Humanitext Reader

波利比奥斯 · 历史 §18.25.1-18.25.7

提图斯以战象突击反攻与马其顿军溃退

第 914 段,共 1311 段 · 希腊语

内容简介

马其顿军右翼虽占优势,但提图斯为扭转左翼劣势,率领己方右翼及战象向因地形和行军尚未整队的马其顿军其余部队发起冲锋,将其击退。

§18.25.1γενομένης δὲ τῆς ἐξ ἀμφοῖν συμπτώσεως μετὰ βίας καὶ κραυγῆς ὑπερβαλλούσης, ὡς ἂν ἀμφοτέρων ὁμοῦ συναλαλαζόντων, ἅμα δὲ καὶ τῶν ἐκτὸς τῆς μάχης ἐπιβοώντων τοῖς ἀγωνιζομένοις, ἦν τὸ γινόμενον ἐκπληκτικὸν καὶ παραστατικὸν ἀγωνίας.
当双方发生激烈冲突并伴随着震耳欲聋的呼喊声时,仿佛两军同时发出了战吼,而战场外的双方人员也对交战者大声鼓劲,这景象令人惊骇并引发出强烈的焦虑。
§18.25.2τὸ μὲν οὖν δεξιὸν τοῦ Φιλίππου λαμπρῶς ἀπήλλαττε κατὰ τὸν κίνδυνον, ἅτε καὶ τὴν ἔφοδον ἐξ ὑπερδεξίου ποιούμενον καὶ τῷ βάρει τῆς συντάξεως ὑπερέχον καὶ τῇ διαφορᾷ τοῦ καθοπλισμοῦ πρὸς τὴν ἐνεστῶσαν χρείαν πολὺ παραλλάττον·
菲利普的右翼在战斗中取得了辉煌的优势,因为他们是从高地发起冲锋,且在方阵兵力的重量上占优,其装备上的差异也极大地适应了当前的实战需要。
§18.25.3τὰ δὲ λοιπὰ μέρη τῆς δυνάμεως αὐτῷ τὰ μὲν ἐχόμενα τῶν κινδυνευόντων ἐν ἀποστάσει τῶν πολεμίων ἦν, τὰ δʼ ἐπὶ τῶν εὐωνύμων ἄρτι διηνυκότα τὰς ὑπερβολὰς ἐπεφαίνετο τοῖς ἄκροις.
然而,他的其余部队中,紧随交战者之后的部分与敌人尚有一段距离,而位于左翼的部分则刚刚越过山岭,出现在山顶上。
§18.25.4ὁ δὲ Τίτος, θεωρῶν οὐ δυναμένους τοὺς παρʼ αὑτοῦ στέγειν τὴν τῆς φάλαγγος ἔφοδον, ἀλλʼ ἐκπιεζουμένους τοὺς ἐπὶ τῶν εὐωνύμων, καὶ τοὺς μὲν ἀπολωλότας ἤδη, τοὺς δʼ ἐπὶ πόδα ποιουμένους τὴν ἀναχώρησιν, ἐν δὲ τοῖς δεξιοῖς μέρεσι καταλειπομένας τῆς σωτηρίας τὰς ἐλπίδας,
提图斯看到自己的左翼士兵无法抵挡马其顿方阵的冲锋,反而受到压制,有些人已经阵亡,有些人正逐步退却,而得救的希望仅存于右翼部队。
§18.25.5ταχέως ἀφορμήσας πρὸς τούτους, καὶ συνθεασάμενος [τῆς] τῶν πολεμίων τὰ μὲν συνεχῆ τοῖς διαγωνιζομένοις, τὰ δʼ ἐκ τῶν ἄκρων ἀκμὴν ἐπικαταβαίνοντα, τὰ δʼ ἔτι τοῖς ἄκροις ἐφεστῶτα, προθέμενος τὰ θηρία προσῆγε τὰς σημαίας τοῖς πολεμίοις.
于是,他迅速奔向他们,并观察到敌人中,一部分已经与交战的士兵连成一片,另一部分正从山顶往下走,还有一部分仍停留在山顶上;他随即将战象置于前方,率领旗队向敌人进击。
§18.25.6οἱ δὲ Μακεδόνες, οὔτε τὸν παραγγελοῦντʼ ἔχοντες οὔτε συστῆναι δυνάμενοι καὶ λαβεῖν τὸ τῆς φάλαγγος ἴδιον σχῆμα διά τε τὰς τῶν τόπων δυσχερείας καὶ διὰ τὸ τοῖς ἀγωνιζομένοις ἑπόμενοι πορείας ἔχειν διάθεσιν καὶ μὴ παρατάξεως,
但马其顿士兵们既没有下达命令的人,也无法组织起来并采取方阵所特有的阵形,这既是因为地形艰难,也是因为他们紧随交战者之后,正处于行军状态而非战斗队形。
§18.25.7οὐδὲ προσεδέξαντο τοὺς Ῥωμαίους εἰς τὰς χεῖρας ἔτι, διʼ αὐτῶν δὲ τῶν θηρίων πτοηθέντες καὶ διασπασθέντες ἐνέκλιναν.
因此,他们甚至还没有与罗马人交手,就已被战象本身吓倒并冲散,纷纷退却。

词汇与语法注释

  1. 18.25.1ὡς ἂν ἀμφοτέρων ὁμοῦ συναλαλαζόντων — ὡς ἄν 后接属格绝对(分词)的句式,在此表示假设或比拟的情况(“仿佛两军同时发出战吼”)。
  2. 18.25.2λαμπρῶς ἀπήλλαττε — 动词 ἀπαλλάττω 在此作为不及物动词使用(或省略了反身代词 ἑαυτόν),表示“脱身、进展、取得某种结果”。在此处意为“战斗进展极其顺利,占据显著优势”。
  3. 18.25.5ἀκμὴν — 名词 ἀκμή 的单数宾格形式在此作为副词使用,意为“正当此时、刚刚(just, at this very moment)”。这是希腊化时期希腊语(通用希腊语 Koine)中非常常见的用法。
  4. 18.25.7εἰς τὰς χεῖρας — 与表示来临或迎击的动词(如 εἰς χεῖρας ἰέναι 或 δέχεσθαι)连用的习惯用语的一部分,意为“进行白兵战、肉搏战、近身肉搏”。

引用这一段

波利比奥斯, 历史 §18.25.1-18.25.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0543.tlg001.humanitext-grc2:18.25.1-18.25.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。