的声音在我身边响起?
§979bO Nicobule.
【克里萨鲁斯】噢,尼科布鲁斯。
§979cQuid fit?
【尼科布鲁斯】怎么了?
§980quíd quod te misi, écquid egísti?
我打发你去办的事,你有什么成果吗?
§980bRógas? congredere.
【克里萨鲁斯】您还问?
§980cGradior.
走近些。
§981Optumus sum oratór.
【尼科布鲁斯】我走过来了。 【克里萨鲁斯】我是最好的说客。
ad lacrumas coégi hominem cástigando §982maleque dictis, quae quidem quívi comminisci.
我通过责备和我能想出的所有恶毒话语,逼得他流下了眼泪。
§982bQuid ait?
【尼科布鲁斯】他说什么了?
§982cVerbum §983nullum fecit: lacrumans tacitus auscultabat quae ego loquebar;
【克里萨鲁斯】他一句话也没说:他流着泪,默默地听着我说话。

词汇与语法注释

  1. 930sine classe — 介词短语 sine classe... 修饰前一句(§929)的主句 praeut ego erum expugnabo meum。它强调了阿特雷斯之子(希腊联军)依靠庞大的舰队和军队攻克特洛伊,而克里萨鲁斯却在“没有”这些的情况下攻陷主人的对比。
  2. 933qui — 关系代词 qui 的先行词是第二人称单数的 Priame(或 senex),因此关系从句中的动词 mulcabere 采用了第二人称单数将来时被动语态。
  3. 935tabellas — 这是一个先行引(prolepsis)或破格(anacoluthon)的例子。has tabellas 因受到关系从句 quas fero 的吸引而变为宾格,但它在逻辑上充当主句 non sunt tabellae... 的实质主语。
  4. 945nostro seni huic stolido, ei — 与格 nostro seni huic stolido 及代词 ei 在结构 "nomen facio"(给……起名)中表示被起名的对象。Ilio 是所起的名称,同样采用与格以与之保持一致。
  5. 948cuia — 物主形容词 cuius, -a, -um(谁的、那个人的)的阴性单数夺格形式,与表示原因的夺格 causa 一致。意为“为了她”(字面意为“由于她的原因”)。

引用这一段

普劳图斯, 巴克科斯姐妹 §930-983. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi004.humanitext-lat2:930-983

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。