Humanitext Reader

普劳图斯 · 巴克科斯姐妹 §663-721b

归还黄金的坦白与克里萨鲁斯的新计谋

第 11 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

姆内西洛库斯因误会而将所有黄金归还给父亲,事后十分后悔并向克里萨鲁斯坦白。克里萨鲁斯虽感愤怒,但随即着手策划新的阴谋,准备再次欺骗老主人以榨取资金。

§663démpsit et quíd suo réddidit patri.
扣留了多少,又把多少归还给了他自己的父亲。
§665sí frugi est, Hérculem fécit ex patre: §666décimam partem eí dedit, síbi novem abstulit.
如果他聪明的话,他把父亲当成赫拉克勒斯对待了:他把十分之一给了他,自己拿走了十分之九。
§667séd quem quaero óptume eccum óbviam mihi est.
但我正在寻找的人,非常凑巧,瞧,他正迎面朝我走来。
§668núm qui nummi éxciderúnt, ere, tibi, §668aquod síc terram optuére?
老爷,您是不是掉了什么钱,为什么要这样盯着地面看?
§669quid vós maestos tam trístesque esse cónspicor?
为什么我看到你们两个如此忧伤和沮丧?
§670non plácet nec temere est étiam.
我不喜欢这样,而且这绝非无缘无故。
quin mihi réspondetis?
你们为什么不回答我?
§671Chrýsale, occidi.
【姆内西洛库斯】克里萨鲁斯,我全完了。
§671bFortassis tu auri dempsisti parum?
【克里萨鲁斯】也许是你扣下的金子太少了?
§672Quam, malum, parum? immo vero nimio minus multo parum.
【姆内西洛库斯】少得可怜,该死! 相反,简直是远远少于太少。
§673Quid igitur, stulte? an tu, quoniam occasio ad eam rem fuit
【克里萨鲁斯】那又怎样,傻瓜?
§674mea virtute parta, ut quantum velles tantum sumeres, §675sic hoc digitulis duobus sumebas primoribus?
既然因为我的功劳,有了让你想要多少就拿多少的机会,你难道就用两个指尖这样捏了一点点吗?
§676an nescibas quam eius modi hómini raro tempus se daret?
你难道不知道对于我们这样的人来说,这样的好机会是多么难得吗?
§677Erras.
【姆内西洛库斯】你误会了。
§677bAt quidem túte errasti, cum parum immersti ampliter.
【克里萨鲁斯】但在你没有足够地大捞一把时,错的正是你自己。
§678Pol tu quam nunc med accuses magis, si magis rem noveris.
【姆内西洛库斯】凭波鲁克斯起誓,如果你更了解内情,你会比现在更严厉地指责我。
§679occidi.
我全完了。
§679bAnimus iam istoc dicto plus praesagitur mali.
【克里萨鲁斯】听到这话,我的心已经预感到更多不祥。
§680Perii.
【姆内西洛库斯】我完了。
§680bQuid ita?
【克里萨鲁斯】怎么会这样?
§680cQuia patri omne cum ramento reddidi.
【姆内西洛库斯】因为我把所有的黄金,连同碎屑,都还给了我的父亲。
§681Reddidisti?
【克里萨鲁斯】你还了?
§681bReddidi.
【姆内西洛库斯】还了。
§681cOmnene?
【克里萨鲁斯】全部?
§681dOppido.
【姆内西洛库斯】完全还了。
§681eOccisi sumus.
【克里萨鲁斯】我们死定了。
§682qui in mentem venit tibi istuc facinus facere tam malum?
你怎么会想到做这种愚蠢至极的事情?
§683Bacchidem atque hunc suspicabar propter crimen, Chrysale, §684mi male consuluisse: ob eam rem omne aurum iratus reddidi §685meo patri.
【姆内西洛库斯】克里萨鲁斯,因为那个告发,我怀疑巴基斯和这家伙对我不利;因此我一气之下,把所有的黄金都还给了我的父亲。
§685bQuid, ubi reddebas aurum, dixisti patri?
【克里萨鲁斯】你把黄金还给你父亲时,是怎么对他说发?
§686Mé id aurum accepisse extemplo ab hospite Archidemide.
【姆内西洛库斯】我说我是立刻从客人阿基德米德斯那里收到那笔黄金的。
§686bEm, §687istoc dicto dédisti hodie ín cruciatum Chrysalum; §688nam úbi me aspiciet, ad carnuficem rapiet continuo senex.
【克里萨鲁斯】天哪,因为那句话,你今天可是把克里萨鲁斯送上断头台了;因为老头子一看到我,立刻就会把我拉到行刑人那里去。
§689Ego patrem exoravi.
【姆内西洛库斯】我求过我父亲了。
§689bNempe ergo hoc ut faceret quod loquor?
【克里萨鲁斯】想必是为了让他做我刚才说的那种事吧?
§690Immo tibi ne noceat neu quid ob eam rem suscenseat; §691atque aegre impetravi.
【姆内西洛库斯】不,是让他不要伤害你,也不要为此事生气;而且我是好不容易才求得他同意的。
nunc hoc tibi curandumst, Chrysale.
现在这事得由你来操心了,克里萨鲁斯。
§692Quid vis curem?
【克里萨鲁斯】你想让我操心什么?
§692bVt ad senem etiam álteram facias viam.
【姆内西洛库斯】让你对那老头子再施展一次计谋。
§693compara, fabricare finge quod lubet, conglutina, §694ut senem hodie doctum docte fallas aurumque auferas.
准备吧,捏造吧,随你喜欢怎么编造,拼凑起来,好让今天你能精明地欺骗那个精明的老人,并把黄金拿走。
§695Vix videtur fieri posse.
【克里萨鲁斯】这似乎很难办到。
§695bPerge, ac facile ecfeceris.
【姆内西洛库斯】去吧,你很容易就能办成的。
§696Quam, malum, fácile, quem mendaci prendit manufesto modo?
【克里萨鲁斯】容易个鬼,该死! 他刚刚才当场抓住了我的谎言。
§697quem si orem ut mihi nil credat, id non ausit credere.
现在就算我求他不要相信我的任何话,他连这话也不敢相信。
§698Immo si audias quae dicta dixit me adversum tibi.
【姆内西洛库斯】相反,如果你听到他在我面前对你说了什么话。
§699Quid dixit?
【克里萨鲁斯】他说什么了?
§699bSi tu illum solem sibi solem esse diceres, §700se illum lunam credere esse et noctem qui nunc est dies.
【姆内西洛库斯】他说如果你告诉他天上的太阳是太阳,他会相信那是月亮,而现在的白天是黑夜。
§701Emungam hercle hominem probe hodie, ne id nequiquam dixerit.
【克里萨鲁斯】凭赫拉克勒斯起誓,今天我一定要好好敲他一笔,免得他平白无故说了这番话。
§702Nunc quid nos vis facere?
【姆内西洛库斯】现在你想让我们做什么?
§702bÉnim nil nisi ut ametis impero.
【克里萨鲁斯】其实我除了让你们去恋爱之外,别无命令。
§703ceterum quantum lubet me poscitote aurum: ego dabo.
其余的,你们想要多少黄金尽管跟我要:我会给的。
§704quid mihi refert Chrysalo esse nomen, nisi factis probo?
如果我不通过行动来证明,我的名字叫克里萨鲁斯又有什么意义?
§705sed nunc quantillum usust auri tibi, Mnesiloche? dic mihi.
不过现在,姆内西洛库斯,你到底需要多少黄金? 告诉我。
§706Militi nummis ducentis iam usus est pro Bacchide.
【姆内西洛库斯】为了巴基斯,现在需要付给军人两百个钱币。
§707Ego dabo.
【克里萨鲁斯】我会给的。
§707bTum nobis opus est sumptu.
【姆内西洛库斯】然后我们还需要生活费。
§707cAh, placide volo §708unum quidque agamus: hoc ubi egero, tum istuc agam.
【克里萨鲁斯】啊,我希望我们一步一步来,一件一件地做:等我把这事办成了,再去办那一桩。
§709de ducentis nummis primum intendam ballistam in senem; §710ea ballista si pervortam turrim et propugnacula, §711recta porta invadam extemplo in oppidum anticum et vetus: §712si id capso, geritote amicis vostris aurum corbibus, §713sicut animus sperat.
关于这两百个钱币,我首先要向老头子发射“弩炮”;如果我用这弩炮攻破了他的塔楼和防线,我立刻就直冲城门,攻入那座古老而陈旧的城镇:如果我攻占了它,你们就用篮子抬着黄金去送给你们的朋友吧,正如我心里所期待的那样。
§713bApud test animus noster, Chrysale.
【姆内西洛库斯】我们的心与你同在,克里萨鲁斯。
§714Nunc tu abi intro, Pistoclere, ad Bacchidem, atque ecfer cito §715Quid?
【克里萨鲁斯】现在你进去,皮斯托克莱鲁斯,到巴基斯那里去,快拿出来—— 【皮斯托克莱鲁斯】拿什么?
§715bStilum, ceram et tabellas, linum.
【克里萨鲁斯】铁笔、蜡、书板和线。
§715cIam faxo hic erunt.
【皮斯托克莱鲁斯】我这就拿来。
§716Quid nunc es facturus? id mihi dice.
—— 【姆内西洛库斯】你现在打算做什么? 告诉我这个。
§716bCoctumst prandium?
【克里萨鲁斯】午饭做好了吗?
§717vos duo eritis atque amica tua erit tecum tertia?
你们两个在,你的女朋友作为第三个人和你们在一起吗?
§718Sicut dicis.
【姆内西洛库斯】正如你所说。
§718bPistoclero nulla amica est?
【克里萨鲁斯】皮斯托克莱鲁斯没有女朋友吗?
§718cImmo adest.
【姆内西洛库斯】不,她就在这。
§719alteram ille amat sororem, ego alteram, ambas Bacchides.
他爱着姐妹中的一个,我爱着另一个,两个都叫巴基斯。
§720Quid tu loquere?
【克里萨鲁斯】你在说什么?
§720bHoc, ut futuri sumus.
【姆内西洛库斯】这就是我们未来的样子。
§720cVbist biclinium §721vobis stratum?
【克里萨鲁斯】给你们铺好的双人躺椅在哪里?
§721bQuid id exquaeris?
【姆内西洛库斯】你问这个干嘛?

词汇与语法注释

  1. 665Herculem fecit ex patre — 幽默地借用了罗马人向赫拉克勒斯献纳十分之一(decima Herculis)供物的宗教习俗。克里萨鲁斯开玩笑地推测,姆内西洛库斯把父亲当成了赫拉克勒斯,只归还了十分之一,而把剩下的十分之九留给了自己。
  2. 678Pol tu quam nunc med accuses magis — 一个高度省略的比较句结构。其完整的语法逻辑为:Pol tu magis med accuses, quam nunc med accuses, si magis rem noveris(凭波鲁克斯起誓,如果你更了解内情,你会比现在更严厉地指责我),其中 quam 作为与比较级 magis 相呼应的关系副词。
  3. 697quem si orem ut mihi nil credat, id non ausit credere — 句首的关系代名词 quem 承接上文,作 orem 的宾语。ausit 是 audeo 的古风式完成时虚拟式,表示潜在或可能。整句意为:“即便我恳求他(父亲)不要相信我的任何话,他甚至连这句‘不相信我’的话都不敢相信”,用以形容父亲对克里萨鲁斯的绝对不信任。
  4. 712si id capso — 古拉丁语中的 capso 是 capio(夺取、攻占)的将来完成时(或 s-将来时)形式,相当于古典时期的 cepero。在条件从句中表示“如果我攻占了它”。

引用这一段

普劳图斯, 巴克科斯姐妹 §663-721b. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi004.humanitext-lat2:663-721b

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。