Humanitext Reader

波利比奥斯 · 历史 §5.84.1-5.84.10

战象交锋与托勒密军左翼的溃败

第 448 段,共 1311 段 · 希腊语

内容简介

托勒密与安条克双方的战象展开激战,但托勒密一方的非洲象因惧怕印度象而败退,安条克一方的骑兵与雇佣兵乘势压制了托勒密的左翼。

§5.84.1ἐπεὶ δὲ παριὼν ἧκε μετὰ τῆς ἀδελφῆς Πτολεμαῖος μὲν ἐπὶ τὸ πάσης τῆς σφετέρας παρατάξεως εὐώνυμον, Ἀντίοχος δὲ μετὰ τῆς βασιλικῆς ἴλης ἐπὶ τὸ δεξιόν, σημήναντες τὸ πολεμικὸν συνέβαλον πρῶτον τοῖς θηρίοις.
当托勒密在巡视中与他的姐妹一同抵达自己全部战线的左翼,而安条克则率领王室骑兵队抵达右翼时,他们下达了开战信号,首先用战象交战。
§5.84.2ὀλίγα μὲν οὖν τινα τῶν παρὰ Πτολεμαίου συνήρεισε τοῖς ἐναντίοις·
于是,托勒密一方仅有少数战象与敌方的战象相撞。
ἐφʼ ὧν ἐποίουν ἀγῶνα καλὸν οἱ πυργομαχοῦντες, ἐκ χειρὸς ταῖς σαρίσαις διαδορατιζόμενοι καὶ τύπτοντες ἀλλήλους, ἔτι δὲ καλλίω τὰ θηρία, βιαιομαχοῦντα καὶ συμπίπτοντα κατὰ πρόσωπον αὑτοῖς.
在这些战象上,塔楼上的士兵们展开了精彩的搏斗,他们用萨里沙长枪近身相互刺杀和打击,而战象自身的战斗更加精彩,它们勇猛地搏斗,正面相互冲撞。
§5.84.3ἔστι γὰρ ἡ τῶν ζῴων μάχη τοιαύτη τις. συμπλέξαντα καὶ παρεμβαλόντα τοὺς ὀδόντας εἰς ἀλλήλους ὠθεῖ τῇ βίᾳ, διερειδόμενα περὶ τῆς χώρας, ἕως ἂν κατακρατῆσαν τῇ δυνάμει θάτερον παρώσῃ τὴν θατέρου προνομήν· §5.84.4ὅταν δʼ ἅπαξ ἐγκλῖναν πλάγιον λάβῃ, τιτρώσκει τοῖς ὀδοῦσι, καθάπερ οἱ ταῦροι τοῖς κέρασι.
因为这些动物的战斗大约是这样的:它们将象牙相互交错、卡在一起,使出全身力气相互推挤,为了争夺地盘而死死支撑,直到其中一方凭借力量占了上风,将另一方的象鼻推开;一旦一方败退而被对方抓住了侧翼,胜者就会用象牙刺伤它,就像公牛用角抵人一样。
§5.84.5τὰ δὲ πλεῖστα τῶν τοῦ Πτολεμαίου θηρίων ἀπεδειλία τὴν μάχην, ὅπερ ἔθος ἐστὶ ποιεῖν τοῖς Λιβυκοῖς ἐλέφασι· §5.84.6τὴν γὰρ ὀσμὴν καὶ φωνὴν οὐ μένουσιν, ἀλλὰ καὶ καταπεπληγμένοι τὸ μέγεθος καὶ τὴν δύναμιν, ὥς γʼ ἐμοὶ δοκεῖ, φεύγουσιν εὐθέως ἐξ ἀποστήματος τοὺς Ἰνδικοὺς ἐλέφαντας·
然而,托勒密的大多数战象都在战斗中退缩了,这正是利比亚象惯有的习性;因为它们受不了印度象的气味和叫声,而且在我看来,它们也被印度象的体型和力量所吓倒,立刻在远处就避开印度象逃跑了。
ὃ καὶ τότε συνέβη γενέσθαι.
当时的情况也确实如此。
§5.84.7τούτων δὲ διαταραχθέντων καὶ πρὸς τὰς αὑτῶν τάξεις συνωθουμένων, τὸ μὲν ἄγημα τὸ τοῦ Πτολεμαίου πιεζόμενον ὑπὸ τῶν θηρίων ἐνέκλινε,
当这些战象陷入混乱并被推向自己的战线时,托勒密的近卫军受到战象的压迫而退缩了。
§5.84.8τοῖς δὲ περὶ τὸν Πολυκράτην καὶ τοῖς ὑπὸ τοῦτον ἱππεῦσι διατεταγμένοις οἱ περὶ τὸν Ἀντίοχον ὑπὲρ τὰ θηρία περικερῶντες καὶ προσπίπτοντες ἐνέβαλον.
此时,安条克及其部下绕过战象包围并袭击了部署在波利克拉特斯及其麾下的骑兵,并向他们发起了冲锋。
ἅμα δὲ τούτοις, §5.84.9τῶν ἐλεφάντων ἐντός, οἱ περὶ τὴν φάλαγγα τῶν Ἑλλήνων μισθοφόροι προσπεσόντες τοὺς τοῦ Πτολεμαίου πελταστὰς ἐξέωσαν, προσυγκεχυκότων ἤδη καὶ τὰς τούτων τάξεις τῶν θηρίων.
与此同进,在战象的内侧,希腊雇佣兵方阵发起袭击,将托勒密的轻盾兵驱逐出去,因为战象此前已经将这些轻盾兵的阵型也冲散了。
§5.84.10τὸ μὲν οὖν εὐώνυμον τοῦ Πτολεμαίου τοῦτον τὸν
因此,托勒密的左翼以这种

词汇与语法注释

  1. 5.84.2ἔτι δὲ καλλίω τὰ θηρία — 承接前半句 ἐποιουν ἀγῶνα καλόν(展开了精彩的搏斗)的省略结构。καλλίω 是 καλλίονα(阳性/阴性单数/复数宾格的缩写形式)修饰省略的 ἀγῶνα(战斗),主语为 τὰ θηρία(战象),意为“而战象自身(展开了)更加精彩的(战斗)”。
  2. 5.84.3τὴν θατέρου προνομήν — 名词 προνομή 通常意为“采集女墙”或“掠夺”,在此处则用于一种非常特殊的含义,指战象的“象鼻”或“前额部”。描写其中一方(θάτερον)凭借力量占优,推开另一方(θατέρου)的象鼻。
  3. 5.84.4ὅταν δʼ ἅπαξ ἐγκλῖναν πλάγιον λάβῃ — ἐγκλῖναν 是动词 κλίνω 的第一不定过去时主动分词中性单数宾格,指战败转向的战象(θάτερον),作为 λάβῃ(其主语是获胜的战象)的宾格宾语。πλάγιον 作副词性使用,意为“从侧面”或“侧面”。
  4. 5.84.8τοῖς δὲ περὶ τὸν Πολυκράτην... — 倒装结构(hyperbaton)。与格短语 τοῖς δὲ περὶ τὸν Πολυκράτην καὶ τοῖς ὑπὸ τοῦτον ἱππεῦσι διατεταγμένοις 被置于句首,作为后续动词 ἐνέβαλον(冲锋、袭击)的间接宾语。该动词的主语是 οἱ περὶ τὸν Ἀντίοχον。

引用这一段

波利比奥斯, 历史 §5.84.1-5.84.10. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:5.84.1-5.84.10

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。