§3.prop.15ἐν κύκλῳ μεγίστη μὲν ἡ διάμετρος τῶν δὲ ἄλλων ἀεὶ ἡ ἔγγιον τοῦ κέντρου τῆς ἀπώτερον μείζων ἐστίν.
在圆中,直径最大;而在其他弦中,较接近圆心的总是大于较远离圆心的。
ἔστω κύκλος ὁ ΑΒΓΔ, διάμετρος δὲ αὐτοῦ ἔστω ἡ ΑΔ, κέντρον δὲ τὸ Ε, καὶ ἔγγιον μὲν τῆς ΑΔ διαμέτρου ἔστω ἡ ΒΓ, ἀπώτερον δὲ ἡ ΖΗ· λέγω, ὅτι μεγίστη μέν ἐστιν ἡ ΑΔ, μείζων δὲ ἡ ΒΓ τῆς ΖΗ.
ἤχθωσαν γὰρ ἀπὸ τοῦ Ε κέντρου ἐπὶ τὰς ΒΓ, ΖΗ κάθετοι αἱ ΕΘ, ΕΚ. καὶ ἐπεὶ ἔγγιον μὲν τοῦ κέντρου ἐστὶν ἡ ΒΓ, ἀπώτερον δὲ ἡ ΖΗ, μείζων ἄρα ἡ ΕΚ τῆς ΕΘ. κείσθω τῇ ΕΘ ἴση ἡ ΕΛ, καὶ διὰ τοῦ Λ τῇ ΕΚ πρὸς ὀρθὰς ἀχθεῖσα ἡ ΛΜ διήχθω ἐπὶ τὸ Ν, καὶ ἐπεζεύχθωσαν αἱ ΜΕ, ΕΝ, ΖΕ, ΕΗ.
καὶ ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ ΕΘ τῇ ΕΛ, ἴση ἐστὶ καὶ ἡ ΒΓ τῇ ΜΝ. πάλιν, ἐπεὶ ἴση ἐστὶν ἡ μὲν ΑΕ τῇ ΕΜ, ἡ δὲ ΕΔ τῇ ΕΝ, ἡ ἄρα ΑΔ ταῖς ΜΕ, ΕΝ ἴση ἐστίν.
设圆为 ΑΒΓΔ,其直径为 ΑΔ,圆心为 Ε,且设较接近直径 ΑΔ 的为 ΒΓ,较远离的为 ΖΗ;我说,ΑΔ 最大,且 ΒΓ 大于 ΖΗ。
ἀλλʼ αἱ μὲν ΜΕ, ΕΝ τῆς ΜΝ μείζονές εἰσιν [καὶ ἡ ΑΔ τῆς ΜΝ μείζων ἐστίν, ἴση δὲ ἡ ΜΝ τῇ ΒΓ· ἡ ΑΔ ἄρα τῆς ΒΓ μείζων ἐστίν.
因为,自圆心 Ε 向 ΒΓ、ΖΗ 作垂线 ΕΘ、ΕΚ。 又因为 ΒΓ 较接近圆心,而 ΖΗ 较远离圆心,所以 ΕΚ 大于 ΕΘ。 设 ΕΛ 等于 ΕΘ,且通过 Λ 作与 ΕΚ 垂直的 ΛΜ 并延长至 Ν,连结 ΜΕ、ΕΝ、ΖΕ、ΕΗ。 又因为 ΕΘ 等于 ΕΛ,所以 ΒΓ 也等于 ΜΝ。 再次,因为 ΑΕ 等于 ΕΜ,而 ΕΔ 等于 ΕΝ,所以 ΑΔ 等于 ΜΕ、ΕΝ 之和。 但是 ΜΕ、ΕΝ 大于 ΜΝ [且 ΑΔ 大于 ΜΝ,而 ΜΝ 等于 ΒΓ;所以 ΑΔ 大于 ΒΓ。
καὶ ἐπεὶ δύο αἱ ΜΕ, ΕΝ δύο ταῖς ΖΕ, ΕΗ ἴσαι εἰσίν, καὶ γωνία ἡ ὑπὸ ΜΕΝ γωνίας τῆς ὑπὸ ΖΕΗ μείζων, βάσις ἄρα ἡ ΜΝ βάσεως τῆς ΖΗ μείζων ἐστίν.
又因为两线 ΜΕ、ΕΝ 等于两线 ΖΕ、ΕΗ,且角 ΜΕΝ 大于角 ΖΕΗ,所以底边 ΜΝ 大于底边 ΖΗ。
ἀλλὰ ἡ ΜΝ τῇ ΒΓ ἐδείχθη ἴση. μεγίστη μὲν ἄρα ἡ ΑΔ διάμετρος, μείζων δὲ ἡ ΒΓ τῆς ΖΗ.
ἐν κύκλῳ ἄρα μεγίστη μέν ἐστιν ἡ διάμετρος, τῶν δὲ ἄλλων ἀεὶ ἡ ἔγγιον τοῦ κέντρου τῆς ἀπώτερον μείζων ἐστίν· ὅπερ ἔδει δεῖξαι.
但是已证明 ΜΝ 等于 ΒΓ;所以直径 ΑΔ 最大,且 ΒΓ 大于 ΖΗ]。 因此,在圆中,直径最大;而在其他弦中,较接近圆心的总是大于较远离圆心的;这就是所要证明的。