§3.30.1τούτων δὴ τοιούτων ὑπαρχόντων, ὁμολογούμενον ἦν κἀκεῖνο διότι Ζακανθαῖοι πλείοσιν ἔτεσιν ἤδη πρότερον τῶν κατʼ Ἀννίβαν καιρῶν ἐδεδώκεισαν αὑτοὺς εἰς τὴν τῶν Ῥωμαίων πίστιν.
既然这些事实如此,那么还有一点也是公认的,即萨贡图姆人在汉尼拔时代之前许多年,就已经将自己置于罗马人的保护之下。
§3.30.2σημεῖον δὲ τοῦτο μέγιστον καὶ παρʼ αὐτοῖς τοῖς Καρχηδονίοις ὁμολογούμενον ὅτι στασιάσαντες Ζακανθαῖοι πρὸς σφᾶς οὐ Καρχηδονίοις ἐπέτρεψαν, καίπερ ἐγγὺς ὄντων αὐτῶν καὶ τὰ κατὰ τὴν Ἰβηρίαν ἤδη πραττόντων, ἀλλὰ Ῥωμαίοις καὶ διὰ τούτων ἐποιήσαντο τὴν κατόρθωσιν τῆς πολιτείας.
而这一点最大的、甚至连迦太基人自己也承认的证据是:当萨贡图姆人发生内讧时,尽管迦太基人近在咫尺且已经开始处理伊比利亚的事务,但萨贡图姆人并未将事情托付给迦太基人,而是托付给了罗马人,并通过他们恢复了城邦宪政的秩序。
§3.30.3διόπερ εἰ μέν τις τὴν Ζακάνθης ἀπώλειαν αἰτίαν τίθησι τοῦ πολέμου, συγχωρητέον ἀδίκως ἐξενηνοχέναι τὸν πόλεμον Καρχηδονίους κατά τε τὰς ἐπὶ τοῦ Λυτατίου συνθήκας, καθʼ ἃς ἔδει τοῖς ἑκατέρων συμμάχοις τὴν ὑφʼ ἑκατέρων ὑπάρχειν ἀσφάλειαν, κατά τε τὰς ἐπʼ Ἀσδρούβου, καθʼ ἃς οὐκ ἔδει διαβαίνειν τὸν Ἴβηρα ποταμὸν ἐπὶ πολέμῳ Καρχηδονίους·
因此,如果有人将萨贡图姆的灭亡视为战争起因,就必须承认迦太基人发动战争是不义的,这既违反了路塔提乌斯条约(根据该条约,双方的同盟者应享有来自各方的安全保障),也违反了哈斯德鲁巴的协定(根据该协定,迦太基人不得因战争而越过埃布罗河)。
§3.30.4εἰ δὲ τὴν Σαρδόνος ἀφαίρεσιν καὶ τὰ σὺν ταύτῃ χρήματα, πάντως ὁμολογητέον εὐλόγως πεπολεμηκέναι τὸν κατʼ Ἀννίβαν πόλεμον τοὺς Καρχηδονίους· καιρῷ γὰρ πεισθέντες ἠμύνοντο σὺν καιρῷ τοὺς βλάψαντας.
但如果将夺取撒丁岛及随之勒索的金钱视为起因,那就必须完全承认,迦太基人进行汉尼拔战争是完全合理的;因为他们此前只是屈服于时势,如今则是利用良机对伤害他们的人进行报复。