§146bFáctum volo.
(尤诺米娅)我正是此意。
§147Quid ést id, sorór?
(梅加多鲁斯)那是什么,妹妹?
§147bQuod tibí sempitérnum §148salútare sit: liberís procreándis §149(ita dí faxint) volo te úxorem §150domum dúcere.
(尤诺米娅)这是为了让你获得永恒的福祉:为了繁衍后代(但愿神明保佑),我希望你娶妻回家。
§150bEi occidí.
(梅加多鲁斯)哎呀,我死定了。
§150cQuid ita?
(尤诺米娅)为何如此?
§151Quia míhi misero cerebrum éxcutiunt
(梅加多鲁斯)因为妹妹,你的话把可怜的我的脑浆都震出来了。
§152tua dícta, soror: lapidés loqueris.
你说话简直像在扔石头。
§153Heia, hoc face quod te iubet soror.
(尤诺米娅)哎呀,听你妹妹的吩咐,照做吧。
§153bSi lubeat, faciam.
(梅加多鲁斯)如果我高兴,我就做。
§154In rem hoc tuam est.
(尤诺米娅)这符合你的利益。
§154bVt quidem emoriar prius quam ducam.
(梅加多鲁斯)确实如此,只要我在娶妻之前先死掉。
但如果你想按这些条件把谁嫁给我,我就娶:明天进门,后天就被抬出去;你愿意按这些条件把她嫁给我吗?
§157his legibús dare vís? cedo: nuptiás adorna.
拿来吧,准备婚礼。
(尤诺米娅)哥哥,我可以给你介绍一个带极丰厚嫁妆的女人;但她年纪稍大,是中年妇女。
§160eam sí iubes, fratér, tibi me póscere, poscam.
如果你吩咐我,哥哥,为你去向她求婚,那我就去。
§161Núm non vis me intérrogare te?
(梅加多鲁斯)你不介意我问你个问题吧?
§161bÍmmo, si quid vís, roga.
(尤诺米娅)当然不,你想问什么就问吧。
§162Post mediam aetatem qui media ducit uxorem domum, §163si eam senex anum praegnatem fortuito fecerit, §164quid dubitas, quin sit paratum nomen puero Postumus?
(梅加多鲁斯)在自己过了中年之后娶中年妻子回家的人,如果他这个老头碰巧让那个老妇人怀孕了,你怎能怀疑,那男孩子的名字不是早就准备好了叫“波斯图穆斯”?
§165nunc ego istúm, soror, laborem demam et deminuam tibi.
现在,妹妹,我来为你免去并减轻这重劳累。
§166ego virtute deum et maiorum nostrum dives sum satis.
凭着神明和我们祖先的福荫,我已经足够富有了。
§167istas magnas factiones, animos, dotes dapsiles, §168clámores, impéria, eburata véhicla, pallas, púrpuram, §169nil moror quae in servitutem sumptibus redigunt viros.
那些强大的派系、高傲的气焰、奢华的嫁妆、吵嚷、命令、象牙马车、斗篷、紫袍,这些因开销而让男人沦为奴隶的东西,我一点也不在乎。
§170Dic mihi, quaeso, quis ea est, quam vis ducere uxorem?
(尤诺米娅)请告诉我,你想娶谁为妻?
§170bEloquar.
(梅加多鲁斯)我说。
§171nostin hunc senem Euclionem ex proximo pauperculum?
你认识隔壁那个贫穷的老头埃乌克里翁吗?
§172Novi, hominem haud malum mecastor.
(尤诺米娅)认识,凭卡斯托尔起誓,他不是个坏人。
verba ne facias, soror.
妹妹,你别说话。
§174scio quid dictura es: hanc esse pauperem.
我知道你想说些什么:她很穷。
haec pauper placet.
这个穷姑娘正合我意。
§175Di bene vortant.
(尤诺米娅)愿神明保佑一切顺利。
§175bIdem ego spero.
(梅加多鲁斯)我也是这么希望的。
§175cQuid me? num quid vis?
(尤诺米娅)我呢? 你有什么需要我做的吗?
§175dVale.
(梅加多鲁斯)再见。
§176Et tu, frater.
(尤诺米娅)你也是,哥哥。
— §176bEgo conveniam Eúclionem, si domi est.
— (梅加多鲁斯)如果埃乌克里翁在家里,我去见见他。
§177sed eccum video.
但瞧,我看到他了。
nescio unde sese homo recipit domum.
不知道这人是从哪里回家的。
§178Praesagibat mi animus frustra me ire, quom exibam domo; §179itaque abibam invitus; nam neque quisquam curialium §180venit neque magister quem dividere argentum oportuit.
(埃乌克里翁)当我出门时,我的心就预感到我是白跑一趟;所以我极不情愿地离去;因为区会的成员一个也没来,那个本该分发银币的会长也没来。
§181nunc domum properare propero, nam egomet sum hic, animus domi est.
现在我急着赶回家,因为我自己虽然在这里,心却在家里。
§182Salvos atque fortunatus, Euclio, semper sies.
(梅加多鲁斯)愿你始终平安、幸福,埃乌克里翁。
§183Di te ament, Megadore.
(埃乌克里翁)愿神明庇佑你,梅加多鲁斯。
§183bQuid tu? recten atque ut vis vales?
(梅加多鲁斯)你怎么样? 身体好吗? 一切如意吗?
§184Non temerarium est, ubi dives blande appellat pauperem.
(埃乌克里翁)富人对穷人甜言蜜语,这绝非无因。
§185iam illic homo aurum scit me habere, eo me salutat blandius.
那家伙已经知道我有黄金了,所以才跟我打招呼打得这么亲热。
§186Ain tu te valere?
(梅加多鲁斯)你是说你身体挺好吗?
§186bPol ego haud perbene a pecunia.
(埃乌克里翁)凭波吕克斯起誓,我的钱包可不太好。
§187Pol si est animus aequos tibi, sat hábes qui bene vitam colas.
(梅加多鲁斯)凭波吕克斯起誓,如果你有知足的心,你就已经拥有了足够过好生活的资产。
§188Anus hercle huic indicium fecit de auro, perspicue palam est,
(埃乌克里翁)凭赫拉克勒斯起誓,那老太婆把黄金的事透露给他了,这明明白白。
§189cui ego iam linguam praecidam atque oculos effodiam domi.
我回家就去割掉她的舌头,挖出她的眼睛。
§190Quid tu solus tecum loquere?
(梅加多鲁斯)你一个人在那儿嘀咕什么呢?
§190bMeam pauperiem conqueror.
(埃乌克里翁)我在抱怨我的贫穷呢。
我有一个已经长大的处女女儿,没有嫁妆,嫁不出去,我无法把她嫁给任何人。
§192bTace, bonum habe animum, Euclio.
(梅加多鲁斯)别说了,放宽心,埃乌克里翁。
§193dabitur, adiuvabere a me.
会解决的,我会帮你的。
dic, si quid opust, impera.
说吧,需要什么,只管吩咐。
§194Nunc petit, cum pollicetur; inhiat aurum ut devoret.
(埃乌克里翁)现在他一边承诺,一边窥伺;他张着大嘴想吞掉我的黄金。
§195altera manu fert lapidem, panem ostentat altera.
他一手拿着石头,一手晃着面包。
§196nemini credo qui large blandust dives pauperi: §197ubi manum inicit benigne, ibi onerat aliqua zamia.
富人对穷人过分献殷勤,我谁也不信;当他亲切地伸出手时,就是要让人蒙受某种损失。
§198ego istos novi polypos, qui ubi quidquid tetigerunt tenent.
我了解那些章鱼,它们一旦碰到了什么就紧抓不放。
§199Da mi operam parumper.
(梅加多鲁斯)请听我说一会儿。
paucis, Euclio, est quod te volo §200de communi re appellare mea et tua.
埃乌克里翁,关于你我共同的事情,我想简单地跟你谈谈。
§200bEi misero mihi,
(埃乌克里翁)哎呀,可怜的我啊!
§201aurum mi intus harpagatum est.
我屋里的黄金被偷走了。
nunc hic eam rem volt, scio, §202mecum adire ad pactionem.
我知道,现在他想就那件事跟我达成协议。
verum intervisam domum.
不过,我还是先进屋去看看。
§203Quo abis?
(梅加多鲁斯)你去哪儿?
§203bIam ad te revortar: nunc est quod visam domum.
(埃乌克里翁)我马上就回到你这儿来:现在我得进屋去看看。