Humanitext Reader

普劳图斯 · 安菲特律翁 §577-631

安菲特律翁怀疑索西亚的言辞并回家

第 10 段,共 19 段 · 拉丁语

内容简介

安菲特律翁听到索西亚坚称自己在家里被另一个自己殴打,感到愤怒并怀疑其神志不清,但因索西亚执意坚称事实如此,他决定亲自前往家中查明真相。

§577domi ego sum, inquam, écquid audis? et apud te adsum Sosia idem.
我说我人在家里,你听见了吗? 而且我,同一个索西亚,也在你面前。
§578satin hoc plane, satin diserte, ere, nunc videor §579tibi locutus esse?
主人,您不觉得我刚才对您说的话足够清楚、足够有条理了吗?
§579bVah, §580ápage te a me.
啐,快给我滚开。
§580bQuíd est negoti?
出什么事了?
§581Péstis te tenet.
你得了失心疯了。
§581bNám quor istuc
您到底为什么要这么说呢?
§582dicis? equidem valeo et salvos §583sum recte, Amphitruo.
事实上我身体很好,而且非常平安,安菲特律翁。
§583bAt te ego faciam §584hodie proinde ac meritus es, §584aut minus valeas et miser sis, §584bsalvos domum si rediero: iam §585asequere sis, erum qui ludificas §585bdictis delirantibus, §586qui quoniam erus quod imperavit neglexisti persequi, §587nunc venis etiam ultro inrisum dominum: quae neque fieri
如果我能平安回到家里,今天我一定会按照你应得的报应,让你变得身体不适、痛苦不堪:现在请跟我来吧,你这用胡言乱语戏弄主人的家伙;既然你忽视了去执行主人所命令的事,现在竟然还主动来嘲弄主人。
§588possunt neque fando umquam accepit quisquam profers, carnifex; §589quoius ego hodie in tergum faxo ista expetant mendacia.
你提出了这些既不可能发生,也从未有人听说过的事情,你这该死的奴才;我今天一定要让这些谎言落在你的背上(挨鞭子)。
§590Amphitruo, miserrima istaec miseria est servo bono, §591apud erum qui vera loquitur, si id vi verum vincitur.
安菲特律翁,对于一个忠实好奴隶来说,在主人面前说真话,却被强权压制,这真是最悲惨的痛苦。
§592Quo id, malum, pacto potest nam (mecum argumentis puta) §593fieri, nunc uti tu et hic sis et domi? id dici volo.
该死的,这到底怎么可能(你跟我用逻辑推想一下)发生:你现在既在这里,又在家里? 我想听你解释。
§594Sum profecto et hic et illíc.
我确实既在这里,又在那里。
hoc cuivis mirari licet, §595neque tibi istuc mirum mágis videtur quam mihi.
这事谁都会感到惊讶,而且这事在您看来感到不可思议,在我自己看来也同样不可思议。
§596Quo modo?
怎么说?
§596bNihilo, inquam, mirum magis tibi istuc quam mihi; §597neque, ita me di ament, credebam primo mihimet Sosiae, §598donec Sosia illic egomet fecit sibi uti crederem.
所以说,您觉得这事有多不可思议,我也同样觉得不可思议;凭神明起誓,起初我自己都不相信我自己索西亚,直到那里的那个我自己的索西亚,使我自己相信了他。
§599ordine omne, uti quicque actum est, dúm apud hostis sedimus, §600edissertavit.
当我们在敌人那里驻留时,每一件事是如何发生的,他都按顺序详尽地讲述了出来。
tum formam una abstulit cum nomine.
而且,他把我的容貌和名字一起夺走了。
§601neque lac lactis magis est simile quam ille ego similest mei.
牛奶和牛奶之间都没有那个“我”和我的相似度高。
§602nam ut dudum ante lucem a portu me praemisisti domum— §603Quid igitur?
因为刚才天亮前,您派我从港口先回家去时—— 那又怎样?
§603bPrius multo ante aedis stabam quam illo adveneram.
在到那里(家里)之前很久,我就已经站在房子门前了。
§604Quas, malum, nugás? satin tu sanus es?
真该死,这是什么胡言乱语! 你神经正常吗?
§604bSic sum ut vides.
就如您所见的那样(很正常)。
§605Huic homini nescio quid est mali mala obiectum manu, §606postquam a me abiit.
这家伙自从离开我以后,一定是被某只恶毒的手,施加了什么不祥的邪术。
§606bFateor, nam sum obtusus pugnis pessume.
我承认,因为我的确被拳头狠狠地教训了一顿,惨不忍睹。
§607Quis te verberavit?
谁打你了?
§607bEgomet memet, qui nunc sum domi.
我自己打了我自己,就是现在在家里的那个我。
§608Cave quicquam, nisi quod rogabo te, mihi responderis.
除了我问你的问题,你千万不要回答我任何别的话。
§609omnium primum iste qui sit Sosia, hoc dici volo.
首先,我想听你解释那个索西亚到底是谁。
§610Tuos est servos.
是您的奴隶。
§610bMihi quidem uno te plus etiam est quam volo, §611neque postquam sum natus habui nisi te servom Sosiam.
对我来说,光是这一个你,就已经超出了我的需要,而且自打我出生以来,除了你索西亚之外,我没有过别的奴隶。
§612At ego nunc, Amphitruo, dico: Sosiam servom tuom §613praeter me alterum, inquam, adveniens faciam ut offendas domi, §614Davo prognatum patre eodem quo égo sum, forma, aetate item §615qua égo sum.
但我现在说,安菲特律翁:等您到家时,我一定让您在家里碰到除我之外的另一个您的奴隶索西亚,他和我出自同一个父亲达乌斯,容貌相同,年龄也和我一模一样。
quid opust verbis? geminus Sosia hic factust tibi.
何须多言? 这里已经为您准备好了一个双胞胎索西亚。
§616Nimia memoras mira.
你说的真是太离奇了。
sed vidistin uxorem meam?
但你见到我的妻子了吗?
§617Quin intro ire in aedis numquam licitum est.
别提了,我连进屋都根本没被允许。
§617bQuis te prohibuit?
谁阻止了你?
§618Sosia ille, quem iam dudum dico, is qui me contudit.
就是我说了半天的那个索西亚,把我揍了一顿的那个家伙。
§619Quis istic Sosia est?
那个索西亚到底是谁?
§619bEgo, inquam.
是我,我说。
quotiens dicendum est tibi?
我要对您说多少遍啊?
§620Sed quid ais? num obdormivisti dudum?
但你怎么说? 你刚才是不是睡着了?
§620bNusquam gentium.
绝没有的事。
§621Ibi forte istum si vidisses quendam in somnis Sosiam— §622Non soleo ego somniculose éri imperia persequi.
如果碰巧你在梦里看见了那个所谓的索西亚—— 我可没有在犯困时执行主人命令的习惯。
§623vigilans vidi, vigilans nunc te video, vigilans fabulor, §624vigilantem ille me iam dudum vigilans pugnis contudit.
我是睁着眼看见他的,我现在是睁着眼看着您的,我现在是睁着眼说话的,刚才也是他趁我睁着眼、他也睁着眼时用拳头把我痛扁了一顿。
§625Quis homo?
到底是谁?
§625bSosia, inquam, ego ille.
索西亚,我说,就是那个“我”。
quaeso, nonne intellegis?
求求您,您还不明白吗?
§626Qui, malum, intellegere quisquam potis est? ita nugas blatis.
该死的,这谁能明白? 你尽在瞎扯些胡言乱语。
§627Verum actutum nosces, quom illum nosces servom Sosiam.
不过,等您见到那个奴隶索西亚时,您很快就会明白了。
§628Sequere hac igitur me, nam mi istuc primum exquisito est opus.
那么跟我走这边,因为我必须先去调查那件事。

词汇与语法注释

  1. 589quoius ego hodie in tergum faxo ista expetant mendacia. — quoius 是古风的关系代词属格(= cuius),先行词指代前文的 carnifex。faxo 是源自古风未来完成时(fecero)的形式,在主句中表示强烈的意志或确信,此处后接不带 ut 的虚拟语气(expetant),表示“我一定要让……发生”的使役或决意意义。
  2. 591si id vi verum vincitur. — 指示形容词 id 与名词 verum 因 hyperbaton(语序隔离)而分离,意为“那真理/真实”。vi 是不规则名词 vis(力量、暴力)的单数夺格,表示手段,译为“凭借力量”或“通过暴力”。
  3. 597donec Sosia illic egomet fecit sibi uti crederem. — Sosia illic egomet 是主语,带有强调后缀 -met 的 egomet(我自己)与指示副词 illic(那里的)结合,指代“在那个地方的我自己的索西亚”。fecit... uti crederem 是 facere ut 句型(使……做某事),sibi 是指代该从句主语(另一个索西亚)的反身代词。
  4. 601neque lac lactis magis est simile quam ille ego similest mei. — 前半句 lac lactis 意为“牛奶之于牛奶(相似)”,是 similis 接属格(lactis)的用法。后半句中 ille ego(那里的我)为主语,mei 是修饰 similis 的属格(我),表达了“那里的我与我自己极为相似”的双重身份混乱。
  5. 605Huic homini nescio quid est mali mala obiectum manu — nescio quid 作为一个不定代词(某物)起作用,后接部分属格 mali(邪恶的)。obiectum 为中性单数形式,与主语 nescio quid mali 一致。mala manu 是夺格,意为“用恶毒的手”,安菲特律翁在此暗指索西亚被施加了某种诅咒或邪术。
  6. 628nam mi istuc primum exquisito est opus. — 这是 opus est + 夺格的句型,意为“我需要……”。与格 mi(= mihi)表示主体“对于我”,夺格 exquisito(动词 exquirere 的完成分词中性夺格,作名词性使用,意为“调查/探究”)表示所需的事物。

引用这一段

普劳图斯, 安菲特律翁 §577-631. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0119.phi001.humanitext-lat2:577-631

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。