§73quasi claudus sutor domi sedet totos dies.
就像个瘸腿鞋匠一样,他整天坐在家里。
§74neque iam quo pacto celem erilis filiae §75probrum, propinqua partitudo cui appetit, §76queo comminisci; neque quicquam meliust mihi, §77ut opinor, quam ex me ut unam faciam litteram §78longam, meum laqueo collum quando obstrinxero.
而现在,我主人的女儿那即将临近的分娩的耻辱,我该如何隐瞒,我已经想不出了;对我而言,似乎没有什么比用绳子套住我的脖子、让我自己变成一个拉长字更好了,当我勒紧脖子的时候。
现在,我终于怀着舒畅的心情走出家门,在我确认里面一切安好之后。
§81redi núnciam intro atque intus serva.
现在快回去,在里面守着。
§81bQuippini?
为什么不呢?
§82ego intus servem? an ne quis aedes auferat?
我要在里面守着? 还是为了不让人把房子搬走?
因为在我们这里,小偷没有别的油水可捞,里面都塞满了空虚和蜘蛛网。
真是奇了怪了,朱庇特竟然没有为了你把我变成菲利普国王或大流士,你这个大女巫。
§87araneas mihi ego illas servari volo.
我就是要替我自己守着那些蜘蛛网。
§88pauper sum; fateor, patior; quod di dant fero.
我穷,我承认,我忍受;神明所赐,我接受。
§89abi intro, occlude ianuam.
进去,关上门。
iam ego hic ero.
我马上就回来。
§90cave quémquam alienum in aedis intro miseris.
留心别让任何陌生人进屋。
如果有人要借火,我要你把火熄灭,免得有人有任何借口来找你。
§93nam si ignis vivet, tu extinguere extempulo.
因为如果火还亮着,我就立刻把你熄灭。
§94tum aquam aufugisse dicito, si quis petet.
还有,如果有人来要水,就说水跑掉了。
§95cultrum, securim, pistillum, mortarium, §96quae utenda vasa semper vicini rogant, §97fures venisse atque abstulisse dicito.
菜刀、斧头、捣药杵、研钵,这些邻居们总是要借的器皿,就说小偷来全偷走了。
atque etiam hoc praedico tibi, §100si Bona Fortuna veniat, ne intro miseris.
而且我还得预先警告你,哪怕是“好运女神”来了,也别让她进来。
§101Pol ea ipsa credo ne intro mittatur cavet, §102nam ad aedis nostras numquam adit, quamquam prope est.
凭波吕克斯起誓,我相信她自己也防着被放进来呢,因为她从不接近我们的房子,虽然离得很近。
§103Tace atque abi intro.
闭嘴,进去。
§103bTaceo atque abeo.
我闭嘴,我进去。
iam ego hic ero.
我马上就回来。
§105discrucior animi, quía ab domo abeundum est mihi.
我心里真是备受折磨,因为我必须离开家。
§106nimis hercle invitus abeo.
凭赫拉克勒斯起誓,我极不情愿地离去。
sed quid agam scio.
但我知道该怎么做。
§107nam noster nostrae qui est magister curiae §108dividere argenti dixit nummos in viros; §109id si relinquo ac non peto, omnes ilico §110me suspicentur, credo, habere aurum domi.
因为我们区会的会长说要给男人们分发银币;如果我放弃不去领,所有人立刻就会怀疑,我相信,我家里藏着黄金。
因为一个穷人竟然不把一点小钱当回事而不去领,这是不合情理的。
§113nam nunc cum celo sedulo omnis, ne sciant, §114omnes videntur scire et me benignius §115omnes salutant quam salutabant prius; §116adeunt, consistunt, copulantur dexteras, §117rogitant me ut valeam, quid agam, quid rerum geram.
因为现在,尽管我极力瞒着所有人,不让他们知道,所有人却似乎都知道了,并且所有人跟我打招呼都比以前更亲热;他们走过来,停下脚步,握紧右手,纷纷问我身体如何、在做什么、近况怎样。
现在我要去我要去的地方了;之后我要尽可能快地赶回家。
§120Velím te arbitrári med haéc verba, fráter, §121meai fidei tuaique rei §122causa facere, ut aequom est germanam sororem.
哥哥,我希望你认为,我说的这些话是为了我的忠诚和你的利益,正如一个亲妹妹所应当做的。
§123quamquam haud falsa sum nos odiosas haberi; §124nam multum loquaces merito omnes habemur, §125nec mutam profecto repertam ullam esse §126aut hodie dicunt mulierem aut ullo in saeclo.
虽然我很清楚我们女人是被嫌弃的;因为我们都被理所当然地认为非常多嘴,确实,人们说无论是在今天还是在任何时代,都从未发现过任何一个不会说话的女人。
§127verum hoc, frater, unum tamen cogitato, §128tibi proximam me mihique esse item te; §129ita aequom est quod in rem esse utrique arbitremur §130et mihi te et tibi me consulere et monere; §131neque óccultum id habéri neque pér metúm mussári, §132quin participem pariter ego te et tu me ut facias.
但是,哥哥,你还是要想想这一件事:我对你是最亲近的,你对我也是一样;因此,对于我们认为对双方都有利的事情,你向我商量和建议,我向你商量和建议,这才是合情合理的;既不隐瞒,也不因恐惧而低语,而是我让你同样分享,你也让我同样分享。
为此,我现在秘密地把你引到这外边来,好让我在这里和你谈谈你的家务事。
§135Da mi, optuma femina, manum.
最好的女人,把手给我。
§136Vbi ea est? quis ea est nam optuma?
她在哪儿? 到底谁是那最好的女人?
§137Tu.
你。
§137bTúne ais?
你是这么说的吗?
§137cSi négas, nego.
如果你否认,我就否认。
§138Decet te équidem vera próloqui; §139nam optúma nullá potest eligi: §140alia ália peior, fráter, est.
你确实应该说实话;因为根本挑不出什么最好的女人:一个比另一个更坏,哥哥。
我也是这么想的,妹妹,我绝不打算在这件事上违背你。
§142Dá mihí óperam amabó.
请听我一言。
我认为对你的利益最有利的事情,我来就是为了提醒你这一点。
§146Soror, móre tuo facis.
妹妹,你做得符合你一贯的作风。