Humanitext Reader

普劳图斯 · 巴克科斯姐妹 §125-196

与吕杜斯的争吵及克里萨洛斯归来

第 3 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

在皮斯托克莱鲁斯与其导师吕杜斯的争吵升级之际,奴隶克里萨洛斯从以弗所归来,与皮斯托克莱鲁斯重逢并传达了姆内西洛库斯的消息。

§125Non hic placet mi ornatus.
这身行头我不喜欢。
§125bNemo ergo tibi §126haec apparavit: mihi paratum est quoi placet.
所以没人为你准备这些:它是为喜欢它的人(也就是我)准备的。
§127Etiam me advorsus exordire argutias?
你还在对我花言巧语吗?
§128qui si decem habeas linguas, mutum esse addecet.
即便你有十条舌头,你也理当保持沉默。
§129Non omnis aetas, Lyde, ludo convenit.
吕杜斯,并非所有的年纪都适合玩乐。
§130magis unum in mentemst mihi nunc, satis ut commode §131pro dignitate opsoni haec concuret cocus.
我现在心里倒是在想一件事,就是厨师如何才能足够体面地、配得上这顿丰盛食材地把这些东西烹调好。
§132Iam perdidisti te atque me atque operam meam, §133qui tibi nequiquam saepe monstravi bene.
你已经毁了你自己、毁了我,也毁了我的苦心,我曾屡次徒劳地向你指明正道。
§134Ibidem égo meam operam perdidi, ubi tu tuam: §135tua disciplina nec mihi prodest nec tibi.
我和你在同一个地方白费了力气:你的教导对我无益,对你也是如此。
§136O praeligatum pectus.
哦,顽固不化的心!
§136bOdiosus mihi es.
你真让我厌烦。
§137tace atque sequere, Lyde, me.
闭嘴跟上我,吕杜斯。
§137bIlluc sis vide, §138non paedagogum iam me, sed Lydum vocat.
瞧瞧那个,求你了,他现在不叫我导师,反而直呼我为吕杜斯了。
§139Non par videtur neque sit consentaneum, §140cum haec qui emit intus sit et cúm amica accubet §141cumque osculetur et convivae alii accubent, §142praesentibus illis paedagogus una ut siet.
当买下这些东西的人在屋里和情妇并枕而卧、亲吻,其他客人也躺在一旁时,在他们面前,导师也在一起,这看起来不合适,也不成体统。
§143An hoc ad eas res opsonatumst, obsecro?
请问,买办这些东西就是为了那些事吗?
§144Sperat quidem animus: quo evenat dis in manust.
我的心确实这样期望:结果如何,全在神明手中。
§145Tu amicam habebis?
你要养情妇?
§145bCum videbis, tum scies.
等你看见的时候,你就会知道了。
§146Immo neque habebis neque sinam.
不,你既不能有,我也不会允许。
i prorsum domum.
立刻给我回家去。
§147Omitte, Lyde, ac cave malo.
放手,吕杜斯,小心挨揍。
§147bQuid? cave malo?
什么? “小心挨揍”?
§148Iam excessit mi aetas ex magisterio tuo.
我的年纪早已超出了你的管教范围。
§149O barathrum, ubi nunc es? ut ego te usurpem lubens.
哦,深渊,你现在在哪里? 我是多么乐意投入你的怀抱!
§151vixisse nimio satiust iam quam vivere.
事到如今,死掉远比活着要好。
§152magistron quemquam discipulum minitarier?
弟子居然敢威胁老师?
§155Fiam, ut ego opinor, Hercules, tu autem Linus.
在我看来,我会变成赫拉克勒斯,而你则是利诺斯。
§156Pol metuo magis, ne Phoenix tuis factis fuam §157teque ad patrem esse mortuom renuntiem.
天哪,我更担心,因为你的所作所为,我会变成菲尼克斯,去向你父亲报告说你已经死了。
§158Satis historiarumst.
神话故事听够了。
§158bHic vereri perdidit.
这家伙已经失去了敬畏之心。
§159compendium edepol haud aetati optabile §160fecisti, cum istanc nactus es inpudentiam.
天哪,当你染上这种厚颜无耻的恶习时,你做出了一个对于你这个年纪来说绝对不值得期许的“省事”。
§161occisus hic homo est.
这家伙完蛋了。
ecquid in mentem est tibi §162patrem tibi esse?
你心里还记不记得你有个父亲?
§162bTibi ego an tu mihi servos es?
我是你的奴隶,还是你是我的奴隶?
§163Peior magister te istaec docuit, non ego.
是更坏的老师教了你这些,而不是我。
§164nimio es tu ad istas res discipulus docilior, §165quam ad illa quae te docui, ubi operam perdidi.
对于那些事情,你可比对我教你的那些要容易教导得多,在那些事上我真是白费了工夫。
§168Istactenus tibi, Lyde, libertas datast §169orationis.
吕杜斯,给你说话的自由就到此为止。
satis est.
够了。
sequere hac me ac tace.
跟我从这边走,闭嘴。
§170Erilis patria, salve, quam ego biennio,
— 主人的祖国,你好!
§171postquam hinc in Ephesum abii, conspicio lubens.
自从我离开这里前往以弗所,两年来我终于又欣喜地看见你了。
§172saluto te, vicine Apollo, qui aedibus §173propinquos nostris accolis, veneroque te, §174ne Nicobulum me sinas nostrum senem §175prius cónvenire quam sodalem viderim §176Mnesilochi Pistoclerum, quem ad epistulam §177Mnesilochus misit super amica Bacchide.
邻居阿波罗神啊,我向住在我们家附近的你致敬,并崇敬你,愿您别让我先遇到我们那个老头子尼科布鲁斯,直到我见到了姆内西洛库斯的朋友皮斯托克莱鲁斯—— 姆内西洛库斯派我带着一封关于情妇巴克科斯信去找他。
§178Mirumst me ut redeam te opere tanto quaesere, §179qui abire hinc nullo pacto possim, si velim: §180ita me vadatum amore vinctumque adtines.
真是奇怪,我刚一回来你就如此费尽心思地找我,因为就算我想走,我也绝不可能离开这里:你用爱把我当作抵押、把我束缚着留在这里。
§181Pro di immortales, Pistoclerum conspicor.
噢,不朽的神明啊,我看到皮斯托克莱鲁斯了。
§182o Pistoclere, salve.
噢,皮斯托克莱鲁斯,你好!
§182bSalve, Chrysale.
你好,克里萨洛斯!
§183Compendi verba multa iam faciam tibi.
我现在就不对你多费舌头了。
§184venire tu me gaudes: ego credo tibi; §185hospitium et cenam pollicere, ut convenit §186peregre advenienti: ego autem venturum adnuo.
你为我的到来而高兴:我相信你;你承诺提供款待和晚餐,这对于刚从异乡归来的人来说是理所当然的:而我则同意前去。
§187salutem tibi ab sodáli solidam nuntio: §188rogabis me úbi sit: vivit.
我给你带来你朋友挚诚的问候:你会问我他在哪里:他活着。
§188bNempe recté valet?
他确实身体健康吧?
§189Istuc volebam ego ex te percontarier.
那件事正是我想向你询问的。
§190Qui scire possum?
我怎么会知道?
§190bNullus plus.
没人比你更清楚。
§190cQuemnam ad modum?
究竟是怎么回事?
§191Quia si illa inventa est, quam ille amat, recte valet; §192si non inventa est, minus valet moribundusque est.
因为如果找到了他所爱的人,他就健康无恙;如果没有找到,他就不太好,快要死了。
§193animast amica amanti: sí abest, nullus est; §194si adest, res nullast: ipsus est—nequam et miser.
对于恋爱中的人来说,情妇就是灵魂:如果她不在,他就不复存在;如果她在,财产就无所谓了:他自己就在这里——虽然是个无用而可怜的人。
§195sed tu quid factitasti mandatis super?
不过,关于他嘱托的事,你都做了些什么?
§196Egon ut, quod ab illoc attigisset nuntius,
我? 难道我会(忽视)那从他那里由信差传来的口信吗?

词汇与语法注释

  1. §127me advorsus — 支配宾格的前置词 `advorsus`(意为“针对”)被置于与其相关的代词 `me` 之后(后置)。这种语序倒装(hyperbaton)与普通前置词置于名词前的习惯不同。
  2. §128qui si decem habeas linguas, mutum esse addecet — 关系代词 `qui` 具有连接句子的功能,指代前文暗指的第二人称单数“你”。无人称动词 `addecet`(意为“极其合适”)以对格加不定式结构 `mutum [te] esse` 作为其实质主语。
  3. §142praesentibus illis paedagogus una ut siet — 该 `ut` 从句作为 §139 中的无人称结构 `Non par videtur neque sit consentaneum`(“看起来不合适,也不成体统”)的实质主语从句(名词性从句)发挥作用。
  4. §152magistron quemquam discipulum minitarier? — `magistron` 由给格 `magistro` 加上疑问小词 `-ne` 构成。不定式 `minitarier` 是支配给格的异态动词 `minitor`(意为“威胁”)的古风现在时被动/异态不定式(相当于古典时期的 `-ari`)。全句构成了表示惊讶与愤慨的感叹对格不定式结构。
  5. §156fuam — 动词 `sum` 的古风现在时虚拟式,相当于古典时期的 `sim`。在此作为虚拟式,用于主句动词 `metuo` 之后由 `ne` 引导的表示担忧的从句中。
  6. §196Egon ut — 带有疑问小词 `-ne` 的代词对格 `egon` 与 `ut` 加上虚拟式(在此句中后半部分被省略)的组合,是表示强烈拒绝、反驳对方假设的感叹 `ut` 从句(反驳性 `ut` 从句)的典型用法。

引用这一段

普劳图斯, 巴克科斯姐妹 §125-196. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi004.humanitext-lat2:125-196

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。