Humanitext Reader

普劳图斯 · 驴的故事 §74-143

德莫内图斯的计策与阿耳古里普斯的愤怒

第 2 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

德莫内图斯命令奴隶利巴努斯去诈骗资金以资助儿子阿耳古里普斯的恋情,然后前往广场。随后,因缺钱而被赶出妓院的阿耳古里普斯对妓女的母亲大发雷霆。

§74nam me hodie oravit Argyrippus filius, §75uti sibi amanti facerem argenti copiam; §76et íd ego percupio obsequi gnato meo.
因为今天我的儿子阿耳古里普斯央求我,帮恋爱中的他筹措一笔钱;而我非常渴望顺从我儿子的这个愿望。
§78quamquam illum mater arte contenteque habet, §79patres ut consueverunt: ego mitto omnia haec.
虽然他的母亲把他管得很严、很紧,就像寻常父亲们所习惯的那样:但这些我都不予理会。
§80praesertim quom is me dignum quoi concrederet §81habuit, me habere honorem eius ingenio decet; §82quom me adiit, ut pudentem gnatum aequomst patrem, §83cupio esse amicae quod det argentum suae.
特别是既然他把我当作值得信赖和倾诉的人,我理当对他的这份信任予以尊重;既然他来找我,就像一个顺从的儿子对待父亲那样理所当然,我渴望能有钱让他送给他的情妇。
§84Cupis id quod cupere te nequiquam intellego.
您渴望着那件事,但我明白您这是徒劳的渴望。
§85dotalem servom Sauream uxor tua §86adduxit, cui plus in manu sit quam tibi.
您的妻子带了带陪嫁奴隶萨乌雷亚,他的权力比您手里的还要大。
§87Argentum accepi, dote imperium vendidi.
我收了钱,因那份嫁妆而卖掉了我的支配权。
§88nunc verba in pauca conferam quid te velim.
现在我用几句话简短地说明一下我想让你做什么。
§89viginti iam usust filio argenti minis: §90face id ut paratum iam sit.
现在我儿子需要二十米纳的银币:设法现在就准备好。
§90bVnde gentium?
究竟从哪里弄来?
§91Me defraudato.
从我这儿骗取。
§91bMaxumas nugas agis: §92nudo detrahere vestimenta me iubes.
您说的是天大的笑话:您这是命令我扒光一个光屁股人的衣服。
§93defraudem te ego? age sís, tu sine pennis vola.
我骗您? 行啊,那求您不长翅膀飞一下试试。
§94tene ego defraudem, cui ipsi nihil est in manu, §95nisi quid tu porro uxorem defraudaveris?
您自己手里什么都没有,我能从您身上骗走什么,除非您反过来从您妻子那里骗走点什么?
§96Qua me, qua uxorem, qua tu servom Sauream §97potes, circumduce, aufer; promitto tibi §98non offuturum, si id hodie effeceris.
无论从我这儿,还是从我妻子那儿,或是从奴隶萨乌雷亚那儿,只要你做得到,去设法哄骗、拿走吧;我向你保证,如果你今天办成了这件事,绝不会对你不利。
§99Iubeas una opera me piscari in aere, §100venari autem rete iaculo in medio mari.
您干脆顺便命令我去空中钓鱼,或者在茫茫大海中央用投网打猎吧。
§101Tibi optionem sumito Leonidam, §102fabricare quidvis, quidvis comminiscere: §103perficito, argentum hodie ut habeat filius, §104amicae quod det.
把莱奥尼达选作你的帮手,捏造什么都行,策划什么都好:务必让我儿子今天拿到钱,好送给他的情妇。
§104bQuid ais tu, Demaenete?
德莫内图斯,您在说什么呢?
§105Quid vis?
你想要什么?
§105bSi forte in insidias devenero, §106tun redimes me, si me hostes interceperint?
万一我不小心陷入圈套,被敌人截获了,您会把我赎回来吗?
§107Redimam.
我会赎回你。
§107bTum tu igitur aliud cura quid lubet.
那么,您就去管别的您喜欢的事吧。
§108ego eo ad forum, nisi quid vis.
如果您没什么事,我就去广场了。
§108bEi, bene ambula.
去吧,一路顺风。
§109atque audin etiam?
还有,你在听吗?
§109bEcce.
在这儿呢。
§109cSi quid te volam, §110ubi eris?
如果我需要找你,你会在哪儿?
§110bVbicumque libitum erit animo meo.
在我心里乐意的任何地方。
§111profecto nemo est quem iam dehinc metuam mihi §112ne quid nocere possit, cum tu mihi tua §113oratione omnem animum ostendisti tuom.
的确,从今以后我再也没有什么人需要害怕,担心他会伤害到我,因为您已经用您的话语向我展示了您全部的心意。
§114quin te quoque ipsum facio haud magni, si hoc patro.
不仅如此,如果我办成了这件事,连您本人我也不怎么放在眼里了。
§115pergam quo occepi atque ibi consilia exordiar.
我要去刚才出发的地方,并在那里开始筹划。
§116Audin tu? apud Archibulum ego ero argentarium.
听到了吗? 我会在钱商阿耳基布鲁斯那里。
§117Nempe in foro?
当然是在广场上吧?
§117bIbi, si quid opus fuerit.
在那里,如果有需要的话。
§117cMeminero.
我会记着的。
§118Non esse servos peior hoc quisquam potest §119nec magis versutus nec quo ab caveas aegrius.
— 没有哪个奴隶能比这家伙更坏,也没有比他更狡猾、更难防范的人了。
§120eidem homini, si quid recte curatum velis, §121mandes: moriri sese misere mavolet, §122quam non perfectum reddat quod promiserit.
同样是这个人,如果你有什么事想办得妥妥帖帖,尽可委托给他:他宁可悲惨地死去,也绝不肯不把承诺过的事办妥。
§123nam ego illud argentum tam paratum filio §124scio esse quam me hunc scipionem contui.
因为我知道,我儿子拿那笔钱,就像我看见手里拿的这根拐杖一样真切。
§125sed quid ego cesso ire ad forum, quo inceperam?
可是,我为什么还迟疑着不去广场,我本来就是要去那里的?
§126atque ibi manebo apud argentarium.
那么我就到那个钱商那里等着吧。
§127Sícine hoc fít? foras aédibus me éici?
— 难道事情是这样的吗? 我竟然被赶出了家门!
§128promerenti optume hocin preti redditur?
对一个立下大功的人,这就是回报给他的代价吗?
§129bene merenti mala es, male merenti bona es; §130at malo cum tuo, nam iam ex hoc loco §131íbo ego ad trés viros vóstraque ibi nómina
对有功的人你刻薄,对无功的人你反而宽厚;但这会成为你的灾祸,因为现在我就要从这里去找三位执法长官,并在那里把你们的名字登记在案。
§132faxo erunt, capitis te perdam ego et filiam, §133pérlecebrae, pérmities, ádulescentum exitium.
我要让你和你的女儿因死罪而毁灭,你们这些诱惑者、祸害、青年人的克星!
§134nám mare haud ést mare, vós mare acérrumum; §135nam in mari repperi, hic elavi bonis.
因为大海算不上大海,你们才是最凶险的大海;因为在大海里我找到了财富,在这里我却被榨光了家产。
§136ingrata atque inrita esse omnia intellego §137quae dedi et quod bene feci, at posthac tibi §138mále quod potero fácere faciam, méritoque id faciám tuo.
我明白我所给的一切和所行的善意,全都是白费、不被感激的,但从今以后,凡是我能对你做出的坏事,我必将做尽,而你这也是咎由自取。
§139ego pol te redigam eodem unde orta es, ad egestatis terminos, §140ego edepol te faciam ut quae sis nunc et quae fueris scias.
凭波鲁克斯起誓,我要把你打回原形,让你回到你出身的贫穷尽头,凭赫拉克勒斯起誓,我要让你认清自己现在是什么人,过去又是什么人。
§141quae prius quam ístam adii atque amans ego animum méum isti dedi, §142sordido vitam oblectabas pane in pannis inopia, §143atque ea si érant, magnás habebas omnibus dis gratias;
在我来找那姑娘、并在爱中把我的心交给她之前,你在衣不蔽体、一贫如洗中用肮脏的面包打发日子,而如果能有那些,你就要对所有的神明感恩戴德了;

词汇与语法注释

  1. 75sibi amanti — 与格代词 sibi 和现在分词 amanti 指代主语阿耳古里普斯(间接反身代词)。amanti 作为定语修饰“恋爱中的他自己”,或作为表语性分词表示他的状态(“处于恋爱状态的他自己”)。
  2. 80dignum quoi concrederet — dignum 是形容词,后接带有虚拟语气、表示特征或结果的关系从句 quoi concrederet,意为“值得他吐露心声的人”。quoi 是关系代词的古老与格形式(相当于 cui)。
  3. 82pudentem gnatum aequomst patrem — 在依赖于 aequomst (aequum est) 的“对格加不定式”结构中,省略了一个动词(如 adire“接近”或 audire“聆听”)。pudentem gnatum 和 patrem 都是对格(一个作省略不定式的动作主语,另一个作宾语)。此处可解释为“正如一个温顺的儿子[接近]父亲是理所当然的”,或“正如父亲[对待]一个温顺的儿子是理所当然的”。
  4. 127foras aedibus me eici — 这是表示愤怒和惊异的“感叹对格与不定式”结构。主语是对格的 me,动词是被动语态不定式 eici。表达了强烈的愤慨:“我竟然被赶出家门!”
  5. 132faxo erunt — faxo 是 faciam 的古风未来时形式,用作副词性插入语,意为“我必将……”或“保证”,在没有接续词 ut 的情况下直接引导未来时动词 erunt。

引用这一段

普劳图斯, 驴的故事 §74-143. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi002.humanitext-lat2:74-143

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。