Humanitext Reader

保萨尼亚斯 · 希腊志 §9.30.7-9.30.12

奥非乌斯之墓与利贝特拉的覆灭

第 397 段,共 465 段 · 希腊语

内容简介

鲍萨尼亚斯介绍了迪翁附近的奥非乌斯陵墓及赫利孔河的地下暗流,讲述了利贝特拉因奥非乌斯遗骨暴露、神谕实现而被叙斯河洪水毁灭的传说,并探讨了奥非乌斯赞美诗的简短篇幅与其神圣价值。

§9.30.7Μακεδόνων δὲ οἱ χώραν τὴν ὑπὸ τὸ ὄρος τὴν Πιερίαν ἔχοντες καὶ πόλιν Δῖον, φασὶν ὑπὸ τῶν γυναικῶν γενέσθαι τὴν τελευτὴν ἐνταῦθα τῷ Ὀρφεῖ· ἰόντι δὲ ἐκ Δίου τὴν ἐπὶ τὸ ὄρος καὶ στάδια προεληλυθότι εἴκοσι κίων τέ ἐστιν ἐν δεξιᾷ καὶ ἐπίθημα ἐπὶ τῷ κίονι ὑδρία λίθου, ἔχει δὲ τὰ ὀστᾶ τοῦ Ὀρφέως ἡ ὑδρία, καθὰ οἱ ἐπιχώριοι λέγουσι.
而在马其顿人中,那些占有皮埃里亚山下土地和迪翁城的人,说奥非乌斯的死是由于这里的妇女们造成的;对于从迪翁出发向山走去并前进了二十斯塔迪翁的人来说,右边有一根柱子,柱子上的饰物是一个石瓮,据当地人说,瓮里装有奥非乌斯的骨骸。
§9.30.8ῥεῖ δὲ καὶ ποταμὸς Ἑλικών· ἄχρι σταδίων ἑβδομήκοντα πέντε προελθόντι τὸ ῥεῦμα ἀφανίζεται τὸ ἀπὸ τούτου κατὰ τῆς γῆς· διαλιπὸν δὲ μάλιστα δύο καὶ εἴκοσι στάδια ἄνεισι τὸ ὕδωρ αὖθις, καὶ ὄνομα Βαφύρας ἀντὶ Ἑλικῶνος λαβὼν κάτεισιν ἐς θάλασσαν ναυσίπορος.
还有一条赫利孔河在流淌;向前行进七十五斯塔迪翁,它的水流便消失在地下;在中断了大约二十二斯塔迪翁之后,水流再次升起,并取得巴费拉斯之名代替赫利孔,汇入大海,可供船只航行。
τοῦτον οἱ Διασταὶ τὸν ποταμὸν ἐπιρρεῖν διὰ παντὸς τῇ γῇ τὰ ἐξ ἀρχῆς φασι· τὰς γυναῖκας δὲ αἳ τὸν Ὀρφέα ἀπέκτειναν ἐναπονίψασθαί οἱ θελῆσαι τὸ αἷμα, καταδῦναί τε ἐπὶ τούτῳ τὸν ποταμὸν ἐς τὴν γῆν, ἵνα δὴ μὴ τοῦ φόνου καθάρσια τὸ ὕδωρ παράσχηται.
迪翁的人说,这条河最初是在地面上流经全程的;但杀死奥非乌斯的妇女们想要在河中洗净他的血迹,因此河水便沉入地下,为的是不让这水提供谋杀的净化。
§9.30.9ἤκουσα δὲ καὶ ἄλλον ἐν Λαρίσῃ λόγον, ὡς ἐν τῷ Ὀλύμπῳ. πόλις οἰκοῖτο Λίβηθρα, ᾗ ἐπὶ Μακεδονίας τέτραπται τὸ ὄρος, καὶ εἶναι οὐ πόρρω τῆς πόλεως τὸ τοῦ Ὀρφέως μνῆμα· ἀφικέσθαι δὲ τοῖς Λιβηθρίοις παρὰ τοῦ Διονύσου μάντευμα ἐκ Θρᾴκης, ἐπειδὰν ἴδῃ τὰ ὀστᾶ τοῦ Ὀρφέως ἥλιος, τηνικαῦτα ὑπὸ συὸς ἀπολεῖσθαι Λιβηθρίοις τὴν πόλιν.
我在拉里萨还听到了另一个传说,说在奥林匹斯山,即该山朝向马其顿的一侧,有一座名为利贝特拉的城市,并且奥非乌斯的陵墓就在离城市不远的地方;利贝特拉人得到了来自色雷斯的狄奥尼索斯的神谕,说一旦太阳看见了奥非乌斯的骨骸,那时利贝特拉人的城市就将被一只野猪所毁灭。
οἱ μὲν διʼ οὐ πολλῆς φροντίδος ἐποιοῦντο τὸν χρησμόν, οὐδὲ ἄλλο τι θηρίον οὕτω μέγα καὶ ἄλκιμον ἔσεσθαι νομίζοντες ὡς ἑλεῖν σφισι τὴν πόλιν, συὶ δὲ θρασύτητος μετεῖναι μᾶλλον ἢ ἰσχύος.
他们并没有把这个神谕太放在心上,认为没有其他野兽会如此庞大和勇敢以至于推翻他们的城市,而且野猪具有的是鲁莽而非力量。
§9.30.10ἐπεὶ δὲ ἐδόκει τῷ θεῷ, συνέβαινέ σφισι τοιάδε.
但当神意决定时,他们便发生了以下的事情。
ποιμὴν περὶ μεσοῦσαν μάλιστα τὴν ἡμέραν ἐπικλίνων αὑτὸν πρὸς τοῦ Ὀρφέως τὸν τάφον, ὁ μὲν ἐκάθευδεν ὁ ποιμήν, ἐπῄει δέ οἱ καὶ καθεύδοντι ἔπη τε ᾄδειν τῶν Ὀρφέως καὶ μέγα καὶ ἡδὺ φωνεῖν.
大约在正午时分,一个牧羊人靠在奥非乌斯的墓上,这个牧羊人便睡着了,而他在睡梦中竟开始歌唱奥非乌斯的诗句,并且声音宏亮而悦耳。
οἱ οὖν ἐγγύτατα νέμοντες ἢ καὶ ἀροῦντες ἕκαστοι τὰ ἔργα ἀπολείποντες ἠθροίζοντο ἐπὶ τοῦ ποιμένος τὴν ἐν τῷ ὕπνῳ ᾠδήν· καί ποτε ὠθοῦντες ἀλλήλους καὶ ἐρίζοντες ὅστις ἐγγύτατα ἔσται τῷ ποιμένι ἀνατρέπουσι τὸν κίονα, καὶ κατεάγη τε ἀπʼ αὐτοῦ πεσοῦσα ἡ θήκη καὶ εἶδεν ἥλιος ὅ τι ἦν τῶν ὀστῶν τοῦ Ὀρφέως λοιπόν.
因此,在最附近放牧或耕作的人,各自丢下工作,聚集过来听这牧羊人在睡梦中的歌唱;有一次,他们互相推搡,争夺谁能最靠近牧羊人,结果推倒了柱子,骨灰瓮从上面跌落摔碎,太阳便看见了奥非乌斯所剩的骨骸。
§9.30.11αὐτίκα δὲ ἐν τῇ ἐπερχομένῃ νυκτὶ ὅ τε θεὸς κατέχει πολὺ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ τὸ ὕδωρ καὶ ὁ ποταμὸς ὁ Σῦς—τῶν δὲ περὶ τὸν Ὄλυμπον χειμάρρων καὶ ὁ Σῦς ἐστι—, τότε οὖν οὗτος ὁ ποταμὸς κατέβαλε μὲν τὰ τείχη Λιβηθρίοις, θεῶν δὲ ἱερὰ καὶ οἴκους ἀνέτρεψεν ἀνθρώπων, ἀπέπνιξε δὲ τούς τε ἀνθρώπους καὶ τὰ ἐν τῇ πόλει ζῷα ὁμοίως τὰ πάντα.
随即在接下来的夜晚,神从天上降下大雨,而名为“叙斯”的河流——在奥林匹斯山周围的急流中也有叙斯河——当时这条河流便冲倒了利贝特拉人的城墙,推倒了神明的庙宇和人类的房屋,并把城里的人和动物全都淹死了。
ἀπολλυμένων δὲ ἤδη Λιβηθρίων, οὕτως οἱ ἐν Δίῳ Μακεδόνες κατά γε τὸν λόγον τοῦ Λαρισαίου ξένου ἐς τὴν ἑαυτῶν τὰ ὀστᾶ κομίζουσι τοῦ Ὀρφέως.
在利贝特拉人被毁灭之后,据拉里萨外邦人的传说,迪翁的马其顿人就这样把奥非乌斯的骨骸运到了他们自己的土地上。
§9.30.12ὅστις δὲ περὶ ποιήσεως ἐπολυπραγμόνησεν ἤδη, τοὺς Ὀρφέως ὕμνους οἶδεν ὄντας ἕκαστόν τε αὐτῶν ἐπὶ βραχύτατον καὶ τὸ σύμπαν οὐκ ἐς ἀριθμὸν πολὺν πεποιημένους· Λυκομίδαι δὲ ἴσασί τε καὶ ἐπᾴδουσι τοῖς δρωμένοις.
凡是已经对诗歌作过深入考证的人,都知道奥非乌斯的赞美诗,其中每一篇都极其简短,而且总数也并不多;吕科米达伊家族的人知道这些诗歌,并在仪式上唱诵它们。
κόσμῳ μὲν δὴ τῶν ἐπῶν δευτερεῖα φέροιντο ἂν μετά γε Ὁμήρου τοὺς ὕμνους, τιμῆς δὲ ἐκ τοῦ θείου καὶ ἐς πλέον ἐκείνων ἥκουσι.
在诗句的装饰美感上,它们在荷马的赞美诗之后无疑会获得第二名,但在神明所赋予的尊崇上,它们比那些达到了更高的地位。

词汇与语法注释

  1. 9.30.7ἰόντι — 与格分词 `ἰόντι`(以及 `προεληλυθότι`)在向导叙述中作为“关涉与格”(或视角与格)发挥作用,表示“对(某人)前行/进展而言,……存在”。
  2. 9.30.8ἐναπονίψασθαί οἱ — 代词 `οἱ` 为与格,指代前文的河流(赫利孔河),意为“在河水里清洗他的血”。不定式 `ἐναπονίψασθαι` 与 `καταδῦναι` 均受前句 `φασί` 支配,属于间接引语中的“对格与不定式”(AcI)结构。
  3. 9.30.9ἀπολεῖσθαι — 中被动语态动词 `ἀπόλλυμαι` 的将来时不定式,表示间接引语中神谕的内容。它是条件从句 `ἐπειδὰν ἴδῃ`(虚拟语气不定过去时)的归结从句主动词(原为直陈式将来时 `ἀπολεῖται`),在与名词 `μάντευμα` 同格的不定式短语(AcI)中发生转化。
  4. 9.30.12φέροιντο ἂν — 中动语态现在时祈愿式 `φέροιντο` 结合助词 `ἄν` 构成潜在祈愿句,表示“(若作比较)或许会获得第二名”这一委婉的主张或可能性。

引用这一段

保萨尼亚斯, 希腊志 §9.30.7-9.30.12. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.humanitext-grc2:9.30.7-9.30.12

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。