Humanitext Reader

普劳图斯 · 一坛黄金 §728-778

莱科尼德斯的认罪与欧克利奥的误解

第 12 段,共 13 段 · 拉丁语

内容简介

面对为丢失金罐而痛哭的欧克利奥,让其女儿怀孕的莱科尼德斯前来坦白过错。然而,由于欧克利奥以为对方在说金罐,而莱科尼德斯在说女儿,双方在误会中展开了一场离奇的对话。

§728átque hic quidem Euclio ést, ut opinor.
而且,这人确实是欧克利奥,正如我所料。
óppido ego interií: palamst res, §729scit peperisse iam, ut ego opinor, filiam suam.
我彻底完蛋了:事情已经败露,正如我所料,他已经知道他的女儿生了孩子。
nunc mi incertumst §730abeam an maneam, an adeam an fugiam.
现在我拿不准,我是该离开还是留下,是该接近还是逃跑。
quid agam édepol nescio.
凭波吕克斯起誓,我真不知道该怎么办。
§731Quís homo hic loquitur?
在这说话的是谁?
§731bÉgo sum miser.
是我,一个可怜人。
§731cImmo égo sum, et misere pérditus, §732cui tanta mala maestitudoque optigit.
不,是我,而且是惨遭毁灭的人,如此多的灾祸和悲伤降临到了我的头上。
§732bAnimo bono es.
振作起来。
§733Quo, obsecro, pacto esse possum?
请问,我怎么能振作得起来?
§733bQuia istuc facinus, quod tuom §734sollicitat animum, id ego feci et fateor.
因为那件让您忧心忡忡的事情,是我干的,我承认。
§734bQuid ego ex te audio?
我从你这听到了什么?
§735Id quod verumst.
大实话。
§735bQuid ego de te commerui, adulescens, mali, §736quam ob rem ita faceres meque meosque perditum ires liberos?
年轻人,我到底哪里对不起你,你要做出这种事,来毁灭我和我的孩子们?
§737Deus impulsor mihi fuit, is me ád illam inlexit.
神是我的唆使者,是他诱使我走向她(它)的。
§737bQuo modo?
怎么回事?
§738Fateor peccavisse ét me culpam commeritum scio; §739id adeo te oratum advenio ut animo aequo ignoscas mihi.
我承认犯了错,也知道自己难辞其咎;正因如此,我来请求您,宽宏大量地原谅我。
§740Cur id ausus es facere, ut id quod non tuom esset tangeres?
你怎敢做出这种事,去碰不属于你的东西?
§741Quid vis fieri? factum est illud: fieri infectum non potest.
您想怎么样呢? 事情已经做下了:既成事实无法改变。
§742deos credo voluisse; nam ni vellent, non fieret, scio.
我相信神明是这样意愿的;因为我知道,如果他们不意愿,就不会发生。
§743At ego deos credo voluisse ut ápud me te in nervo enicem.
但我相信神明意愿的是,让我在我家里的足枷中折磨死你。
§744Ne ístuc dixis.
请别说这话。
§744bQuid tibi ergo meam me invito tactiost?
那你为什么在我不同意的情况下碰我的东西?
§745Quia vini vitio atque amoris feci.
因为我是因酒醉和爱情的过错才干的。
§745bHomo audacissime, §746cum istacin te oratione huc ad me adire ausum, impudens!
你这极其大胆的家伙,凭着这种说辞也敢到我这里来,真是不知羞耻!
§747nam si istuc ius est ut tu istuc excusare possies, §748luci claro deripiamus aurum matronis palam, §749post id si prehensi simus, excusemus ebrios §750nos fecisse amoris causa.
因为如果这样也可以作为你开脱的理由,那我们大可以在光天化日之下,当众抢夺主妇们的黄金,事后如果被抓,就借口说我们喝醉了,是出于爱情才干的。
nimis vilest vinum atque amor, §751si ebrio atque amanti impune facere quod lubeat licet.
酒和爱情也未免太廉价了,如果喝醉和恋爱的人可以不受惩罚地为所欲为的话。
§752Quin tibi ultro supplicatum venio ob stultitiam meam.
相反,我正是因为自己的愚蠢,主动来向您哀求的。
§753Non mi homines placent qui quando male fecerunt purigant.
我不喜欢在做了坏事之后找借口开脱的人。
§754tu illam scibas non tuam esse: non attactam oportuit.
你知道她(它)不是你的:本就不该去碰。
§755Ergo quia sum tangere ausus, haud causificor quin eam
所以,既然我敢碰了,我也不找借口,我愿意娶(拥有)她。
§756ego habeam potissimum.
我自己最合适。
§756bTun habeas me invito meam?
在我不同意的情况下,你要拥有我的东西?
§757Haud te invito postulo; sed meam esse oportere arbitror.
我并不是在您不同意的情况下强求;但我认为她(它)理应属于我。
§758quin tu iam invenies, inquam, meam illam esse oportere, Euclio.
相反,欧克利奥,我说,你很快就会发现,她(它)理应属于我。
§759Iam quidem hercle te ad praetorem rapiam et tibi scribam dicam, §760nisi refers.
凭赫拉克勒斯起誓,我现在就要把你拉到法务官那里,对你提起诉讼,除非你还给我。
§760bQuid tibi ego referam?
我该还给你什么?
§760cQuod surripuisti meum.
你偷走我的那个东西。
§761Surripui ego tuom? unde? aut quid id est?
我偷了你的东西? 从哪里? 那是什么?
§761bIta te amabit Iuppiter, §762ut tu nescis.
愿朱庇特如此爱你,就像你不知道一样。
§762bNisi quidem tu mihi quid quaeras dixeris.
除非你告诉我你正在寻找什么。
§763Aulam auri, inquam, te reposco, quam tu confessus es mihi §764te abstulisse.
黄金罐,我说,我向你讨回它,你已经向我承认是你拿走的。
§764bNeque edepol ego dixi neque feci.
凭波吕克斯起誓,我既没有说过,也没有做过。
§764cNegas?
你否认?
§765Pernego immo.
我矢口否认,真的。
nam neque ego aurum neque istaec aula quae siet §766scio nec novi.
因为我既不知道黄金,也不知道你说的那个罐子是什么,也根本不认识。
§766bIllam, ex Silvani luco quam abstuleras, cedo.
把那个,你从西尔瓦努斯圣林里拿走的,交出来。
§767i, refer.
去,还回来。
dimidiam tecum potius partem dividam.
我更愿意和你平分。
§768tam etsi fur mihi es, molestus non ero.
即使你在我眼里是个贼,我也不会为难你。
i vero, refer.
去吧,还回来。
§769Sanus tu non es qui furem me voces.
你疯了,居然叫我小偷。
ego te, Euclio, §770dé alia re rescivisse censui, quod ad me attinet; §771† magna est res quam ego tecum otiose, si otium est, cupio loqui.
欧克利奥,我以为你得知了关于我的另一件事,那件事与我有关;那是一件大事,如果有空闲,我想和您平心静气地谈谈。
§772Dic bona fide: tu id aurum non surripuisti?
凭良心说:你没有偷那个黄金?
§772bBona.
凭良心(没有)。
§773Neque eum scis qui abstulerit?
你也不知道是谁拿走的?
§773bIstuc quoque bona.
关于那一点,同样凭良心(不知道)。
§773cAtque id si scies §774qui abstulerit, mihi indicabis?
如果你得知是谁拿走的,你会指给我看吗?
§774bFaciam.
我会的。
§774cNeque partem tibi §775ab eo qui habet indipisces neque furem excipies?
你不会从拿走的人那里分一杯羹,也不会窝藏小偷吧?
§775bIta.
不会的。
§776Quid si fallis?
如果你骗我呢?
§776bTum me faciat quod volt magnus Iuppiter.
那就让伟大的朱庇特随意惩罚我。
§777Sat habeo.
这就可以了。
age nunc loquere quid vis.
行了,现在说说你想谈什么。
§777bSi me novisti minus, §778génere quo sim gnátus: hic mihi ést Megadorus avonculus,
如果您对我不太了解,不知道我出生于什么家族:这里的梅加多鲁斯是我的叔父,

词汇与语法注释

  1. 736perditum ires — 动词 `ire` 的未完成过去时虚拟语气 `ires` 与及物动词 `perdere` 的目的状语动词性名词(supine)`perditum` 相结合,表示意图或进行(“去毁灭”、“企图毁灭”)。
  2. 737illam — 莱科尼德斯使用阴性单数宾格代词 `illam` 指代欧克利奥的女儿(`filia`),而欧克利奥则误以为是指他的金罐(`aula`,亦为阴性)。这一指示代词在文法性(gender)上的契合支撑了双关语(double entendre)的戏剧性反讽。
  3. 744btactio — 口语拉丁语中的特征性句式。动作名词 `tactio` 像动名词一样直接支配宾格的 `meam`(我的女儿/我的罐子),并通过“与格(`tibi`)+ `tactio est`”的形式构成带有指责意味的疑问句:“你凭什么碰我的东西?”
  4. 755haud causificor quin — 在表示怀疑、阻止或拒绝的否定动词后引导虚拟语气的 `quin` 句式。承接带有否定意味的 `haud causificor`(我不找借口/不反对),表示“我不反对娶(拥有)她”。

引用这一段

普劳图斯, 一坛黄金 §728-778. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi003.humanitext-lat2:728-778

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。