Humanitext Reader

俄利根 · 约伯记选集 §22

以利法的指控与神的教诲及悔改

第 3 段,共 6 段 · 希腊语

内容简介

本章注释了以利法对约伯的指控,阐明唯有神是真正的教师,解释了无故夺取质物和剥削穷人的罪性,并说明了神如何使悔改之人得到洁净与复原。

§22## ΚΕΦ. ΚΒ΄. Πότερον οὐ Κύριός ἐστιν δ διδάσκων;
## 第二十二章教导人的岂不是主吗?
Ὑγιὲς δὲ τὸ δόγμα τοῦτο, ὅτι ἀληθινὸς διδάσκαλος ἀρετῆς οὐ δύναται εἶναι ἄνθρωπος· ὁ διδάσκων γὰρ ἄνθρωπον γνῶσιν, » καὶ ἐν Ψαλμοῖς ἀναγέγραπται, ὅτι οὐκ ἄλλος ἐστὶν ἀλλʼ ἢ Θεός.
这个教理是健全的,因为美德的真正教师不可能是人;因为“那教导人知识的”在《诗篇》中也有记载,表明那不是别人,正是神。
Διδάσκει δὲ Θεὸς, ἐλλάμπων τῇ ψυχῇ τοῦ μανθάνοντος ὑπʼ αὐτοῦ, καὶ τὴν διάνοιαν φωτίζων τῷ φωτὶ τῷ ἀληθινῷ τῷ ἑαυτοῦ λόγῳ.
神进行教导,是通过照亮从祂学习之人的灵魂,并用祂自己的话语(道)这一真光启发其心智。
Οὐκοῦν, κἂν ἄνδρες δίκαιοι ἡμᾶς διδάσκωσι, διδασκαλικὴν εἰληφότες χάριν, πάλιν ὁ Κύριός ἐστιν ὁ διʼ αὐτῶν διδάσκων ἡμᾶς· καὶ αὐτὸ δὲ τὸ συνιέναι καὶ διανοιχθῆναι τὰς καρδίας ἡμῶν εἰς τὴν τῶν θείων μαθημάτων παραδοχὴν, κατὰ τὴν θείαν γίνεται χάριν.
因此,即使公义的人因领受了教导的恩赐而教导我们,通过他们教导我们的依然是主;而我们理解并敞开心扉接受神圣教导本身,也是按照神的恩典发生的。
Ἢ λόγον σου ποιούμενος ἐλέγξει σε;
或者祂会考虑到你而责备你吗?
Πρὸς τοῦτο εἴποιμεν ἂν, ὅτι οὐ φροντίζων ὁ Θεὸς μήποτε αὐτός τι βλαβῇ, ἐλέγχει τὸν ἀσεβῆ· ἀλλὰ λόγον ποιούμενος τοῦ προνοουμένου καὶ εὐεργετῶν αὐτόν.
对此我们可以说,神责备不敬虔的人,并不是担心自己会受到什么伤害;而是考虑到受其眷顾的人并向他施恩。
Ἠνεχύραζες τοὺς ἀδελφούς σου διακενῆς.
你无故剥夺你兄弟的质物。
Ὑπολαμβάνει δὲ τοῦτο περὶ τοῦ Ἰὼβ ἐντεῦθεν, ὅτι ᾔδει αὐτὸν πλούσιον, καὶ ὑπώπτευεν ἀπὸ τοιούτων τινῶν πόρων πλουτεῖν αὐτόν· διό φησιν· « Ἠνεχύραζες διακενῆς· » τουτέστι μηδὲν ἐποφειλόμενος.
他从这里以此来推测约伯,因为他知道约伯富有,并怀疑约伯是通过类似手段致富的;因此他说:“你无故剥夺质物”;也就是说,在对方并不欠债的情况下。
Προσεπιτείνων δὲ πάλιν ἄλλην αὐτοῦ ἁμαρτίαν φησίν. Ἀμφίασιν δὲ γυμνῶν ἀφείλου.
接着,他又加上约伯的另一个罪状说:你剥去了赤身之人的衣服。
Ἔστι ποτὲ λαβεῖν ἀμφιάσματα, οὐ γυμνοῦ, ἀλλὰ πλουσίου, ἔχοντος ἀποκείμενα ἐνδύματα πολλά.
通常夺取衣服的情况,不是夺取赤身之人的,而是夺取拥有许多备用衣服的富人的。
Ἐὰν μέντοιγε χιτῶνα ἔχῃ τις ἔνα, καὶ τοῦτον τὸν χιτῶνα προφάσει τοῦ ἀπαιτεῖν τὸ ἐμὸν ἐκδύσω, μὴ ἐλεήσας ἐκεῖνον τὸν γυμνὸν, ἀμφίασιν τοῦ γυμνοῦ ἀφειλόμην.
然而,如果某人只有一件内衣,而我以索要我的财物为借口扒光他这件内衣,不怜悯那个赤身之人,我就是剥去了赤身之人的衣服。
Πολλὰ δὲ τοιαῦτα ἐν ἡμῖν γίνεται, ὅταν δανείζωμεν, ὅταν προσοφειλέτας ἔχωμεν.
当我们放债、有债务人时,我们中间经常发生许多类似的事情。
Πολλάκις ὁ ὀφειλέτης ἡμῶν εἰς ὑπερβολὴν πένεται, μὴ δυνάμενος ἀποδοῦναι· καὶ ἡμεῖς, τὰ σπλάγχνα ἡμῶν ἀποκλείσαντες, καὶ μὴ βλέποντες, ὅτι γυναῖκα τρέφει, καὶ τέκνα, καὶ μόλις τρέφεται ἀπὸ τῶν ποριζομένων αὐτῷ ὀλίγων ὀβολῶν, ἀπαιτοῦμεν πικρῶς, ἔσθʼ ὅτε καὶ περισσὰ ἔχοντες παῤ ἑαυτοῖς.
我们的债务人往往极其贫困,无力偿还;而我们却封闭了自己的慈悲心,不去看他还要养活妻子和儿女,也看不见他自己仅靠赚来的几文钱勉强糊口,而是严酷地索要,有时甚至在我们自己已经绰绰有余的情况下。
Ταῦτα οὖν λέγει ἐγκαλῶν τῷ Ἰὼβ, ὅτι, « Ἀμφίασιν γυμνῶν ἀφείλου.
因此,他用这些话控诉约伯说:“你剥去了赤身之人的衣服。
» Ἴσως δὲ καὶ τὸ μὴ δοῦναι τῷ γυμνῷ ἱμάτιον ἀφαίρεσιν ὀνομάζτι· ἀποστερητὴς γάρ ἐστι καὶ πλεονέκτης καὶ ὁ μὴ ἐνδύων τὸν γυμνὸν, καὶ ὁ μὴ τρέφων τὸν ἄρτου δεόμενον.
”或许,他也将不给赤身之人衣服穿称为“剥夺”;因为那不给赤身之人穿衣、不给需要食物的人吃饱的人,也是剥夺者和贪婪者。
Ἐθαύμασας δέ τινων πρόσωπα.
你还敬某些人的人情。
Ἄλλο καὶ τοῦτο ἁμάρτημα· ἁμάρτημα γὰρ καὶ τὸ θαυμάζειν πρόσωπον.
这又是另一个罪;因为敬人的人情(看人的面子)也是罪。
Ὁ δεῖνα, ὅτι πλούσιός ἐστι, θαυμάζω αὐτοῦ τὸ πρόσωπον· τὸν δὲ πένητα καταπατῶ, ἐπειδήπερ ἀξίωμα οὐκ ἔχει.
某人因为富有,我就敬他的人情;而穷人因为没有地位,我就践踏他。
Ἔσται οὖν σοι ὁ παντοκράτωρ βοηθός.
因此全能者必作你的帮手。
Ὑγιὲς ἐνθάδε δόγμα ὁ Ἐλιφὰζ λέγει· οἴεται γὰρ τὸν Ἰὼβ διὰ τὰ ἁμαρτήματα πάσχειν, καὶ ὅτι ὑπομείνας καθαίρεται διʼ αὐτοῦ τοῦ πάσχειν· καὶ καθαιρόμενος, ὥσπερ χρυσὸς ἐν χωνευτηρίῳ, δόκιμος ἀποφαίνεται, πᾶν τὸ ἀλλότριον ἀποθέμενος, καὶ πάσης κακίας ἀμιγὴς γεγονώς.
在这里,以利法说了一个健全的教理;因为他认为约伯是因为罪恶而受苦,并且通过忍受,他正在通过这苦难本身得到洁净;而且在得到洁净时,就像熔炉中的金子一样,他显得是经得起考验的,脱去了所有杂质,并变得毫无任何恶行的掺杂。
Φησὶν οὖν, ὅτι, ἑὰν καὶ σὺ ὑπομείνῃς τὰ συμβεβηκότα σοι, ἀποδώσει σε καθαρὸν ὥσπερ ἄργυρον πεπυρωμένον ὁ Θεός· καὶ καθαρὸς γενόμενος, παῤῥησίαν ἕξεις, ὡς ἀποθέμενος τὰ ἁμαρτήματα, καὶ ἱλαρῶς τὸ πρόσωπον ἐπαρεῖς εἰς τὸν οὐρανὸν, ἀκαταγνώστῳ συνειδότι τὰς ἱκετείας ποιούμενος· κἄν τι εὔξῃ καὶ ὑπόσχῃ τῷ Θεῷ, αὐτὸς ἐνισχύσει σε πρὸς πέρας ἀγαγεῖν τὰς πρὸς αὐτὸν ὑποσχέ σεῖς· αὐτὸς γάρ ἐστιν « ὁ ἐνεργῶν ἐν ἡμῖν καὶ τὶ θέλειν καὶ τὸ ἐνεργεῖν ὑπὲρ τῆς εὐδοκίας.
因此他说,如果你也忍受临到你身上的事,神必使你像经火提炼的银子一样洁净地复原;当你变得洁净时,由于脱去了罪恶,你将拥有坦然无惧的心,并且会欢喜地向天仰起脸,用无愧的良心进行祈求;如果你向神祈求并许诺什么,祂自己必加给你力量去履行对祂的许诺;因为祂就是“在你们心里运行,使你们立志行事,为要成就祂的美意”的那位。
» Ἀντὶ μέντοι τοῦ, « Δώσει δέ σοι ἀποδοῦναι τὰς εὐχὰς. Θεοδοτίων, « Καὶ ὁριεῖς ῥῆμα, καὶ σταθήσεταί σοι, » ἐξέδωκε· τουτόστιν, ἅπαν ὅ ἂν συντάξῃ καὶ τυπώσῃς, οὐ διαπεσεῖται· καὶ ἁπλῶς εἰπεῖν, ἅπασάν σοι τὴν ἁρμόζουσαν δικαίῳ παρέξει διαγωγήν· καὶ πᾶσαι αἱ ὁδοί σου κατευοδωθήσονται ὑπὸ τοῦ θείου ὁδηγούμεναι φωτός· ἢ καὶ αἱ πράξεις σου λαμπραὶ καὶ ἐπίδοξοι ἔσονται.
然而,代替“祂必允许你还你的愿”,塞奥多蒂翁译作:“你若定意一件事,这也必为你立定”;也就是说,凡是你所吩咐和塑造的,都不会落空;简单来说,祂必赐给你一切适合义人的生活方式;你所有的道路都将在神圣之光的引导下亨通;或者,你的行为也将是光明和荣耀的。
Ὅτί ἐταπείνωσεν ἑαυτόν, καὶ ἐρεῖς· Ὑπερηφανεύσατο.
因为他自卑,你必说:他曾狂傲。
Ὡς μὲν περὶ ἑτέρου δοκεῖ λέγειν· πρὸς δὲ τὸν Ἰὼβ ὁ λόγος.
这看起来像是在说别人,但这话其实是对约伯说的。
Διὰ τοῦτο, φησὶν, ἔσται ταῦτα τῷ μετανοοῦντι, ὅτι ἐταπείνωσεν ἑαυτὸν, καὶ εἷπεν, ὅτι ἐνδίκως αὐτὸς ὑπέστη ἃ πέπονθεν, ἐτειδὴ ὑπερηφανεύεατο.
因此他说,这些事必临到那悔改的人,因为他自卑,并承认自己因曾狂傲而理所当然地承受了所受的苦难。
Καὶ κύφαστα ὀφθαλμοῖς σώσει.
祂还要拯救眼目低垂的人。
Τουτέστι τὸν ταπεινόφρονα, τὸν κάτω βλέποντα διὰ τὸ δυσσυνείδητεν καὶ ἀπαῤῥησίαστον, καθάπερ ὁ ἐν τοῖς Εὐαγγελίοις δικαιωθεὶς τελώνης.
也就是说,那因愧疚和缺乏坦然、像《圣经》福音书中被称义的税吏那样,因谦卑而眼目向下看的人。

词汇与语法注释

  1. p.1037λόγον σου ποιούμενος — 短语 λόγον ποιέομαί τινος 是一个习语,意为“考虑到某人、关心某人”,属格 σου 作其宾语。这表明神是出于关怀并为了约伯的益处而责备他。
  2. p.1037Ἠνεχύραζες διακενῆς — 副词短语 διακενῆς(“徒然”、“无故”)表示该行为是毫无根据和不义的,背景是约伯从那些不欠任何债务(μηδὲν ἐποφειλόμενος)的兄弟那里夺取质物。
  3. p.1040ὁριεῖς ῥῆμα — 动词 ὁρίζω(“规定、决定”)的将来时,意为“如果你宣布一句话,它就会实现”。紧接着被动语态的 καὶ σταθήσεταί σοι(“它将为你立定”)并列,表明人的决定因神的旨意而变得坚定。
  4. p.1040κύφαστα ὀφθαλμοῖς — 文本中的 κύφαστα 相当于七十士译本中的 κύφοντα(“弯腰的、垂头丧气的”)。与格 ὀφθαλμοῖς 用作方式/工具与格(“垂下眼睛/视线”)或限制与格(“在眼睛方面”)。

引用这一段

俄利根, 约伯记选集 §22. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg2042.tlg057.humanitext-grc1:22

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。