§12.25b.1ὅτι τῆς ἱστορίας ἰδίωμα τοῦτʼ ἐστὶ τὸ πρῶτον μὲν αὐτοὺς τοὺς κατʼ ἀλήθειαν εἰρημένους, οἷοί ποτʼ ἂν ὦσι, γνῶναι λόγους, δεύτερον τὴν αἰτίαν πυνθάνεσθαι, παρʼ ἣν ἢ διέπεσεν ἢ κατωρθώθη τὸ πραχθὲν ἢ ῥηθέν·
역사 고유의 성격이란, 첫째로 실제로 말해진 말 그 자체를 그것이 어떠한 것이든 아는 것이며, 둘째로 그것 때문에 행해졌거나 말해진 일이 실패했거나 성공하게 된 그 원인을 규명하는 것이다.
§12.25b.2ἐπεὶ ψιλῶς λεγόμενον αὐτὸ τὸ γεγονὸς ψυχαγωγεῖ μέν, ὠφελεῖ δʼ οὐδέν· προστεθείσης δὲ τῆς αἰτίας ἔγκαρπος ἡ τῆς ἱστορίας γίνεται χρῆσις.
왜냐하면 단순히 그 자체로만 말해진 역사적 사건은 사람을 즐겁게 할 수는 있어도 아무런 유익을 주지 못하지만, 원인이 덧붙여진다면 역사의 활용은 실용적이고 풍요로워지기 때문이다.
§12.25b.3ἐκ γὰρ τῶν ὁμοίων ἐπὶ τοὺς οἰκείους μεταφερομένων καιροὺς ἀφορμαὶ γίνονται καὶ προλήψεις εἰς τὸ προϊδέσθαι τὸ μέλλον, καὶ ποτὲ μὲν εὐλαβηθῆναι, ποτὲ δὲ μιμούμενον τὰ προγεγονότα θαρραλεώτερον ἐγχειρεῖν τοῖς ἐπιφερομένοις·
왜냐하면 유사한 사건들이 적절한 시기들에 적용됨으로써 미래를 예견하기 위한 단서와 예견이 생겨나며, 그리하여 때로는 경계하고, 때로는 과거의 사건을 모방하여 다가오는 일들에 더 대담하게 임할 수 있게 되기 때문이다.
§12.25b.4ὁ δὲ καὶ τοὺς ῥηθέντας λόγους καὶ τὴν αἰτίαν παρασιωπῶν, ψευδῆ δʼ ἀντὶ τούτων ἐπιχειρήματα καὶ διεξοδικοὺς λέγων λόγους, ἀναιρεῖ τὸ τῆς ἱστορίας ἴδιον·
그러나 실제로 행해진 말과 그 원인을 모두 침묵 속에 묻어두고, 그 대신에 거짓된 논거와 장황한 연설을 늘어놓는 자는 역사의 고유한 성격을 훼손하는 것이다.
ὃ μάλιστα ποιεῖ Τίμαιος· καὶ διότι τούτου τοῦ γένους ἐστὶ πλήρη τὰ βυβλία παρʼ αὐτῷ, πάντες γινώσκομεν.
이것이 바로 티마이오스가 가장 많이 저지르는 일이며, 그의 책들이 이러한 부류의 것들로 가득 차 있다는 사실을 우리는 모두 알고 있다.