§77. Τοῖσι μὲν οὖν τῇ τύχῃ τὴν ὑγιείην προστιθεῖσι, τῆς δὲ τέχνης ἀφαιρέουσι, τοιαῦτ’ ἄν τις λέγοι·
7. 因此,对于那些将健康归因于偶然、而剥夺技术功劳的人,人们可以这样说。
τοὺς δ’ ἐν τῇσι τῶν ἀποθνησκόντων ξυμφορῇσι τὴν τέχνην ἀφανίζοντας θαυμάζω, ὅτεῳ ἐπαιρεόμενοι ἀξιοχρέῳ λόγῳ τὴν μὲν τῶν ἀποθνησκόντων ἀκρησίην οὐκ αἰτίην καθιστᾶσι, τὴν δὲ τῶν τὴν ἰητρικὴν μελετησάντων ξύνεσιν αἰτίην·
然而,我感到惊讶的是,那些在死者的不幸中使技术无形化的人,究竟是凭着什么值得信赖的论点,竟然不把死者的不节制视为原因,反而把那些研究医术者的理解力视为原因。
ὡς τοῖσι μὲν ἰητροῖσιν ἔνεστι τὰ μὴ δέοντα ἐπιτάξαι, τοῖσι δὲ νοσέουσιν οὐκ ἔνεστι τὰ προσταχθέντα παραβῆναι.
仿佛医生们有可能下达不适当的医嘱,而病人们却不可能违背所指示的命令。
Καὶ μὴν πολύ γε εὐλογώτερον τοῖσι κάμνουσιν ἀδυνατέειν τὰ προστασσόμενα ὑπουργέειν, ἢ τοῖσιν ἰητροῖσι τὰ μὴ δέοντα ἐπιτάσσειν·
的确,病人无法执行所吩咐的事情,比起医生下达不适当的医嘱,要合理得多。
οἱ μὲν γὰρ ὑγιαινούσῃ γνώμῃ μεθ’ ὑγιαίνοντος σώματος ἐγχειρέουσι, λογισάμενοι τά τε παρεόντα, τῶν τε παροιχομένων τὰ ὁμοίως διατεθέντα τοῖσι παρεοῦσιν, ὥστε ποτὲ θεραπευθέντα εἰπεῖν, ὅτι ἀπήλλαξαν·
因为前者(医生)是以健全的心智伴随健康的身体来着手治疗,他们深思熟虑当前的情况,以及过去那些与当前情况处于类似状态的病症,从而使曾经治愈的患者能够说,是他们(医生)解救了自己。
οἱ δὲ οὔτε ἃ κάμνουσιν, οὔτε δι’ ἃ κάμνουσιν, οὔθ’ ὅ τι ἐκ τῶν παρεόντων ἔσται, οὔθ’ ὅ τι ἐκ τῶν τουτέοισιν ὁμοίων γίνεται, εἰδότες, ἐπιτάσσονται, ἀλγέοντες μὲν ἐν τῷ παρεόντι, φοβεύμενοι δὲ τὸ μέλλον, καὶ πλήρεες μὲν τῆς νούσου, κενεοὶ δὲ σιτίων, ἐθέλοντες τὰ πρὸς τὴν νοῦσον ἡδέα μᾶλλον, ἢ τὰ πρὸς τὴν ὑγιείην προσδέχεσθαι, οὐκ ἀποθανεῖν ἐρῶντες, ἀλλὰ καρτερεῖν ἀδυνατέοντες.
而后者(病人)既不知道自己患有什么病,也不知道为什么生病,既不知道当前的状况会带来什么后果,也不知道从与此相似的病症中会产生什么,却接受着医嘱,他们此时此刻身受痛苦,又对未来充满恐惧,体内充满了疾病,胃里却空无食物,宁愿接受对疾病而言惬意的东西,而不愿接受对健康有益的东西,他们并非渴望死亡,而是无法忍受痛苦。
Οὕτω δὲ διακειμένους, πότερον εἰκὸς τούτους τὰ ὑπὸ τῶν ἰητρῶν ἐπιτασσόμενα [μὴ] ποιέειν, ἢ ἄλλα ποιέειν, ἃ οὐκ ἐπετάχθησαν, ἢ τοὺς ἰητροὺς τοὺς ἐκείνως διακειμένους, ὡς ὁ πρόσθεν λόγος ἡρμήνευσεν, ἐπιτάσσειν τὰ μὴ δέοντα;
处于如此境地的人,究竟是他们[不]做医生所吩咐的事、或者做其他未被吩咐的事更合乎情理,还是那些处于前文所述状态的医生下达不适当的医嘱更合乎情理?
ἆρ’ οὐ πολὺ μᾶλλον, τοὺς μὲν δεόντως ἐπιτάσσειν, τοὺς δὲ εἰκότως ἀδυνατέειν πείθεσθαι, μὴ πειθομένους δὲ περιπίπτειν τοῖσι θανάτοισιν, ὧν οἱ μὴ ὀρθῶς λογιζόμενοι τὰς αἰτίας τοῖς οὐδὲν αἰτίοις ἀνατιθέασι, τοὺς αἰτίους ἐλευθεροῦντες;
难道不更有可能是,前者(医生)作出了恰当的吩咐,而后者(病人)理所当然地无法服从,因不服从而陷入死亡,而那些思考不正确的人,却将死亡的原因归咎于毫无责任的人,反而免除了有责任者的罪责?
§88. Εἰσὶ δέ τινες οἳ καὶ διὰ τοὺς μὴ ἐθέλοντας ἐγχειρέειν τοῖσι κεκρατημένοισιν ὑπὸ τῶν νουσημάτων μέμφονται τὴν ἰητρικὴν, λέγοντες ὡς ταῦτα μὲν καὶ αὐτὰ ὑφ’ ἑαυτῶν ἂν ἐξυγιάζοιτο, ἃ ἐγχειρέουσιν ἰῆσθαι, ἃ δ’ ἐπικουρίης δεῖται, οὐχ ἅπτονται, δεῖν δὲ, εἴπερ ἦν ἡ τέχνη, πάνθ’ ὁμοίως ἰῆσθαι.
8. 还有一些人,因为医生不愿对已被疾病征服的人着手治疗而谴责医学,他们声声,那些医生着手治疗的病症,即使靠自身也能痊愈,而那些需要协助的病症,医生却绝不着手,并且,如果这门技术确实存在,就应当同样能治疗所有病症。
Οἱ μὲν οὖν ταῦτα λέγοντες, εἰ ἐμέμφοντο τοῖς ἰητροῖς, ὅτι αὐτέων τοιαῦτα λεγόντων οὐκ ἐπιμελοῦνται ὡς παραφρονεύντων, εἰκότως ἂν ἐμέμφοντο μᾶλλον ἢ ἐκεῖνα μεμφόμενοι·
因此,说这些话的人,如果因为医生不理会说出这种话的自己(视其为发疯之人)而谴责医生,那么他们的谴责会比谴责那些事情更合乎情理。
εἰ γάρ τις ἢ τέχνην, ἐς ἃ μὴ τέχνη, ἢ φύσιν, ἐς ἃ μὴ φύσις πέφυκεν, ἀξιώσειε δύνασθαι, ἀγνοεῖ ἄγνοιαν ἁρμόζουσαν μανίῃ μᾶλλον ἢ ἀμαθίῃ.
因为,如果有人指望一门技术能做到非技术所能及的事,或者指望自然能做到非自然本性所能及的事,那么他就暴露出了一种更适合被称为疯狂而非无知的愚昧。
Ὧν γάρ ἐστιν ἡμῖν τοῖσί τε τῶν φυσίων τοῖσι τε τῶν τεχνέων ὀργάνοις ἐπικρατέειν, τουτέων ἐστὶν ἡμῖν δημιουργοῖς εἶναι, ἄλλων δὲ οὔκ ἐστιν.
因为,在那些我们可以通过自然之具或技术之具来征服的事物中,我们才能成为创作者,而在其他事物中则不能。
Ὅταν οὖν τι πάθῃ ἄνθρωπος κακὸν ὃ κρέσσον ἐστὶ τῶν ἐν ἰητρικῇ ὀργάνων, οὐδὲ προσδοκᾶσθαι τοῦτό που δεῖ ὑπὸ ἰητρικῆς κρατηθῆναι ἄν·
因此,每当人遭受了强于医学工具的病痛时,人们甚至不该期望这能被医学所征服。
αὐτίκα γὰρ τῶν ἐν ἰητρικῇ καιόντων τὸ πῦρ ἐσχάτως καίει, τουτέου δὲ ἧσσον καὶ ἄλλα πολλά·
例如,在医学的烧灼手段中,火的烧灼程度最深,而其他许多手段都比它弱。
τῶν μὲν οὖν ἡσσόνων τὰ κρέσσω οὔπω δηλονότι ἀνίητα· τῶν δὲ κρατίστων τὰ κρέσσω πῶς οὐ δηλονότι ἀνίητα;
显然,强于较弱手段的病痛还未必是不可治愈的;但强于最强手段的病痛,又怎能不显然是不可治愈的呢?
ἃ γὰρ πῦρ οὐ δημιουργέει, πῶς οὐ τὰ τούτῳ μὴ ἁλισκόμενα δηλονότι ἄλλης δεῖται τέχνης, καὶ οὐ ταύτης, ἧς ἔνι τὸ πῦρ. ὄργανον;
因为,凡是火所不能施救的、不被火所克制的事物,怎能不显然需要另一门技术,而非这门以火为工具的技术呢?
ωὑτὸς δέ μοι λόγος καὶ ὑπὲρ τῶν ἄλλων, ὅσα τῇ ἰητρικῇ ξυνεργέει, ὧν ἁπάντων φημὶ δεῖν ἑκάστου μὴ κατατυχόντα τὸν ἰητρὸν τὴν δύναμιν αἰτιᾶσθαι τοῦ πάθεος, μὴ τὴν τέχνην.
在我看来,同样的道理也适用于其他与医学相协作的事物,我主张,在所有这些事物中,如果医生在其中任何一件事上未能成功,他应当归咎于病痛的威力,而不是技术。
Οἱ μὲν οὖν μεμφόμενοι τοῖσι κεκρατημένοισι μὴ ἐγχειρέοντας παρακελεύονται καὶ ὧν μὴ προσήκει ἅπτεσθαι οὐδὲν ἧσσον ἢ ὧν προσήκει·
因此,那些因医生不着手治疗已被疾病征服的人而谴责他们的人,实际上是在建议他们不仅要着手治疗应当着手的人,还要同样着手治疗不应当着手的人。
παρακελευόμενοι δὲ ταῦτα, ὑπὸ μὲν τῶν οὐνόματι ἰητρῶν θαυμάζονται, ὑπὸ δὲ τῶν καὶ τέχνῃ καταγελῶνται.
提出这种建议的人,在名义上的医生眼中备受崇拜,但在真正掌握技术的人眼中却成了笑柄。
Οὐ μὴν οὕτως ἀφρόνων οἱ ταύτης τῆς δημιουργίης ἔμπειροι οὔτε μωμητῶν οὔτ’ ἐπαινετῶν δέονται·
然而,那些对这门手艺经验丰富的人,并不需要如此愚蠢的谴责者或赞美者。
ἀλλὰ λελογισμένων πρὸς ὅ τι αἱ ἐργασίαι τῶν δημιουργῶν τελευτώμεναι πλήρεις εἰσὶ, καὶ ὅτευ ὑπολειπόμεναι ἐνδεεῖς, ἔτι τε τῶν ἐνδειῶν, ἅς τε τοῖς δημιουργοῦσιν ἀναθετέον, ἅς τε τοῖσι δημιουργεομένοισιν.
相反,他们需要的是那些思考过以下问题的人:创作者的工作在完成时在什么方面是完美的,在未达目标时在什么方面是欠缺的,此外在这些欠缺中,哪些该归咎于创作者,哪些该归咎于被创作者。