Humanitext Reader

俄利根 · 马太福音古注 §25.1

十个童女比喻的寓意解经

第 10 段,共 13 段 · 希腊语

内容简介

本书简对马太福音25:1中十个童女的寓言进行了早期基督教式的寓意解经,将童女比作灵魂的十种感官,将灯与油比作美德与理性(知识)。

§25.1Στίχ. α΄. Τότε ὁμοιωθήσεται ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν· δέκα παρθένοις, αἵτινες, λαβοῦσαι τὰς λαμπάδας αὐτῶν, ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν τοῦ νυμφίου.
第1节:“那时,天国好比十个童女,拿着灯出去迎接新郎。
Δέκα παρθένοι εἷναί φασι τὰς ἐν ἑκάστῃ ψυχῇ αἰσθήσεις τοῦ ἔνδοθεν καὶ ἔξωθεν ἀνθρώπου, ἀποστάσας εἰδωλολατρείας καὶ τῶν κοσμικῶν ἐπιθυμιῶν, τῷ παραδέξασθαι, εἴτε προφάσει, εἴτε ἀληθείᾳ, τὸν τοῦ Θεοῦ καθαρὸν λόγον, καὶ παρθενοποιηθῆναι (21).
” 有人说,“十个童女”是指每个灵魂中,那属于内在之人与外在之人的诸般感官。 它们不论是假意还是真心,因接受了神纯洁的道并被保守为童女,从而脱离了偶像崇拜和世俗的私欲。
Εἰσὶ δὲ αἵ τε κοινῶς νοούμεναι, καὶ αἱ ἐν παροιμίαις κείμεναι, αἱ καὶ ἀνακολουθοῦσαι, ὡς αἱ ἀρεταὶ τῆς ὑποστάσεως Χριστοῦ.
这里既有通常理解的童女,也有寓言中所设的童女,她们也随从,如同基督本性的诸般美德。
Διὸ καὶ ἐντοπειατ΄. (22) οὐχ αἱ μὲν μωραὶ, αἱ δὲ φρόνιμοι.
因此,[此处有文本缺失],并非一些是愚拙的,另一些是有预备的。
Ἀλλὰ μία (23) καὶ πᾶσαι ἐξῆλθον εἰς ἀπάντησιν, αἱ παραδεξάμεναι τὸ περὶ Χριστοῦ μυστήριον.
相反,所有接受了关于基督奥秘的人都是一体的,并且都一同出去迎接。
Ἐξίασι γὰρ ἀπὸ τῆς τοῦ κόσμου πλάνης, σπεύδουσαι πρὸς τὸν ἑτοίμως ὁρμῶντα πρὸς αὐτάς.
因为她们从世界的迷惘中走出来,急忙奔向那已准备好向她们走来的一位。
Ἅλλο Ὠριγένους.
俄利根的另一项释义。
Ἕτερον ἡ παρθενία παρὰ τὴν ἐλεημοσύνην, καὶ ἕτερον ὁ νοῦς παρὰ τὸ σῶμα·
贞洁是一回事,施舍是另一回事;心智是一回事,身体是另一回事。
καὶ τοῦτο λήψει εἰς τὰς δέκα παρθένους.
这同样适用于理解这十个童女。
Φρόνιμοι μὲν οὖν αἱ τοῦ κατὰ λόγον βιοῦντος αἰσθήσεις· μωραὶ δὲ αἱ τοῦ ἐναντίως καὶ παρὰ τὸν ὀρθὸν λόγον πολιτευομένου.
因此,聪明人是指那按理性生活者的感官;而愚拙人则是指那反其道而行、违背正路生活者的感官。
Λαμπάδες ἡ πανάρετος πρᾶξις· ἔλαιον δὲ ὁ ἐπιχεόμενος λόγος τοῦ ψυχικοῦ, τοῦ τὴν ἀγαθὴν πρᾶξιν ἐργαζομένου.
灯代表充满美德的行为;而油则是注入那行善者心灵之中的理性(道)。
Καθεύδουσιν οἱ ἀπανιστάμενοι τοῦ ζωτικοῦ τόνου.
睡觉是指那些从生命力之紧张中退缩的人。
Οὐκ ἀπολλύουσιν οὖν τὰς λαμπάδας αἱ φρόνιμοι, οὐδὲ ἀπροσεκτοῦσι περὶ τὴν τήρησιν τοῦ ἐλαίου.
因此,聪明人不会失落她们的灯,也不会在保守油的事情上疏忽。
Ἐμβοῶσιν οἱ ἄγγελοι ταῖς κοιμωμέναις αἰσθήσεσι, διεγείροντες αὐτάς· τουτέστι τὰ λειτουργικὰ πνεύματα εἰς διακονίαν ἀποστελλόμενα διὰ τοὺς μέλλοντας κληρονομεῖν σωτηρίαν.
天使们向沉睡的感官呼喊,将它们唤醒;也就是说,那些被派遣为承受救恩之人服务的服役之灵。
Κόσμος λαμπάδων ἡ κατὰ τὰς αἰσθήσεις εὐαγγελικὴ χρῆσις· ὀφθαλμῶν ἐπὶ τοῦ θαυμάζειν τὸν πεποιηκότα, καὶ μύειν ἵνα μὴ ἴδωσιν ἀδικίαν· ἀκοῆς (24) καὶ παραδεχομένης μάταιον, μήτε κρίσιν αἵματος, τοῦ δὲ ἴσου λόγου· γεύσεως αἰσθιούσης (25) Χριστὸν τὸν Κύριεν· ὀσφρήσεως Χριστοῦ εὐωδίᾳ ἀπολαυούσης, καὶ τοῦ ἐκκενωθέντος μύρου· ἁρῆς ἁπτομένης τοῦ Λόγου, ὡς Ἰωάννης λέγει· Αἱ χεῖρες ἡμῶν ἐψηλάφησαν περὶ τοῦ Λόγου τῆς ζωῆς.
整理灯火是指感官的福音化运用:眼睛用于赞美造物主,并闭眼不看非义之事;耳朵不接受虚妄,也不听流血的审判,而是接受公正的言语;味觉用于尝受主基督;嗅觉用于享受基督的馨香以及倒出来的香膏;触觉用于触摸那道,正如约翰所说:“我们的手摸过关于生命之道。
Μεσονύκτιον δὲ γίνεται ἡ φωνή· ἐκείνῃ τῇ ὥρᾳ, ᾗ ἐξῆλθον οἱ υἱοὶ Ἰσραὴλ ἐξ Αἰγύπιου, ἐν ᾗ καὶ ὁ Χριστὸς ἀνέστη ἐκ τῶν νεκρῶν.
”“半夜有呼喊的声音”:那正是以色列子孙出埃及的时辰,也是基督从死里复活的时辰。
Φθωνή ἐστιν ἡ σάλπιγξ, ἡ τοὺς νεκροὺς ἐγείρουσα, καὶ ἐξάγουσα ἐκ τῶν τάφων.
那声音就是号角,叫死人复活,把他们从坟墓里带出来。
Ἔχει δὲ καὶ μυστικὸν νοῦν τὸ ἐξέλθετε.
而“出去”也有其属灵的奥秘。
Ἐὰν γὰρ μὴ ἐξέλθωμεν, τὸν νυμφίον ἀπαντῆσαι οὐ δυνάμεθα.
因为我们若不走出来,就无法迎接新郎。
Λαμπάδα (26) τῆς παρθενίας ὁ τῆς γνώσεως φωτισμός· ἔλαιον δὲ εἰς τὰς λαμπάδας ἡ ἐν ἐπιγνώσει σπουδὴ, καὶ τῶν ἐντολῶν ἐργασία.
贞洁的灯是知识的光照;而灯里的油则是在真知中的热忱以及对诫命的实行。
Αὕτη γὰρ τὸ ἐν ἡμῖν· διαφυλάττει φῶς, ἁπλοῦν τὸν ὀφθαλμὸν διατηροῦσα, ὥστε φωτίζεσθαι ὅλον ἡμῶν τὸ σῶμα, κατὰ τὸν τοῦ Κυρίου λόγον.
因为这油能保守我们里面的光,维持眼睛的单纯,使我们的全身都明亮,正如主的话所说。
Αἱ μὲν οὗν λαβοῦσαι τὴν ἐπιμελῆ σπουδὴν πρὸς τὴν τῶν ἐντολῶν ἐργασίαν φρόιμοι· αἱ δὲ ἀμελεῖς μωραὶ, τὸν προσήκοντα καιρὸν ἀναλώσασαι εἰς τὴν τῶν ματαίων σπουδήν.
因此,那些对实行诫命怀有殷勤热忱的人是聪明的;而那些疏忽的人则是愚拙的,因为她们把合宜的光阴耗费在了对虚浮之物的追求上。
Τὸ δὲ, ἐκάθευδον. τὴν κοίμησιν τοῦ θανάτου λέγει· τὸ μεσονύκτιον δὲ, τὸ αἰφνίδιον δηλοῖ καὶ τὸ ἀπροσδόκητον, ἄμα καὶ τό φοβερόν.
而“她们睡着了”是指死亡的沉睡;“半夜”则表明了事情的突然、出乎意料,同时也带有恐惧。
Καὶ ταῖς μὲν ἐξαναστάσαις πάρεστιν ἃ ἐπόνεσαν· τὴν δὲ ῥᾳθυμίαν (27) περὶ τὴν εὐσέβειαν μηδὲν ἐπιφερομένων ἄρχεται στυγνάζειν ἡ ψυχὴ, καὶ οἱονεὶ κατασβέννυσθαι, καὶ εἰς παραφροσύνην χωρεῖν, ὥστε οἰηθῆναι αὐτὰς διὰ τῆς ἑτέρων ἀρετῆς.
对于那些复活的人,她们劳碌得来的就在眼前;而那些因对虔敬懈怠而一无所携的人,其灵魂开始变得暗淡,仿佛要熄灭一般,并陷入狂妄之中,以至于以为可以凭借他人的美德得救。
Διὸ ἀποδοκιμάζονται, λεγόντων ἐκείνων, Μήποτε οὐκ ἀρκέσει ἡμῖν καὶ ὑμῖν.
因此她们被拒绝,那些人说:“恐怕不够我们和你们用的。
Πωλοῦσι δὲ τὸ ἔλαιον οἱ διδάσκοντες μισθοῦ προσεδρείᾳ, προσοχῆς, φιλομαθίας, φιλοπονίας.
”而卖油的是指那些以恒常的侍奉、关注、好学和勤勉为报酬而传授教导的教师。
Ἤ πωλοῦντές εἰσι προφῆται, ἀπόστολοι, εὐαγγελισταὶ, διʼ ὧν τις μαθητευθεὶς τὴν ἀρετὴν ἐργάζεται.
或者,卖油的是先知、使徒和传福音者,人借着他们作门徒,从而实行美德。

词汇与语法注释

  1. 25.1ἀποστάσας — 第二不定过去时主动分词,阴性宾格复数,修饰前文的名词 `αἰσθήσεις`。它作为定语/限制性用法,描述感官已经从偶像崇拜和世俗私欲中“脱离”的状态。
  2. 25.1ἐντοπειατ΄. — 抄本中的错误或受损部分。从上下文来看,推测此处原为表示“在这之中”或“在该处”的表达(例如 `ἐν τούτῳ`),翻译在连接上下文的同时保留了文本受损的语气。
  3. 25.1κόσμος — 此处并非指“世界”,而是取其古典希腊语中“秩序、装饰、整理”的原意,指童女们“整理(装饰)”灯火的行为。
  4. 25.1αἰσθιούσης — 词形不规则,可能是抄写员将 `ἐσθιούσης`(“吃”的现在分词阴性单数属格)误写,或与 `αἰσθανομένης`(“感知”)相混淆。此处解释为“尝受/吃下主基督的味觉”。
  5. 25.1ὥστε οἰηθῆναι αὐτὰς — 在 `ὥστε` 之后的不定式结构。从上下文看,它表现了企图依赖他人美德的愚拙童女其精神混乱(狂妄)的极点,作为结果从句解释为“以至于她们以为[能]凭借他人的美德[得救]”。

引用这一段

俄利根, 马太福音古注 §25.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg2042.tlg077.humanitext-grc1:25.1

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。