Humanitext Reader

普劳图斯 · 安菲特律翁 §1034_frg11-1083

布洛米娅叙述阿尔克墨涅分娩的神迹

第 18 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

在布莱法罗等人离去后,绝望的安菲特律翁企图闯入屋中。此时,受到惊吓的女仆布洛米娅从屋里出来,向他讲述了阿尔克墨涅分娩时发生的种种神迹,包括雷鸣、神的声音以及双胞胎男婴的诞生。

§1034_frg11Quíd minitabas te facturum, si istas pepulissem fores?
“如果我敲了那扇门,你曾威胁说你要做什么?
§1034_frg12Ibi scrobes ecfodito tu plus sexagenos in die.
” “你在那儿一天去挖六十多个坑吧。
§1034_frg13Noli pessimo precari.
” “不要用恶毒的语言诅咒。
§1034_frg14animam comprime
” “屏住呼吸。
§1034_frg15Mánifestum hunc optorto collo teneo furem flagiti.
” “我扭着这个现行无耻窃贼的脖子抓住了他。
§1034_frg16Immo ego hunc, Thebani cives, qui domi uxorem meam §1034_frg16aimpudicitia impedivit, teneo, thensaurum stupri.
” “不,底比斯的公民们,我抓住的是这个男人,他趁我不在家时,用不贞玷污了我的妻子,这个耻辱的宝库。
§1034_frg17Nilne te pudet, sceleste, populi in conspectum ingredi?
” “恶棍,你难道一点都不羞于出现在民众的视线中吗?
§1034_frg18clandestino
” “暗中。
§1034_frg19Qui nequeas nostrorum uter sit Amphitruo decernere.
” “你竟然无法判定我们俩谁才是安菲特律翁。
§1035Vós inter vos partite; ego abeo, mihi negotium est; §1036neque ego umquam usquam tanta mira me vidisse censeo.
” “你们自己去解决吧;我要走了,我有事要做;我不认为我曾在任何地方见过如此奇异的事。
§1037Blepharo, quaeso ut advocatus mi adsis neve abeas.
” “布莱法罗,求你作为我的辩护人留在我身边,不要离开。
§1037bVale.
” “再见。
§1038quid opust me advocato, quí utri sim advocatus nescio?—
我这个连自己是谁的辩护人都不知道的辩护人,又有什么用呢?
§1039Intro ego hinc eo.
” “我要进屋去了。
Alcumena parturit.
阿尔克墨涅正在分娩。
§1039bPerii miser.
” “我完了,我这个可怜的人。
§1040quid ego faciam, quem advocati iam atque amici deserunt?
如今辩护人和朋友们都抛弃了我,我该怎么办才好?
§1041numquam edepol me inultus istic ludificabit, quisquis est; §1042nam iam ad regem recta me ducam resque ut facta est eloquar.
凭波鲁克斯起誓,那个家伙,无论他是谁,都绝不能白白戏弄我而不受惩罚;因为我现在就要径直去找国王,如实陈述事情的经过。
§1043ego pol illum ulciscar hodie Thessalum veneficum, §1044qui pervorse perturbavit familiae mentem meae.
凭波鲁克斯起誓,我今天一定要报复那个色萨利的巫师,他邪恶地扰乱了我家人的心智。
§1045sed ubi illest? intro edepol abiit, credo ad uxorem meam.
但是他在哪儿? 凭波鲁克斯起誓,他已经进屋去了,我相信是去找我妻子了。
§1046qui me Thebis alter vivit miserior? quid nunc agam,
在底比斯还有谁生活得比我更悲惨?
§1047quem omnes mortales ignorant et ludificant ut lubet.
我现在该怎么办,所有的凡人都无视我,并随心所欲地戏弄我。
§1048certumst, intro rumpam in aedis: ubi quemque hominem aspexero, §1049si ancillam seu servom sive uxorem sive adulterum §1050seu patrem sive ávom videbo, óbtruncabo in aedibus.
我决定了,我要闯进屋去:只要看到任何人,无论是女仆、奴隶、妻子还是奸夫,或者是父亲还是祖父,我都要在屋里杀掉。
§1051neque me Iuppiter neque di omnes id prohibebunt, si volent, §1052quin sic faciam ut constitui.
即使朱庇特和所有的神明想要阻止我,他们也阻挡不了,我定要按照我的决定去做。
pergam in aedis nunciam.
我现在就进屋去。
§1053Spes átque opes vitaé meae iacént sepultae in pectore, §1054neque ullast confidentia iam in corde, quin amiserim; §1055ita mihi videntur omnia, mare terra caelum, consequi, §1056iam ut opprimar, ut enicer.
” “我生命的希望和力量都已埋葬在我的胸膛,心中再无任何信心,只觉得已经失去了它们;万物——海洋、大地、天空——似乎都在追赶我,企图将我压垮和杀死。
me miseram, quid agam nescio.
可怜的我,不知道该怎么办。
§1057ita tanta mira in aedibus sunt facta.
屋里发生了如此奇异的事。
vae miserae mihi, §1058animo malest, aquam velim.
可怜的我真悲惨,我心里难受,我想喝水。
corrupta sum atque absumpta sum.
我垮了,我彻底垮了。
§1059caput dolet, neque audio, nec oculis prospicio satis, §1060nec me miserior femina est neque ulla videatur magis.
头疼,耳朵听不见,眼睛也看不清,没有比我更惨的女人了,也没有人看起来比我更惨了。
§1061ita erae meae hodie contigit.
今天我的女主人遇到了这样的事。
nam ubi parturit, deos síbi invocat, §1062strepitús, crepitus, sonitús, tonitrus: ut subito, ut propere, ut valide tonuit!
因为当她分娩、向神明祈求呼唤时,嘈杂声、噼啪声、轰鸣声、雷电声:多么突然,多么迅速,多么剧烈地打起雷来!
§1063ubi quísque institerat, cóncidit crepitu.
人们在各自站立的地方,因这巨响倒了下去。
íbi nescio quis máxuma §1064vóce exclamat: “Alcumena, adest auxilium, ne time: §1065et tibi et tuis propitius caeli cultor advenit.
这时,不知道是谁用极大的声音喊道:‘阿尔克墨涅,援军在此,不要害怕:无论是对你还是对你的家人,天上的居住者都带着恩宠降临了。
§1066exsúrgite” inquit qui terrore meo occidistis prae metu.
站起来吧,’他说, ‘你们这些因为我的恐怖而吓得倒在地上的人。
§1067ut iácui, exsurgo.
’ 我躺着爬了起来。
ardére censui aédis, ita tum cónfulgebant.
我还以为屋子着火了呢,当时整个屋子照得那么亮。
§1068íbi me inclamat Álcumena; iam éa res me horrore ádficit, §1069erílis praevertít metus: accúrro, ut sciscam quíd velit.
这时阿尔克墨涅大声呼唤我;现在那件事依然让我感到恐惧,对女主人的敬畏战胜了我的恐惧:我跑过去,想弄清她想要什么。
§1070atque illam geminos filios pueros peperisse conspicor; §1071neque nostrum quisquam sensimus, quom peperit, neque providimus.
然后我看见她生下了一对双胞胎男婴;在她生产时,我们谁也没有感觉到,也没有预料到。
§1072séd quid hoc? quis hic ést senex, qui ante aédis nostras síc iacet?
但是这是什么? 这个像这样躺在我们家门前的老人是谁?
§1073numnam húnc percussit Iúppiter?
难道是朱庇特击中了他吗?
§1074credo édepol, nam, pro Iúppiter, sepúltust quasi sit mórtuos.
凭埃德波鲁斯起誓,我相信是这样,因为,天哪,他倒在那里,就像死了一样被埋葬了。
§1075ibo et cognoscam, quisquis est.
我要去看看,不管他是谁。
Amphitruo híc quidem est érus meus.
这确实是我的主人安菲特律翁。
§1076Amphítruo.
安菲特律翁大人。
§1076bPerii.
” “我死定了。
§1076cSúrge.
” “起来吧。
§1076dInterii.
” “我完蛋了。
§1076eCédo manum.
” “把手给我。
§1076fQuis mé tenet?
” “谁抓着我?
§1077Tua Bromia ancilla.
” “您的女仆布洛米娅。
§1077bTotus timeo, íta me increpuit Iuppiter.
” “我浑身都在颤抖,因为朱庇特那样厉声斥责了我。
§1078nec secus est, quasi si ab Acherunte veniam.
这感觉就像是我刚从阿刻戎回来一样。
sed quid tu foras §1079egressa es?
但你为什么走到门外来了?
§1079bEadem nos formido timidas terrore impulit §1080in aedibus, tu ubi habitas.
” “同样的恐惧袭击了胆怯的我们,在您居住的屋里。
nimia mira vidi.
我见到了太多奇异的事。
vae mihi, §1081Amphitruo, íta mihi animus etiam nunc abest.
天哪,安菲特律翁,我现在依然魂不守舍。
§1081bAgedum expedi: §1082scin me tuom esse erum Amphitruonem?
” “来吧,解释一下:你知道我是你的主人安菲特律翁吗?
§1082bScio.
” “我知道。
§1082cVide etiam nunc.
” “现在再好好看看。
§1082dScio.
” “我知道。
§1083Haec sola sanam mentem gestat meorum familiarium.
” “在我的家里人中,只有她还保持着健全的心智。 ”

词汇与语法注释

  1. §1034_frg11pepulissem — 虚拟语气过去完成时。主句 `minitabas te facturum` 表达过去的威胁,条件从句 `si...pepulissem` 表示与过去事实相反的虚拟条件(“如果我当时敲了门”)。
  2. §1038me advocato — 无人称句 `opus est`(需要)带有所需事物的夺格(此处为 `advocato`)。人称代词宾格 `me` 在此作为隐含不定式关系的主语(“我作为一个辩护人有什么需要”)。
  3. §1054quin amiserim — 由于 `confidentia` 带有了否定词(`neque ulla...`),随后带有虚拟语气完成时 `amiserim` 的 `quin` 从句表达了“我没有失去它们的信心”,即“我確信我已經失去了它們”。
  4. §1066occidistis — `occidere`(倒下、死掉)的完成时。在此处非指字面上的死亡,而是指因恐惧而“昏厥、倒下”的状态。由于先行词是 `exsurgite`(你们站起来)中隐含的第二人称复数代词,因此关系从句中的动词也是第二人称复数 `occidistis`。
  5. §1069erilis metus — 形容词 `erilis`(女主人的)在此起到了宾格性属格的作用(“对女主人的敬畏”)。因此,`erilis metus` 作为 `praevertit`(先于、战胜)的主语,表示对女主人的敬畏克服了她自身的恐惧。

引用这一段

普劳图斯, 安菲特律翁 §1034_frg11-1083. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi001.humanitext-lat2:1034_frg11-1083

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。