§12.25b.1ὅτι τῆς ἱστορίας ἰδίωμα τοῦτʼ ἐστὶ τὸ πρῶτον μὲν αὐτοὺς τοὺς κατʼ ἀλήθειαν εἰρημένους, οἷοί ποτʼ ἂν ὦσι, γνῶναι λόγους, δεύτερον τὴν αἰτίαν πυνθάνεσθαι, παρʼ ἣν ἢ διέπεσεν ἢ κατωρθώθη τὸ πραχθὲν ἢ ῥηθέν·
历史特有的性质在于,第一,要去了解实际说过的话语,无论其性质如何;第二,要探究那些作为行动或言论之所以失败或成功之依据的原因。
§12.25b.2ἐπεὶ ψιλῶς λεγόμενον αὐτὸ τὸ γεγονὸς ψυχαγωγεῖ μέν, ὠφελεῖ δʼ οὐδέν· προστεθείσης δὲ τῆς αἰτίας ἔγκαρπος ἡ τῆς ἱστορίας γίνεται χρῆσις.
因为仅仅被孤立叙述的事情本身,虽然能引人入胜,却毫无益处;但若加上原因,历史的功用就会变得硕果累累。
§12.25b.3ἐκ γὰρ τῶν ὁμοίων ἐπὶ τοὺς οἰκείους μεταφερομένων καιροὺς ἀφορμαὶ γίνονται καὶ προλήψεις εἰς τὸ προϊδέσθαι τὸ μέλλον, καὶ ποτὲ μὲν εὐλαβηθῆναι, ποτὲ δὲ μιμούμενον τὰ προγεγονότα θαρραλεώτερον ἐγχειρεῖν τοῖς ἐπιφερομένοις·
因为通过将类似的案例应用到合适的时机,就能产生预见未来的线索与预判,从而使人有时得以保持警惕,有时则能效法过去,更加勇敢地应对接踵而来的局势。
§12.25b.4ὁ δὲ καὶ τοὺς ῥηθέντας λόγους καὶ τὴν αἰτίαν παρασιωπῶν, ψευδῆ δʼ ἀντὶ τούτων ἐπιχειρήματα καὶ διεξοδικοὺς λέγων λόγους, ἀναιρεῖ τὸ τῆς ἱστορίας ἴδιον·
然而,凡是隐瞒了实际发表的演说和原因,反而用虚假的论据和长篇大论取而代之的人,便毁灭了历史特有的性质。
ὃ μάλιστα ποιεῖ Τίμαιος· καὶ διότι τούτου τοῦ γένους ἐστὶ πλήρη τὰ βυβλία παρʼ αὐτῷ, πάντες γινώσκομεν.
这正是提麦奥斯最常做的事,而我们大家都知道,他的著作中充满了这类东西。