Humanitext Reader

七十士译本 · 苏珊娜传(狄奥多田译本) §1.34-1.64

但以理揭穿伪证与苏珊娜获救

第 2 段,共 2 段 · 希腊语

内容简介

两位长老在百姓面前指控苏珊娜不贞,会众信以为真并判处她死刑。然而,蒙神唤醒的少年但以理出面干预,通过分开质讯揭穿了长老们的伪证,从而证明了苏珊娜的清白并挽救了她的生命。

§1.34ἀναστάντες δὲ οἱ δύο πρεσβῦται ἐν μέσῳ τῷ λαῷ ἔθηκαν τὰς χεῖρας ἐπὶ τὴν κεφαλῆν αὐτῆς·
那两位长老在百姓中间站起来,把手按在她的头上。
§1.3535 ἡ δὲ κλαίουσα ἀνέβλεψεν εἰς τὸν οὐρανόν, ὅτι ἦν ἡ καρδία αὐτῆς πεποιθυῖα ἐπὶ Κυρίῳ.
35 树立在她头上的手,她哭着举目望天,因为她的心信靠主。
§1.36εἶπαν δὲ οἱ πρεσβῦται Περιπατούντων ἡμῶν ἐν τῷ παραδείσῳ μόνων εἰσῆλθεν αὕτη μετὰ δύο παιδισκῶν, καὶ ἀπέκλεισεν τὰς θύρας τοῦ παραδείσου καὶ ἀπέλυσεν τὰς παιδίσκας.
长老们说:“我们正独自在花园里散步时,这女人带着两个侍女进来,关上了花园的门,并打发侍女们离开。
§1.37καὶ ἦλθεν πρὸς αὐτὴν νεανίσκος, ὃς ἦν κεκρυμμένος, καὶ ἀνέπεσε μετʼ αὐτῆς.
接着,一个躲藏在那里的青年来到她身边,与她同卧。
§1.38ἡμεῖς δὲ ὄντες ἐν τῇ γωνίᾳ τοῦ παραδείσου ἰδόντες τὴν ἀνομίαν ἐδράμομεν ἐπʼ αὐτούς·
我们当时在花园的角落里,看见这不法的事,就向他们跑过去。
§1.39καὶ ἰδόντες συγγινομένους αὐτούς, ἐκείνου μέν οὐκ ἠδυνήθημεν ἐγκρατεῖς γενέσθαι διὰ τὸ ἰσχύειν αὐτὸν ὑπέρ ἡμᾶς καὶ ἀνοίξαντα τὰς θύρας ἐκπεπηδηκέναι,
我们看见他们交合,但那男人我们无法抓住,因为他比我们强壮,他打开了门就跳了出去。
§1.40ταύτης δὲ ἐπιλαβόμενοι ἐπηρωτῶμεν τίς ἦν ὁ νεανίσκος· §1.41καὶ οὐκ ἠθέλησεν ἀναγγεῖλαι ἡμῖν.
可是我们抓住了这个女人,问她那青年是谁,她却不肯告诉我们。
ταῦτα μαρτυροῦμεν.
这些事我们作证。
καὶ ἐπίστευσεν αὐτοῖς ἡ συναγωγὴ ὡς πρεσβυτέροις τοῦ λαοῦ καὶ κριταῖς, καὶ κατέκριναν αὐτὴν ἀποθανεῖν.
”会众便相信了他们,因为他们是百姓的长老和审判官,于是判处她死刑。
§1.42ἀνεβόησεν δέ φωνῇ μεγάλῃ Σουσάννα καὶ εἶπεν Ὁ θεὸς ὁ αἰώνιος ὁ τῶν κρυπτῶν γνώστης, ὁ εἰδὼς τὰ πάντα πρὶν γενέσεως αὐτῶν, §1.43σὺ ἐπίστασαι ὅτι ψευδῆ μου κατεμαρτύρησαν·
苏珊娜大声喊着说:“永恒的神啊,你是隐秘之事的知晓者,在万事发生之前就已洞悉,你知道他们是对我作假见证。
καὶ ἰδοὺ ἀποθνήσκω, μὴ ποιήσασα μηδέν ὅν οὗτοι ἐπονηρεύσαντο κατʼ ἐμοῦ.
看啊,我将要死,但我并没有做过这些人在我身上恶意捏造的事情。
§1.44Καὶ εἰσήκουσεν Κύριος τῆς φωνῆς αὐτῆς.
” 主听了她的声音。
§1.45καὶ ἀπαγομένης αὐτῆς ἀπολέσθαι, ἐξήγειρεν ὁ θεὸς τὸ πνεῦμα τὸ ἅγιον παιδαρίου νεωτέρου ᾧ ὄνομα Δανιὴλ. §1.46καὶ ἐβόησεν φωνῇ μεγάλῃ Ἀθῷος ἐγὼ ἀπὸ τοῦ αἵματος ταύτης.
当她被带去处死的时候,神激发起一个名叫但以理的年轻小孩子的圣灵,他大声喊着说:“我对于这女人的血是无罪的!
§1.47ἐπέστρεψεν δὲ πᾶς ὁ λαὸς πρὸς αὐτὸν καὶ εἶπαν Τίς ὁ λόγος οὗτος ὃν σὺ λελάληκας;
” 众百姓就都转向他,说:“你所说的这话是什么意思?
§1.48ὁ δὲ στὰς ἐν μέσῳ αὐτῶν εἶπεν Οὕτως μωροί, οἱ υἱοὶ Ἰσραήλ;
” 他站在他们中间说:“以色列的子孙哪,你们竟如此愚妄吗?
οὐκ ἀνακρίναντες οὐδὲ τὸ σαφές ἐπιγνόντες κατεκρίνατε θυγατέρα Ἰσραήλ;
在没有审问,也没有查明实情之前,你们就给以色列的女儿定罪吗?
§1.49ἀναστρέψατε εἰς τὸ κριτήριον· ψευδῆ γὰρ οὖτοι κατεμαρτύρησαν αὐτῆς.
回到审判的地方去吧,因为这些人是对她作了假见证。
§1.50καὶ ἀνέστρεψεν πᾶς ὁ λαὸς μετὰ σπουδῆς.
” 于是众百姓急忙赶回去。
καὶ εἶπαν αὐτῷ οἱ πρεσβύτεροι Δεῦρο κάθισον ἐν μέσῳ ἡμῶν καὶ ἀνάγγειλον ἡμῖν, § ὅτι σοὶ δέδωκεν ὁ θεὸς τὸ πρεσβεῖον.
长老们对他说:“来,坐在我们中间,向我们说明吧, § 因为神已经把长老的特权赐给你了。
§1.51καὶ εἶπεν πρὸς αὐτοὺς Δανιὴλ Διαχωρίσατε αὐτοὺς ἀπʼ ἀλλήλων μακράν, καὶ ἀνακρινῶ αὐτούς.
” 但以理对他们说:“把他们彼此远远隔开,我要审问他们。
§1.52ὡς δὲ διεχωρίσθησαν εἰς ἀπὸ τοῦ ἑνός, ἐκάλεσεν τὸν ἕνα αὐτῶν καὶ εἶπεν πρὸς αὐτόν Πεπαλαιωμένε ἡμερῶν κακῶν, νῦν ἥκασιν αἱ ἁμαρτίαι σου ἃς ἐποίεις τὸ πρότερον,
” 当他们彼此隔开以后,他叫了其中一人来,对他说:“你这在恶行中衰老的人哪,现在你以前所犯的罪都临到你了。
§1.53κρίνων κρίσεις ἀδίκους, καὶ τοὺς μέν ἀθῴους κατακρίνων, ἀπολύων δέ τοὺς αἰτίους, λέγοντος τοῦ κυρίου Ἀθῷον καὶ δίκαιον οὐκ ἀποκτενεῖς.
你行不公的审判,定无罪的有罪,放过有罪的,然而主说:‘无罪的和公义的人,你不可杀。
§1.54νῦν οὗν ταύτην εἴπερ ἴδες, εἰπόν ῾ Υπὸ τί δένδρον ἴδες αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις;
’ 那么现在,你若真的看见了她,请说:你看见他们在什么树下彼此交谈?
ὁ δὲ εἶπ εν ῾ Υπὸ σχῖνον.
他回答说:“在乳香树下。
§1.55εἶπεν δὲ Δανιὴλ Ὀρθῶς ἔψευσαι εἰς τὴν σεαυτοῦ κεφαλήν·
” 但以理说:“你撒谎,指着自己的头作假,好得很!
ἥδη γὰρ ἄγγελος τοῦ θεοῦ λαβὼν φάσιν παρὰ τοῦ θεοῦ σχίσει σε μέσον.
因为神的使者已经从神那里得到了判决,要把你劈成两半。
§1.56καὶ μεταστήσας αὐτὸν ἐκέλευσεν προσαγαγεῖν τὸν ἕτερον· καὶ εἶπεν αὐτῷ Σπέρμα Χανάαν καὶ οὐκ Ἰούδα, τὸ κάλλος ἐξηπάτησέν σε, καὶ ἐπιθυμία διέστρεψεν τὴν καρδίαν σου.
” 于是他把这个人退去,命人把另一个带过来,对他说:“你这迦南的后代,而不是犹大的子孙! 美色欺骗了你,淫欲歪曲了你的心。
§1.57οὕτως ἐποιεῖτε θυγατράσιν Ἰσραήλ, καὶ ἐκεῖναι φοβούμεναι ὡμίλουν ὑμῖν· ἀλλʼ οὐ θυγάτηρ Ἰούδα ὑπέμεινεν τὴν ἀνομίαν ὑμῶν.
你们以前对以色列的女儿也是这样行,她们因害怕而与你们交合;但犹大的女儿却不屈服于你们的不法。
§1.58νῦν οὗν λέγε μοι ῾ Υπὸ τί δένδρον κατέλαβες αὐτοὺς ὁμιλοῦντας ἀλλήλοις;
那么现在告诉我:你看见他们在什么树下彼此交谈?
ὁ δὲ εἶπεν ῾ Υπὸ πρῖνον.
他回答说:“在常青橡树下。
§1.59εἶπ εν δὲ αὐτῷ Δανιὴλ ᾿Ορθῶς ἔψευσαι καὶ σὺ εἰς τὴν σεαυτοῦ κεφαλήν·
” 但以理对他说:“你撒谎,也是指着自己的头作假,好得很!
μένει γὰρ ὁ ἄγγελος τοῦ θεοῦ τὴν ῥομφαίαν ἔχων πρίσαι σε μέσον, ὅπως ἐξολεθρεύσῃ ὑμᾶς.
因为神的使者正拿着剑等着要把你锯成两半,好除灭你们。
§1.60Καὶ ἀνεβόησεν πᾶσα ἡ συναγωγὴ φωνῇ μεγάλῃ, καὶ εὐλόγησαν τῷ θεῷ τῷ σώζοντι τοὺς ἐλπίζοντας ἐπʼ αὐτόν.
” 于是全会众大声欢呼,赞美那拯救信靠他的人的神。
§1.61καὶ ἀνέστησαν ἐπὶ τοὺς δύο πρεσβύτας, ὅτι συνέστησεν αὐτοὺς Δανιὴλ ἐκ τοῦ στόματος αὐτῶν ψευδομάρτυρας ὄντας, καὶ ἐποίησαν αὐτοῖς ὃν τρόπον ἐπονηρεύσαντο τῷ πλησίον,
他们起来攻击那两位长老,因为但以理用他们自己的口证实了他们是假证人。
§1.62ποιῆσαι κατὰ τὸν νόμον Μωυσῆ, καὶ ἀπέκτειναν οὐτούς·
他们便按照那两人恶意图谋对待邻人的方式,对待他们,照着摩西的律法执行,把他们处死了。
καὶ ἐσώθη αἶμα ἀναίτιον ἐν τῇ ἡμέρᾳ ἐκείνῃ.
那一天,无辜者的血得到了拯救。
§1.63Xελκίας δὲ καὶ ἡ γυνὴ αὐτοῦ ἤνεσαν περὶ τῆς θυγατρὸς αὐτῶν μετὰ Ἰωακεὶμ τοῦ ἀνδρὸς αὐτῆς καὶ τῶν συνγενῶν πάντων, ὅτι οὐχ εἰρέθη ἐν αὐτῇ ἄσχημον πρᾶγμα.
希勒雅和他的妻子,与女儿的丈夫约雅敬以及所有亲属,因他们的女儿而赞美神,因为在她身上没有发现任何可耻的事。
§1.64Καὶ Δανιὴλ ἐγένετο μέγας ἐνώπιον τοῦ λαοῦ ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης καὶ ἐπέκεινα.
从那日起,但以理在百姓眼中成为伟大的人物,此后也是如此。

词汇与语法注释

  1. §1.39ἐκείνου μέν οὐκ ἠδυνήθημεν ἐγκρατεῖς γενέσθαι — 源自形容词 `ἐγκρατής`(能控制的、支配的)的动词短语 `ἐγκρατής γί闹μαι` 支配属格。此处的 `ἐκείνου`(那人)即为其属格宾语,意为“我们无法抓住/控制那人”。
  2. §1.43μηδέν ὅν οὗτοι ἐπονηρεύσαντο κατʼ ἐμοῦ — 关系代名词 `ὅν` 按常理应为 `ὅ`(以符合中性单数先行词 `μηδέν`),或因吸引作用同化为中性复数属格 `ὧν`(意为“在他们恶意图谋我的事中,一件也没有”)。然而在抄本中它呈现为阳性单数宾格 `ὅν`。在此应理解为“他们针对我恶意图谋之事,我未行其中任何一件”。
  3. §1.50τὸ πρεσβεῖον — 此名词字面意思是“长者的特权”或“长期的地位”,在此处指神赐予少年但以理的“智慧的权威”或“审判的优先权”,使其得以坐在众长老中间并主导审问。
  4. §1.55ὑπὸ σχῖνον ... σχίσει — 这是希腊语译本特有的双关修辞(同音异义),利用了长老所回答的树名 `σχῖνος`(乳香树)与但以理宣告惩罚的动词 `σχίσει`(动词 `σχίζω` 的将来时,意为“将劈开”)之间的读音相似性。同样的技巧也出现在 §1.58-1.59 中的 `πρῖνος`(常青橡树)与 `πρίσαι`(动词 `πρίζω` 的不定式,意为“锯开”)之间。

引用这一段

七十士译本, 苏珊娜传(狄奥多田译本) §1.34-1.64. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0527.tlg055.humanitext-grc1:1.34-1.64

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。