Humanitext Reader

普劳图斯 · 安菲特律翁 §924-988

朱庇特与阿尔克墨涅和解及墨丘利的计谋

第 16 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

朱庇特(冒充安菲特律翁)通过发誓与阿尔克墨涅和好,并吩咐准备祭祀。阿尔克墨涅和索西亚进屋准备,而墨丘利则登场以阻止真正的安菲特律翁进屋。

§924da mihi hanc veniam, ignosce, irata ne sies.
给我这个宽恕吧,原谅我,请不要生气。
§925Ego istaec feci verba virtute irrita; §926nunc, quando factis me impudicis abstini, §927ab impudicis dictis avorti volo.
我已凭着我的美德,使你的那些话归于无用;现在,既然我已使自己远离了不贞的行径,我也希望避开那些不贞的言词。
§928valeas, tibi habeas res tuas, reddas meas.
再见吧,你留着你的财产,把我的还给我。
§929iuben mi íre comites?
你是否命令我的随从随我同去?
§929bSanan es?
你疯了吗?
§929cSi non iubes, §930ibo egomet; comitem mihi Pudicitiam duxero. †
如果你不命令,我自己走;我将带上“贞洁”作为我的伴侣。
§931Mane.
留步。
arbitratu tuo ius iurandum dabo, §932me meam pudicam esse uxorem arbitrarier.
我将按照你的决定发誓,声明我相信我的妻子是贞洁的。
§933id ego si fallo, tum te, summe Iuppiter, §934quaeso, Amphitruoni ut semper iratus sies.
若我违背此誓,至高的朱庇特啊,那时,我祈求你,让安菲特律翁永远承受你的怒火。
§935A, propitius sit potius.
啊,还是让他宽宏大度吧。
§935bConfido fore; §936nam ius iurandum verum te advorsum dedi.
我相信会如此的;因为我是当着你的面立下了真诚的誓言。
§937iam nunc irata non es?
现在你不再生气了吗?
§937bNon sum.
不生气了。
§937cBene facis.
做得好。
§938nam in hominum aetate multa eveniunt huius modi: §939capiunt voluptátes, capiunt rursum miserias; §940irae interveniunt, redeunt rursum in gratiam.
因为在人的一生中,许多这类的事情都会发生:他们获得快乐,又转而体验痛苦;愤怒介入其间,随后又重归于好。
§941verum irae si quae forte eveniunt huius modi §942inter eos, rursum si reventum in gratiam est, §943bis tanto amici sunt inter se quam prius.
但如果这类愤怒偶然发生在他们之间,一旦他们再度和好,他们之间的亲密程度会比以前加倍。
§944Primum cavisse oportuit ne diceres, §945verum eadem si isdem purgas mi, patiunda sunt.
你本该首先注意不要说出那些话的,不过既然你用同样的手段为同样的事向我解释,我也只能隐忍了。
§946Iube véro vasa pura adornari mihi, §947ut quae ápud legionem vota vovi, si domum §948rediissem salvos, ea ego exsolvam omnia.
那么,请吩咐为我准备好洁净的器皿,好让我履行我在军队里立下的誓言——如果我能平安回到家中的话——我要把那些誓言全部履行。
§949Ego istuc curabo.
我会照办的。
§949bEvocate huc Sosiam; §950gubernatorem qui in mea navi fuit §951Blepharonem arcessat, qui nobiscum prandeat.
把索西亚叫到这里来;让他去把曾是我船上舵手的布莱法罗请来,和我们一起吃午饭。
§952is adeo inpransus ludificabitur, §953cum ego Amphitruonem collo hinc obstricto traham.
那家伙没吃上饭就会被捉弄一番,当我紧紧掐住安菲特律翁的脖子并把他拖走的时候。
§954Mirum quid solus secum secreto ille agat.
真奇怪,他一个人在私底下嘀咕些什么呢。
§955atque aperiuntur aedes.
而且门开了。
exit Sosia.
索西亚出来了。
§956Ámphitruo, assum.
安菲特律翁主人,我来了。
sí quid opus est, impera, imperium éxequar.
如果有何吩咐,请下达,我会执行命令的。
§957Sosia, optume advenis.
索西亚,你来得正好。
§957bIam pax est inter vos duos?
现在你们两位之间已经和好了吗?
§958nam quia vos tranquillos video, gaudeo et volup est mihi.
因为看到你们平静下来,我很开心,也感到很愉快。
§959atque ita servom par videtur frugi sese instituere: §960proinde eri ut sint, ipse item sit; voltum e voltu comparet: §961tristis sit, si eri sint tristes; hilarus sit, si gaudeant.
而且,一个称职的奴隶似乎就应该这样规范自己:主人如何,自己便也如何;根据主人的神色调整自己的神色:主人悲伤时自己也悲伤;主人高兴时自己也快乐。
§962sed age responde: iam vos rediistis in concordiam?
不过请回答我:现在你们已经重归于好了吗?
§963Derides, qui scis haec dudum me dixisse per iocum.
你在取笑我,你明明知道我刚才说的那些都是玩笑话。
§964An id ioco dixisti? équidem serio ac vero ratus.
难道您那是开玩笑说的? 我真以为是严肃而真实的。
§965Habui expurigationem; facta pax est.
我已经作了解释;和平已经达成。
§965bOptume est.
那太好了。
§966Ego rem divinam intus faciam, vota quae sunt.
我到屋里去举行祭祀,履行那些誓言。
§966bCenseo.
我认为应该如此。
§967Tu gubernatorem a navi huc evoca verbis meis §968Blepharonem, qui re divina facta mecum prandeat.
你去,以我的名义把船上的舵手叫到这里来,布莱法罗,好让他祭祀完毕后和我们一起吃午饭。
§969Iam hic ero, cum illic censebis esse me. —
当你以为我还在那儿的时候,我已经在儿了。
§969bActutum huc redi.
立刻回到这里来。
§970Numquid vis, quin abeam iam intro, ut apparentur quibus opust?
您还有别的吩咐吗? 还是我现在就可以进去了,好让人准备所需的东西?
§971I sane, et quantum potest parata fac sint omnia.
去吧,尽可能快地让一切准备就绪。
§972Quin venis quando vis intro? faxo haud quicquam sit morae. —
您想进去的时候随时进去不就行了? 我保证绝不会有任何耽搁。
§973Recte loquere et proinde diligentem ut uxorem decet.
说得好,正符合一个勤勉妻子的本分。
§974iam hisce ambo, et servos et era, frustra sunt duo, §975qui me Amphitruonem rentur esse: errant probe.
现在这两个人,仆人和女主人,都被蒙在鼓里,他们以为我是安菲特律翁:真是错得离谱。
§976nunc tu divine húc fac adsis Sosia §977(audis quae dico, tam etsi praesens non ades), §978fac Amphitruonem ádvenientem ab aedibus §979ut abigas; quovis pacto fac commentus sis.
现在,神圣的索西亚啊,务必现身于此(尽管你本人不在场,你听得到我的话),设法把那个正朝家里走来的安菲特律翁驱走;不管用什么办法,你都要想出个计策来。
§980volo déludi illunc, dum cum hac usuraria §981uxore nunc mihi morigero.
我希望他被戏弄,而我此刻正和这位借来的妻子纵情欢娱。
haec curata sint §982fac sis, proinde adeo ut velle med intellegis, §983atque ut ministres mihi, mihi cum sacruficem.
这些事情务必办妥,务必做到,正如你明白我所期望的那样,并在我向我自己献祭的时候,侍奉于我。
§984Concédite atque abscédite omnes, dé via decédite,
让开,退后,大家都让开道!
§985nec quísquam tam audax fúat homo, qui óbviam obsistát mihi.
不要有任何人如此胆大包天,竟敢挡在我的路前。
§986nam mihi quidem hercle qui minus liceat deo minitarier §987populo, ni decedat mihi, quam servolo in comoediis?
因为,凭赫拉克勒斯起誓,为什么我作为一个神,威胁那些不给我让道的人,会比喜剧里的卑微奴隶更不被允许?
§988ille návem salvam nuntiat aut irati adventum senis:
那奴隶宣告船只平安归来,或者愤怒的老人即将来临:

词汇与语法注释

  1. §925virtute — 方式或原因夺格,表示她丈夫的无理指控已被她自身之“美德”(贞洁)化为无形。
  2. §934Amphitruoni ut semper iratus sies — 极其讽刺的句法结构,伪装成安菲特律翁的朱庇特在发誓时,将违誓的惩罚对象转嫁给了真正的安菲特律翁,而非发誓者本人。
  3. §942reventum in gratiam est — 使用不及物动词的完成时被动分词中性单数(reventum,源自 revenio)构成的非人称被动式,在不设具体主语的情况下表达“重归于好(和解)”这一行为本身。
  4. §970Numquid vis, quin abeam — 罗马喜剧中的口语惯用表达,意为“您还有什么要吩咐以防我离去吗?”,其中 quin 引导的从句起到了阻碍或预防从句的作用。
  5. §985fuat — 相当于连接法现在时 sit 的古风且富喜剧色彩的 sum 的连接法现在时形式。此处作为独立连接法表示祈愿或禁止。

引用这一段

普劳图斯, 安菲特律翁 §924-988. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi001.humanitext-lat2:924-988

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。