Humanitext Reader

普劳图斯 · 驴的故事 §756-829b

审查契约条款与谋划告发德迈内图斯

第 13 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

迪亚博鲁斯与食客商讨并修改了独占菲拉埃尼姆的严苛契约条款,随后进入屋内。之后,迪亚博鲁斯对德迈内图斯的恶行感到愤慨,与食客商议向其妻子阿尔特莫娜告发此事。

§756“Alienum hóminem intro mittat neminem.
““她不得让任何外人进来。
§757quod illa aút amicum aút patronum nominet, §758aut quód illa amicae amatorem praedicet, §759fores occlusae ómnibus sint nisi tibi.
无论她称那人为朋友还是保护人,或者她声称那是她女伴的情人,门对除了你以外的所有人都必须关闭。
§760in foribus scribat occupatam ésse se.
她必须在门上写着自己正忙。
§761aut quod illa dicat peregre allatam epistulam, §762ne epistula quidem ulla sit in aedibus §763nec cerata adeo tabula; et si qua inutilis §764pictura sit, eam vendat: ni in quadriduo §765abalienarit, quo abs te argentum acceperit, §766tuos arbitratus sit, comburas, si velis, §767ne illi sit cera, ubi facere possit litteras.
或者要是她说从国外送来了信,家里连一封信都不得有,甚至连一块蜡板也不行;如果有任何无用的画,她就得卖掉;如果从你那里收到钱起四天之内她还没有处理掉它,它就任凭你处置,如果你愿意,可以烧掉它,免得她有可以写字的蜡。
§768vocet convivam neminem illa, tu voces; §769ad eorum ne quem óculos adiciat suos.
她不得邀请任何客人,由你来邀请;她不得向任何客人的眼睛投去目光。
§770si quem alium aspexit, caeca continuo siet.
如果她看了其他任何人,让她立刻变成瞎子。
§771tecum una potet, aeque pocla potitet: §772abs ted accipiat, tibi propinet, tu bibas, §773ne illa minus aut plus quam tu sapiat.
她必须与你一同饮酒,并且同样地杯杯对饮:从你手中接过去,向你敬酒,你来喝,免得她比你少懂或者多懂。
§773bSatis placet.
” 非常满意。
§774“Suspiciones omnes ab se segreget.
““她必须消除自己身上所有可疑之处。
§775neque illaec ulli pede pedém homini premat, §776cum surgat, neque cum in lectum inscendat proximum, §777neque cum descendat inde, det cuiquam manum: §778spectandum ne cui ánulum det neque roget.
她不得用脚踩任何男人的脚,无论是在站起来的时候,还是在登上旁边的卧榻时,或是从那上面下来时,她都不得向任何人伸出手:她不得把戒指给任何人看,也不得向人索要。
§779talos ne cuiquam hómini admoveat nisi tibi.
除了你之外,她不得把骰子递给任何男人。
§780cum iaciat, te ne dicat: nomen nominet.
掷骰子时,不得称呼你为‘你’,而要直呼其名。
§781deam invocet sibi quam libebit propitiam, §782deum nullum; si magis religiosa fuerit, §783tibi dicat: tu pro illa ores ut sit propitius.
她可以为自己祈求任何她喜欢的慈悲女神,但绝不能祈求任何男神;如果她过于虔诚,让她对你说,由你替她祈求神明慈悲。
§784neque illa ulli homini nutet, nictet, annuat.
她不得向任何男人点头、眨眼或示意。
§785post, si lucerna exstincta sit, ne quid sui §786membri commoveat quicquam in tenebris.
此后,如果灯熄灭了,她不得在黑暗中动弹她身体的任何一部分。
§786bOptumest.
” 极好。
§787ita scilicet facturam.
她当然会这么做。
verum in cubiculo— §788deme istuc—equidem illam moveri gestio.
不过在卧室里—— 把那条删掉——我其实极渴望她动起来。
§789nolo illam habere causam et votitam dicere.
我不想让她有借口,说这是被禁止的。
§790Scio, cáptiones metuis.
我知道,你害怕她钻字眼。
§790bVerum.
确实如此。
§790cErgo ut iubes §791tollam.
那么,按照您的吩咐我就把它删掉。
§791bQuid ni?
为什么不呢?
§791cAudi relicua.
听听剩下的部分。
§791dLoquere, audio.
说吧,我在听。
§792“Neque ullum verbum faciat perplexabile, §793neque ulla lingua sciat loqui nisi Attica.
““她不得说任何含糊不清的话,也不得懂得说阿提卡方言以外的任何语言。
§794forte sí tussire occepsit, ne sic tussiat, §795ut cuiquam linguam in tussiendo proserat.
如果她偶然开始咳嗽,不得这样咳嗽,以至于在咳嗽时向任何人吐出舌头。
§796quod illa aútem simulet, quasi gravedo profluat, §797hoc ne sic faciat: tu labellum abstergeas §798potius quam cuiquam savium faciat palam.
至于她如果装作流鼻涕的样子,不得这样做:你应当替她擦拭嘴唇,而不是让她公然向任何人献吻。
§799nec mater lena ad vinum accedat interim, §800nec ulli verbo male dicat.
在此期间,鸨母母亲也不得接近酒,也不得说任何难听的话。
si dixerit, §801haec multa ei esto, vino viginti dies §802ut careat.
如果她说了,这将是对她的惩罚:让她在二十天内没有酒喝。
§802bPulchre scripsti.
” 写得太漂亮了。
scitum syngraphum.
真是份巧妙的契约。
§803“Tum si coronas, serta, unguenta iusserit §804ancillam ferre Veneri aút Cupidini, §805tuos servos servet, Venerine eas det an viro.
““此外,如果她命令女仆把花冠、花环或香油送给维纳斯或丘比特,你的奴隶必须监视,看她是送给维纳斯还是送给男人。
§806si forte pure velle habere dixerit, §807tot noctes reddat spurcas quot pure habuerit.
如果她碰巧说想要保持清白,她保持了多少天清白,就得加倍偿还多少个不洁的夜晚。
§808haec sunt non nugae, non enim mortualia.
” 这些可不是无聊的话,因为它们绝不是死者的哀歌。
§809Placent profecto leges.
这些条款确实令人满意。
sequere intro.
跟我进屋来。
§809bSequor.
我跟着来。
§810Sequere hac.
往这边跟着。
egone haec patiar aut taceam? emori
我难道要忍受这些或保持沉默吗?
§811me malim, quam haec non eius uxori indicem.
我宁可死掉,也不能不把这些告诉他的妻子。
§812ain tu? ápud amicam munus adulescentuli
你说什么?
§813fungare, uxori excuses te et dicas senem?
你要在情妇那里扮演年轻人的角色,却对妻子找借口说自己是个老人?
§814praeripias scortum amanti atque argentum obicias
你要从相爱的人手中夺走妓女,把钱扔给鸨母?
§815lenae? suppiles clam domi uxorem tuam?
你在家里偷偷摸摸地抢劫自己的妻子?
§816suspendam potius me, quam tu haec tacita auferas.
我宁可上吊,也不能让你悄悄地把这些事情隐瞒过去。
§817iam quidem hercle ad illam hinc ibo, quam tu propediem, §818nisi quídem illa ante occupassit te, effliges scio, §819luxuriae sumptus suppeditare ut possies.
凭赫拉克勒斯起誓,我现在就要从这里到她那里去,我知道你很快就要把她折磨死——除非她先把你收拾了,为了能让你支付你那奢侈的开销。
§820Ego sic faciundum censeo: me honestiust, §821quam te palam hanc rem facere, ne illa existimet §822amoris causa percitum id fecisse te §823magis quám sua caúsa.
我认为应该这样做:由我来公开这件事比你更合适,免得她认为你是出于嫉妒而做了这件事,而不是为了她好。
§823bAt pol qui dixti rectius.
凭波鲁克斯起誓,确实是你说的更有道理。
§824tu ergo fac ut illi turbas lites concias; §825cum suo sibí gnato unam ad amicam de die §826potare, illam expilare narra.
那你就要想办法在她那里挑起纠纷和争吵;告诉她,他和自己的儿子在白天一起在同一个情妇家里饮酒,并把她家洗劫一空。
§826bNe mone, §827ego istud curabo.
不用多说,我会办妥那件事的。
§827bAt ego te opperiar domi.
那我会在家里等你。

词汇与语法注释

  1. 765quo abs te argentum acceperit — 关系代词 quo 省略了先行词 die,相当于 "ab eo die quo"(自从……的那天起)。整句表示“自从她从你那里收到钱之日起,在四天内”。
  2. 770siet — 古典时期以前的古体虚拟式现在时形式(= sit)。在此处作为契约条款,表示命令或义务(“应当成为……”)。
  3. 780te ne dicat — 将代词 te 作为直接引语对待,意为“不得说‘你’”。这规定了她不得使用代词来称呼他,而必须直呼其名(nomen,即Diabolus)。
  4. 788moveri gestio — 尽管 moveri 是被动不定式,但在此处带有活动或中间语气,指移动身体(特别是在性暗示的意义上)。迪亚博鲁斯担心在黑暗中“不得动弹”的契约条款(§785-786)会适用于卧室内的亲昵,从而害怕菲拉埃尼姆以此为借口表现冷淡,因此命令将其删去。
  5. 810egone haec patiar aut taceam — 带有疑问助词 -ne 的 egone,后接虚拟式现在时 patiar 和 taceam,构成表示犹豫或愤慨的商榷虚拟式(deliberative subjunctive)。意为“我难道要忍受这些或保持沉默吗?”,表现出对现状的强烈不满和拒绝。
  6. 825cum suo sibi gnato unam ad amicam de die potare, illam expilare — 这些是作为动词 narra 宾语的间接引语对格不定式短语。作主语的对格代词 eum(指代 Demaenetus)被省略了。

引用这一段

普劳图斯, 驴的故事 §756-829b. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi002.humanitext-lat2:756-829b

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。