§10.21.1ὅτι Εὐρυλέων ὁ τῶν Ἀχαιῶν στρατηγὸς ἄτολμος ἦν καὶ πολεμικῆς χρείας ἀλλότριος.
阿凯亚人的将军欧律莱翁胆怯懦弱,对军事事务全然外行。
§10.21.2τοῦ δὲ καιροῦ τοῦ κατὰ τὴν διήγησιν ἐφεστακότος ἡμᾶς ἐπὶ τὴν ἀρχὴν τῶν Φιλοποίμενος πράξεων, καθήκειν ἡγούμεθα, καθάπερ καὶ περὶ τῶν ἄλλων τῶν ἀξιολόγων ἀνδρῶν τὰς ἑκάστων ἀγωγὰς καὶ φύσεις ἐπειράθημεν ὑποδεικνύναι, καὶ περὶ τούτου ποιῆσαι τὸ παραπλήσιον.
既然叙述的进程已将我们带到了菲洛皮门事迹的起点,我们认为,正如我们曾努力对其他杰出人物指明其各自的教养与天赋一样,我们也理应为他做同样的事。
§10.21.3καὶ γὰρ ἄτοπον τὰς μὲν τῶν πόλεων κτίσεις τοὺς συγγραφέας, καὶ πότε καὶ πῶς καὶ διὰ τίνων ἐκτίσθησαν, ἔτι δὲ τὰς διαθέσεις καὶ περιστάσεις μετʼ ἀποδείξεως ἐξαγγέλλειν, τὰς δὲ τῶν τὰ ὅλα χειρισάντων ἀνδρῶν ἀγωγὰς καὶ ζήλους παρασιωπᾶν, καὶ ταῦτα τῆς χρείας μεγάλην ἐχούσης τὴν διαφοράν·
因为,历史学家长篇大论并确凿地报告城市是如何建立、在何时、如何以及由谁建立的,乃至它们的规划和处境,却对掌管全局的人物的教养和抱负默不作声,这是极不合理的,更何况这两者在实用价值上有着巨大的差别。
§10.21.4ὅσῳ γὰρ ἄν τις καὶ ζηλῶσαι καὶ μιμήσασθαι δυνηθείη μᾶλλον τοὺς ἐμψύχους ἄνδρας τῶν ἀψύχων κατασκευασμάτων, τοσούτῳ καὶ τὸν περὶ αὐτῶν λόγον διαφέρειν εἰκὸς πρὸς ἐπανόρθωσιν τῶν ἀκουόντων.
因为,人们比起无生命的建筑物,显然更能效仿和模仿有生命的活人;与此相应,关于活人的叙述,对于听众的道德改善而言,自然也具有大得多的价值。
§10.21.5εἰ μὲν οὖν μὴ κατʼ ἰδίαν ἐπεποιήμεθα τὴν περὶ αὐτοῦ σύνταξιν, ἐν ᾗ διεσαφοῦμεν καὶ τίς ἦν καὶ τίνων καὶ τίσιν ἀγωγαῖς ἐχρήσατο νέος ὤν, ἀναγκαῖον ἦν ὑπὲρ ἑκάστου τῶν προειρημένων φέρειν ἀπολογισμόν·
因此,如果我先前没有为他写过一部专门的著作——在其中我已阐明他是谁、出身于谁、以及他在年轻时接受了怎样的教育——那么就有必要对上述每一项内容进行详细的说明。
§10.21.6ἐπεὶ δὲ πρότερον ἐν τρισὶ βυβλίοις ἐκτὸς ταύτης τῆς συντάξεως τὸν ὑπὲρ αὐτοῦ πεποιήμεθα λόγον, τήν τε παιδικὴν ἀγωγὴν διασαφοῦντες καὶ τὰς ἐπιφανεστάτας πράξεις, §10.21.7δῆλον ὡς ἐν τῇ νῦν ἐξηγήσει πρέπον ἂν εἴη τῆς μὲν νεωτερικῆς ἀγωγῆς καὶ τῶν νεωτερικῶν ζήλων κατὰ μέρος ἀφελεῖν, τοῖς δὲ κατὰ τὴν ἀκμὴν αὐτοῦ κεφαλαιωδῶς ἐκεῖ δεδηλωμένοις ἔργοις προσθεῖναι καὶ κατὰ μέρος, ἵνα τὸ πρέπον ἑκατέρᾳ τῶν συντάξεων τηρῶμεν.
但是,既然我以前在这部历史著作之外,曾用三卷书写过关于他的传记,阐明了他的童年教育和最辉煌的事迹,显然,在当下的叙述中,应当省去关于他年轻时的教育和青年时抱负的细节,而对于他在盛年时期、在先前的著作中仅做过扼要说明的功绩,则在此予以详尽的补充,以便我们保持两部著作各自应有的体裁特征。
ὥσπερ γὰρ ἐκεῖνος ὁ τόπος, §10.21.8ὑπάρχων ἐγκωμιαστικός, ἀπῄτει τὸν κεφαλαιώδη καὶ μετʼ αὐξήσεως τῶν πράξεων ἀπολογισμόν, οὕτως ὁ τῆς ἱστορίας, κοινὸς ὢν ἐπαίνου καὶ ψόγου, ζητεῖ τὸν ἀληθῆ καὶ τὸν μετʼ ἀποδείξεως καὶ τῶν ἑκάστοις παρεπομένων συλλογισμῶν.
因为,正如那部作品的体裁,既然属于颂词性质,就要求对事迹进行提纲挈领且带有推崇称赞的叙述;而历史的体裁,既然兼顾赞扬与批评,就追求真实、确凿、并伴随着对每个事件之因果推论的说明。