Humanitext Reader

普劳图斯 · 安菲特律翁 §989-1034_frg10

屋顶上的墨丘利与被拒门外的安菲特律翁

第 17 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

墨丘利遵循父亲朱庇特的计划,在屋顶上假装喝醉,企图戏弄真正的安菲特律翁。与此同时,安菲特律翁因未能找到纳乌克拉特斯而疲惫地回到家,发现大门紧闭,于是用力砸门,并与屋顶上的墨丘利发生激烈争吵。

§989ego sum Iovi dicto audiens, eius iussu nunc huc me adfero.
我顺从朱庇特的旨意,如今遵照他的命令来到这里。
§990quam ob rem mihi magis par est via decedere et concedere.
因此,人们更应当给我让路并退开。
§991pater vocat me, eum sequor, eius dicto imperio sum audiens; §992ut filium bonum patri esse oportet, itidem ego sum patri.
父亲召唤我,我便跟随他,顺从他的言语和命令;正如一个好儿子对父亲应当表现的那样,我对父亲也是如此。
§993amanti subparasitor, hortor, adsto, admoneo, gaudeo.
在他恋爱时,我像个随从帮衬他、鼓励他、守护他、提醒他、为他高兴。
§994si quid patri volup est, voluptas ea mi multo maxumast.
只要是让我父亲高兴的事,那份快乐对我而言便是无比巨大的。
§995amat: sapit; recte facit, animo quando obsequitur suo, §996quod omnis homines facere oportet, dum id modo fiat bono.
他恋爱了:他很聪明;他做得很对,因为他顺从了自己的心意,这是所有人都在应当做的事,只要这一切是以正当的方式进行。
§997nunc Amphitruonem volt deludi meus pater: faxo probe §998iam hic deludetur, spectatores, vobis inspectantibus.
现在,我的父亲希望戏弄安菲特律翁:我向你们保证,他马上就会在这里被彻底戏弄,观众们,就在你们眼皮底下。
§999capiam coronam mi in caput, adsimulabo me esse ebrium; §1000atque illuc sursum escendero: inde optume aspellam virum §1001de supero, cum huc accesserit; faciam ut sit madidus sobrius.
我将在头上戴上花冠,假装喝醉了酒;然后我要爬到上面去:当他走过来时,我就可以从上面极好地将那个男人赶走;我要让这个清醒的家伙变成落汤鸡。
§1002deinde illi actutum sufferet suos servos poenas Sosia: §1003eum fécisse ille hodie arguet quae ego feceró hic.
接着,他的奴隶索西亚立刻就要替他承受惩罚:他今天会指责索西亚做了我在这里将要做的那些事。
quid mea?
这与我何干?
§1004meo me aéquomst morigerum patri, eius studio servire addecet.
顺从我的父亲是理所当然的,为他的愿望效力是理所应当的。
§1005sed eccum Amphitruonem, advenit; iam ille hic deludetur probe, §1006siquidém vos voltis auscultando operam dare.
但看啊,安菲特律翁来了;他马上就会在这里被彻底戏弄,只要你们愿意留神倾听。
§1007ibo intro, ornatum capiam qui potis decet; §1008dein susum ascendam in tectum, ut illum hinc prohibeam.
我要到屋里去,换上合适的装束;然后我爬上屋顶,好从这里挡住他。
§1009Naúcratem quem cónvenire vólui, in navi nón erat, §1010neque domi neque in urbe invenio quemquam qui illum viderit.
我想会面的纳乌克拉特斯不在船上,无论在家里还是在城里,我都找不到一个见过他的人。
§1011nam omnis plateas perreptavi, gymnasia et myropolia; §1012apud emporium atque in macello, ín palaestra atque in foro, §1013in medicinis, in tonstrinis, apud omnis aedis sacras §1014sum defessus quaeritando: nusquam invenio Naucratem.
因为我走遍了所有的街道、体育场和香料店;在集市、菜市场、摔跤场和广场,在诊所、理发店以及所有的神庙,我都找得筋疲力尽:哪里也找不到纳乌克拉特斯。
§1015nunc domum ibo atque ex uxore hánc rem pergam exquirere, §1016quis fuerit quem propter corpus suom stupri compleverit.
现在我要回家,继续向妻子盘问这件事,究竟是谁,为了他,她让自己的身体沾满了耻辱。
§1017nam me, quam illam quaestionem inquisitam hodie amittere, §1018mortuom satiust.
因为,与其让我在今天放弃对这个疑问的盘查,我宁愿死去。
sed aedis occluserunt.
但是他们把门锁上了。
eugepae, §1019pariter hoc fit atque ut alia facta sunt.
天哪,这件事发生得和别的事一模一样。
feriam foris.
我要砸门了。
§1020aperite hoc.
开门!
heus, ecquis hic est? ecquis hoc aperit ostium?
喂,有人在吗? 有人来开这扇门吗?
§1021Quís ad fores est?
谁在门前?
§1021bÉgo sum.
是我。
§1021cQuid ego sum.
什么“是我”?
§1021dÍta loquor.
我就是这么说的。
§1021eTibi Iúppiter §1022dique omnes irati certo sunt, qui sic frangas fores.
朱庇特和所有的神明肯定都在对你发怒,你竟敢这样砸门。
§1023Quo modo?
怎么说?
§1023bEo modo, ut profecto vivas aetatem miser.
就是说,你肯定要一辈子活在痛苦中。
§1024Sosia.
索西亚!
§1024bIta, sum Sosia, nisi me esse oblitum existimas.
没错,我是索西亚,除非你以为我把我自己给忘了。
§1025quid nunc vis?
你现在想要什么?
§1025bSceleste, at etiam quid velim, id tu me rogas?
无赖,你居然还问我想要什么?
§1026Ita, rogo.
没错,我问。
paene effregisti, fatue, foribus cardines.
你这个蠢货,差点把门上的合页都砸坏了。
§1027an foris censebas nobis publicitus praeberier?
难不成你以为这门是公家免费提供给我们的?
§1028quid me aspectas, stolide? quid nunc vis tibi? aut quis tu es homo?
你瞪着我干什么,笨蛋? 你现在想干什么? 你到底是个什么人?
§1029Verbero, etiam quis ego sim me rogitas, ulmorum Acheruns?
该打的家伙,你居然还问我是谁,你这个吸收榆木鞭子的地狱!
§1030quem pol ego hodie ob istaec dicta faciam ferventem flagris.
凭波鲁克斯起誓,因为你这些话,我今天一定要用鞭子抽得你浑身滚烫。
§1031Prodigum te fuisse oportet olim in adulescentia.
你年轻的时候肯定是个败家子。
§1032Quidum?
怎么说?
§1032bQuia senecta aetate á me mendicas malum.
因为你到了老年,却在向我乞求灾祸。
§1033Cum cruciatu tuo istaec hodie, verna, verba funditas.
你今天说出这些话,是要自讨苦吃的,你这个家生奴隶。
§1034Sacrufico ego tibi.
我是在向你献祭呢。
怎么献?
§1034cQuia enim te macto infortunio.
因为我正在让你遭受灾祸。
§1034_frg1At ego te cruce et cruciatu mactabo, mastigia.
但我会用十字架和拷打来超度你,你这个挨鞭子的无赖。
§1034_frg2Érus Amphitruost occupatus.
主人安菲特律翁正忙着呢。
§1034_frg3abiendi nunc tibi etiam occasiost.
现在你还有机会离开。
§1034_frg4Optimo iure infringatur aula cineris in caput.
完全理所当然,应该把一盆灰砸在你的头上。
§1034_frg5Ne tu postules matulam unam tibi aquae ínfundi in caput.
你可别指望会有一壶水泼在你头上。
§1034_frg6Laruatu's.
你中邪了。
edepol hominem miserum.
凭埃德波鲁斯起誓,真是个可怜人。
medicum quaerita.
去找医生吧。
§1034_frg7Exiúravisti te mihi dixe per iocum.
你曾向我发誓说你只是在开玩笑。
§1034_frg8Quaeso advenienti morbo medicari iube: §1034_frg8atu certe aut laruatus aut cerritus es.
求求你,让人治疗这即将来临的疾病吧:你肯定要么是中邪了,要么是疯了。
§1034_frg9Nisi hoc ita factum est, proinde ut factum esse autumo, §1034_frg9anon causam dico quin vero insimules probri
除非事情并没有像我所说的那样发生,否则我绝不反对你指控我犯下了耻辱。
§1034_frg10Cuius? quaé me absente corpus volgavit suom.
谁的耻辱? 那个趁我不在家,作践了自己身体的女人。

词汇与语法注释

  1. §989Iovi dicto audiens — “dicto audiens” 与与格(Iovi)相结合,构成“听从……的话、顺从于……”的惯用表达。
  2. §1001madidus — 兼具“(水)湿透的”与“喝醉的(俗语)”双重含义。既指从屋顶泼水使之湿透,也呼应了墨丘利假装喝醉的状态。
  3. §1017me, quam illam quaestionem inquisitam hodie amittere, mortuom satiust — 对格不定式短语 me mortuom [esse] 作为 satius est(……更好/宁愿)的主语,并通过 quam 与后面的从句(illam quaestionem inquisitam... amittere,将盘问在未经调查的情况下放弃)进行比较。结构意为“与其今天放弃对这一疑问的调查,我宁可死去”。
  4. §1029ulmorum Acheruns — 直译为“榆树(即鞭子)的阿刻戎(冥府)”。普劳图斯独特的奴隶詈语,指奴隶因屡遭鞭笞而消耗了大量榆木鞭子,如同吞噬无数鞭子的深渊。
  5. §1034cmacto — 动词 “mactare” 除了有“献祭、宰杀(祭品)”的意思外,还兼有“施加(惩罚、灾祸等)”的意思。承接前句的 “sacrufico”(献祭),在此构成讽刺与双关:“我正在用不幸来‘献祭’你(让你遭受灾祸)”。

引用这一段

普劳图斯, 安菲特律翁 §989-1034_frg10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi001.humanitext-lat2:989-1034_frg10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。