Humanitext Reader

普劳图斯 · 安菲特律翁 §854-923

朱庇特的玩笑辩解与阿尔克墨涅的愤慨

第 15 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

安菲特律翁(实际上是乔装的朱庇特)试图安抚愤怒的阿尔克墨涅,解释说他先前的指控只是为了测试其贞洁而开的玩笑,但深受伤害的她并不轻易释怀。

§854duc hos intro.
把这些人带进去。
ego huc ab navi mecum adducam Naucratem.
我这就去船上把纳乌克拉特斯带到这里来。
§855Nunc quidem praeter nos nemo est.
—— 现在确实除了我们没有别的人了。
dic mihi verum serio: §856ecquis alius Sosia intust, qui mei similis siet?
认真地告诉我实话:里面是否还有另一个长得像我的索西亚?
§857Abin hinc a me dignus domino servos?
配得上主人的奴隶啊,你还不从我面前滚开吗?
§857bAbeo, si iubes. —
如果您命令的话,我这就走。
§858Nimis ecastor facinus mirum est, qui illi conlibitum siet §859meo viro sic me insimulare falso facinus tam malum.
—— 凭卡斯托尔起誓,这事实在太奇怪了,我的丈夫怎么会乐意这样无端地用如此恶毒的罪名来诬陷我。
§860quidquid est, iam ex Naucrate cognato id cognoscam meo. —
不管怎样,我很快就会从我的亲戚纳乌克拉特斯那里知道真相。
§861Ego sum ille Amphitruo, cui est servos Sosia, §862idem Mercurius qui fit, quando commodumst,
—— 我就是那个以索西亚为奴隶的安菲特律翁,那同一个奴隶在方便的时候就会变成墨丘利。
§863in superiore quí habito cenaculo, §864qui interdum fio Iuppiter, quando lubet; §865huc autem quom extemplo adventum adporto, ilico §866Amphitruo fio et vestitum immuto meum.
我住在上面的阁楼里,高兴的时候有时会变成朱庇特;但当我一到这里,便立刻变成安菲特律翁并换上我的衣服。
§867nunc huc honoris vostri venio gratia, §868ne hanc incohatam transigam comoediam; §869simul Alcumenae, quam vir insontem probri §870Amphitruo accusat, veni ut auxilium feram: §871nam mea sit culpa, quod egomet contraxerim, §872si id Alcumenae innocenti expetat.
现在我来到这里,是为了表达对你们的敬意,免得让这部刚开场的喜剧半途而废;同时,也为了向阿尔克墨涅提供帮助,她无辜受屈,却被她的丈夫安菲特律翁指控不贞:因为如果这报应落在无辜的阿尔克墨涅身上,那将是我的过错,毕竟是我自己惹出来的。
§873nunc Amphitruonem memet, út occepi semel, §874esse adsimulabo, atque in horum familiam §875frustrationem hodie iniciam maxumam; §876post igitur demum faciam res fiat palam §877atque Alcumenae in tempore auxilium feram §878faciamque ut uno fetu et quod gravida est viro §879et me quod gravidast pariat sine doloribus.
现在,既然我已经开始了,我将继续假扮安菲特律翁,并在今天给他们的家庭带来最大的混乱;然后,我最终会让真相大白,并在适当的时候向阿尔克墨涅提供帮助,使她在一个胎次中,将因丈夫而怀的孩子以及因我而怀的孩子,无痛地生产出来。
§880Mercurium iussi me continuo consequi, §881si quid vellem imperare.
我已经命令墨丘利紧随我后,以便我有任何吩咐。
nunc hanc adloquar.
现在,我去跟她说话。
§882Durare nequeo in aedibus.
我无法在屋里待下去了。
ita me probri, §883stupri, dedecoris a viro argutam meo!
我竟然被我的丈夫指责犯有耻辱、不贞和不名誉之罪!
§884ea quae sunt facta infecta ut reddat clamitat, §885quae neque sunt facta neque ego in me admisi arguit; §886atque id me susque deque esse habituram putat.
他嚷着要将已成事实的事情化为乌有,又指控我犯了既未发生我也未曾做过的事;他还以为我会把这当作一件无足轻重的事。
§887non edepol faciam, neque me perpetiar probri §888falso insimulatam, quin ego illum aut deseram §889aut sátis faciat mi ille átque adiuret insuper, §890nolle esse dicta quae in me insontem protulit.
凭波鲁克斯起誓,我绝不答应,我绝不容忍自己被诬陷犯有不名誉之罪,我要么离开他,要么他必须向我道歉,并且还要发誓他并非有意说出那些针对我这个无辜之人的话。
§891Faciundum est mi illud, fieri quód illaec postulat, §892si me illam amantem ad sese studeam recipere, §893quando ego quod feci, id factum Amphitruoni offuit §894atque illi dudum meus amor negotium §895insonti exhibuit, nunc autem insonti mihi §896illius ira in hanc et male dicta expetent.
我必须做她要求做的事,如果我想让她重新回到我的身边,尽管她还爱着我,因为我所做的事,那行为伤害了安菲特律翁,刚才我的爱已经给那位无辜的人带来了麻烦,而现在,他的愤怒和对她的恶语,将会落在无辜的我的头上。
§897Sed eccum video qui me miseram arguit §898stupri, dedecoris.
瞧,我看到那个指责可怜的我犯有不贞和不名誉之罪的人了。
§898bTe volo, uxor, conloqui.
妻子,我想和你谈谈。
§899quo te avortisti?
你为什么把脸转过去?
§899bIta ingenium meumst: §900inimicos semper osa sum optuerier.
这就是我的天性:我一向讨厌看着敌人。
§901Heia autem inimicos?
哎呀,居然是敌人?
§901bSic est, vera praedico; §902nisi etiam hoc falso dici insimulaturus es.
就是这样,我说的是实话;除非你又要指控这也是在说谎。
§903Nimis iracunda es.
你太易怒了。
§903bPotin ut abstineas manum?
你能不能把手拿开?
§904nam certo, si sis sanus aut sapias satis, §905quam tu impudicam esse arbitrere et praedices, §906cum ea tú sermonem nec ioco nec serio §907tibi habeas, nisi sis stultior stultissimo.
因为确实,如果你神志清醒或足够聪明,对于一个你认为并宣称是不贞的女人,你绝不会和她交谈,无论是开玩笑还是说正经话,除非你比最愚蠢的人还要愚蠢。
§908Si dixi, nihilo magis es, neque ego esse arbitror, §909et id huc revorti uti me purgarem tibi.
即使我说了,你也不会因此而变得不贞,我也不这么认为,我回到这里就是为了向你解释清楚。
§910nam numquam quicquam meo animo fuit aegrius, §911quam postquam audivi ted esse iratam mihi.
因为自从我听说你对我生气以来,我的心里从来没有比这更难受的了。
§912cur dixisti? inquies.
你会问:“你为什么要说那话?
ego expediam tibi.
”我会向你解释。
§913non edepol quo te esse impudicam crederem; §914verum periclitatus súm animum tuom, §915quid faceres et quo pacto id ferre induceres.
凭波鲁克斯起誓,绝不是因为我相信你不贞;而是我想测试一下你的心,看你会怎么做,以及你打算如何去承受它。
§916equidem ioco illa dixeram dudum tibi, §917ridiculi causa.
其实,刚才我对你说的那些话都是开玩笑,为了逗乐而已。
vél hunc rogato Sosiam.
你也可以问问这个索西亚。
§918Quin huc adducis meum cognatum Naucratem, §919testem quem dudum te adducturum dixeras, §920te huc non venisse?
你为什么不把我的亲戚纳乌克拉特斯带到这里来,就是你刚才说要带来的那个证人,来证明你没有来过这里?
§920bSi quid dictum est per iocum, §921non aequom est id te serio praevortier.
如果是开玩笑说的话,你就不应该把它当真并为此烦恼。
§922Ego illúd scio quam doluerit cordi meo.
我知道那给我的内心带来了多么大的痛苦。
§923Per dexteram tuam te, Alcumena, oro obsecro,
阿尔克墨涅,凭着你的右手,我恳求你,

词汇与语法注释

  1. 858qui — 并非关系代词,而是表示“为何”或“如何”的疑问副词,引导其后的无人称表达 conlibitum siet。
  2. 862idem — 主格,在此修饰先行词 Sosia,在关系从句中表示“那同一个(奴隶索西亚)变成了……”。
  3. 882me probri... argutam! — 感叹对格结构('me... argutam!')。表示控告的动词 arguere(此处为过去分词 argutam)其控告的内容(罪名)使用属格(probri, stupri, dedecoris)。
  4. 886susque deque — 字面意为“上与下都一样”,是喜剧中常见的口语化副词短语,意为“无关紧要”、“无所谓”。
  5. 891si me illam amantem — 带对格的不定式结构。me 指代朱庇特自身,illam amantem 指“爱我的她(阿尔克墨涅)”,作为 recipere 的宾语。
  6. 900optuerier — 带有古风被动不定式词尾 -ier 的异态动词 obtueri(注视、看见)的形式,在此作能动意义使用。
  7. 903bPotin — potisne (es) 的口语化缩略形式,意为“你能否……?”,后接连词 ut 和虚拟语气。
  8. 920bpraevortier — 带有古风不定式词尾 -ier 的异态动词 praevorti(把注意力转向、当真)的形式。

引用这一段

普劳图斯, 安菲特律翁 §854-923. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi001.humanitext-lat2:854-923

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。