Humanitext Reader

保萨尼亚斯 · 希腊志 §5.23.1-5.23.7

普拉提亚战役所献宙斯像与各城邦奉纳像

第 217 段,共 465 段 · 希腊语

内容简介

本段描述了希腊联军在普拉提亚战役后奉纳的宙斯神像及其底座上刻有的城市名,像前立有三十年和平条约的青铜碑,以及麦加拉人、休布拉人和克莱托里人各自奉纳的宙斯神像及其制作者与背景。

§5.23.1παρεξιόντι δὲ παρὰ τὴν ἐς τὸ βουλευτήριον ἔσοδον Ζεύς τε ἕστηκεν ἐπίγραμμα ἔχων οὐδὲν καὶ αὖθις ὡς πρὸς ἄρκτον ἐπιστρέψαντι ἄγαλμά ἐστι Διός·
在经过通往议事堂的入口旁时,立着一尊没有铭文的宙斯像;而对于再次折向北方的人,则有一尊宙斯雕像。
τοῦτο τέτραπται μὲν πρὸς ἀνίσχοντα ἥλιον, ἀνέθεσαν δὲ Ἑλλήνων ὅσοι Πλαταιᾶσιν ἐμαχέσαντο ἐναντία Μαρδονίου τε καὶ Μήδων.
这尊像面向日出东方,是由在普拉提亚对抗马尔多尼乌斯和波斯人战斗的希腊人奉纳的。
εἰσὶ δὲ καὶ ἐγγεγραμμέναι κατὰ τοῦ βάθρου τὰ δεξιὰ αἱ μετασχοῦσαι πόλεις τοῦ ἔργου, Λακεδαιμόνιοι μὲν πρῶτοι, μετὰ δὲ αὐτοὺς Ἀθηναῖοι, τρίτοι δὲ γεγραμμένοι καὶ τέταρτοι Κορίνθιοί τε καὶ Σικυώνιοι, §5.23.2πέμπτοι δὲ Αἰγινῆται, μετὰ δὲ Αἰγινήτας Μεγαρεῖς καὶ Ἐπιδαύριοι, Ἀρκάδων δὲ Τεγεᾶταί τε καὶ Ὀρχομένιοι, ἐπὶ δὲ αὐτοῖς ὅσοι Φλιοῦντα καὶ Τροίζηνα καὶ Ἑρμιόνα οἰκοῦσιν, ἐκ δὲ χώρας τῆς Ἀργείας Τιρύνθιοι, Πλαταιεῖς δὲ μόνοι Βοιωτῶν, καὶ Ἀργείων οἱ Μυκήνας ἔχοντες, νησιῶται δὲ Κεῖοι καὶ Μήλιοι, Ἀμβρακιῶται δὲ ἐξ ἠπείρου τῆς Θεσπρωτίδος, Τήνιοί τε καὶ Λεπρεᾶται, Λεπρεᾶται μὲν τῶν ἐκ τῆς Τριφυλίας μόνοι, ἐκ δὲ Αἰγαίου καὶ τῶν Κυκλάδων οὐ Τήνιοι μόνοι ἀλλὰ καὶ Νάξιοι καὶ Κύθνιοι, ἀπὸ δὲ Εὐβοίας Στυρεῖς, μετὰ δὲ τούτους Ἠλεῖοι καὶ Ποτιδαιᾶται καὶ Ἀνακτόριοι, τελευταῖοι δὲ Χαλκιδεῖς οἱ ἐπὶ τῷ Εὐρίπῳ.
底座的右侧还刻有参与此役的各个城市,首先是拉刻代蒙人,其次是雅典人,第三和第四个刻着的是哥林斯人和西锡安人,第五是埃吉纳人,在埃吉纳人之后是梅加拉人和电皮道鲁斯人,阿卡迪亚人中则是特格亚人和奥尔科梅诺斯人,在他们之后是居住在弗利亚斯、特罗曾和赫米奥内的人,来自阿哥斯地区的提林斯人,波奥蒂亚人中只有普拉提亚人,阿哥斯人中则是占有迈锡尼的人,岛民中有凯奥斯人和米洛斯人,来自塞斯普罗蒂斯大陆地区的安布拉基亚人,以及特诺斯人和雷普勒翁人——雷普勒翁人是三菲利亚人中唯一的——而来自爱琴海和基克拉泽斯群岛的不仅有特诺斯人,还有纳克索斯人和基斯诺斯人,来自优波亚的斯图拉人,在他们之后是伊利斯人、波提狄亚人和阿纳克托里翁人,最后是处于尤里普斯海峡畔的哈尔基斯人。
§5.23.3τούτων τῶν πόλεων τοσαίδε ἦσαν ἐφʼ ἡμῶν ἔρημοι· Μυκηναῖοι μὲν καὶ Τιρύνθιοι τῶν Μηδικῶν ὕστερον ἐγένοντο ὑπὸ Ἀργείων ἀνάστατοι· Ἀμβρακιώτας δὲ καὶ Ἀνακτορίους ἀποίκους Κορινθίων ὄντας ἐπηγάγετο ὁ Ῥωμαίων βασιλεὺς ἐς Νικοπόλεως συνοικισμὸν πρὸς τῷ Ἀκτίῳ· Ποτιδαιάτας δὲ δὶς μὲν ἐπέλαβεν ἀναστάτους ἐκ τῆς σφετέρας ὑπὸ Φιλίππου τε γενέσθαι τοῦ Ἀμύντου καὶ πρότερον ἔτι ὑπὸ Ἀθηναίων, χρόνῳ δὲ ὕστερον Κάσσανδρος κατήγαγε μὲν Ποτιδαιάτας ἐπὶ τὰ οἰκεῖα, ὄνομα δὲ οὐ τὸ ἀρχαῖον τῇ πόλει, Κασσάνδρεια δὲ ἐγένετο ἀπὸ τοῦ οἰκιστοῦ.
在这些城市中,有如下一些在我的时代已经荒废:迈锡尼人和提林斯人在波斯战争之后被阿哥斯人毁灭;安布拉基亚人和阿纳克托里翁人是哥林斯人的殖民者,罗马皇帝将他们迁入靠近亚克兴的尼科波利斯进行合并定居;波提狄亚人曾两次遭遇从自己的土地上被驱逐的命运,一次是由于阿μyntas之子腓力,更早一次则是由于雅典人,但后来卡山德将波提狄亚人带回了家园,只是城市没有得到古老的名字,而是根据其创立者被称为卡山德里亚。
τὸ δὲ ἄγαλμα ἐν Ὀλυμπίᾳ τὸ ἀνατεθὲν ὑπὸ τῶν Ἑλλήνων ἐποίησεν Ἀναξαγόρας Αἰγινήτης· τοῦτον οἱ συγγράψαντες τὰ ἐς Πλαταιὰς παριᾶσιν ἐν τοῖς λόγοις.
由希腊人在奥林匹亚奉纳的这尊雕像是埃吉纳的阿那克萨哥拉制作的;那些撰写关于普拉提亚历史的人在他们的记载中漏掉了这个人。
§5.23.4ἔστι δὲ πρὸ τοῦ Διὸς τούτου στήλη χαλκῆ, Λακεδαιμονίων καὶ Ἀθηναίων συνθήκας ἔχουσα εἰρήνης ἐς τριάκοντα ἐτῶν ἀριθμόν.
在这尊宙斯像前有一根青铜碑,刻有拉刻代蒙人与雅典人之间为期三十年的和平条约。
ταύτας ἐποιήσαντο Ἀθηναῖοι παραστησάμενοι τὸ δεύτερον Εὔβοιαν, ἔτει τρίτῳ τῆς τρίτης πρὸς τὰς ὀγδοήκοντα Ὀλυμπιάδος, ἣν Κρίσων Ἱμεραῖος ἐνίκα στάδιον.
雅典人在第二次征服优波亚后订立了该条约,时值第八十三届奥林匹克运动会的第三年,该届运动会的短跑冠军是希梅拉的克里松。
ἔστι δὲ ἐν ταῖς συνθήκαις καὶ τόδε εἰρημένον, εἰρήνης μὲν τῆς Ἀθηναίων καὶ Λακεδαιμονίων τῇ Ἀργείων μὴ μετεῖναι πόλει, ἰδίᾳ δὲ Ἀθηναίους καὶ Ἀργείους, ἢν ἐθέλωσιν, ἐπιτηδείως ἔχειν πρὸς ἀλλήλους.
条约中还规定,阿哥斯人的城市不得参与雅典人与拉刻代蒙人之间的和平,但如果雅典人和阿哥斯人愿意,他们私下里彼此保持友好关系也是可以的。
αὗται μὲν λέγουσι τοιαῦτα αἱ συνθῆκαι, Διὸς δὲ ἄλλο ἄγαλμα παρὰ τὸ ἅρμα §5.23.5ἀνάκειται τὸ Κλεοσθένους·
该条约的内容如上所述。 在战车旁,另一尊宙斯雕像属于克勒奥斯塞内斯的战车旁被奉纳。
τούτου μὲν δὴ ἡμῖν καὶ ἐν τοῖς ἔπειτα ἔσται μνήμη, τὸ δὲ ἄγαλμα τοῦ Διὸς Μεγαρέων μέν ἐστιν ἀνάθημα, ἀδελφοὶ δὲ αὐτὸ Ψύλακός τε καὶ Ὄναιθος καὶ οἱ παῖδες οἱ τούτων εἰργάσαντο· ἡλικίαν δὲ αὐτῶν ἢ πατρίδα ἢ παρʼ ᾧ τινι ἐδιδάχθησαν, οὐκ ἔχω δηλῶσαι.
关于此人,我们在后文中也会提及。 而这尊宙斯像是梅加拉人的奉纳物,普斯拉科斯和奥奈索斯兄弟以及他们的儿子们制作了它;但他们的年代、祖国,或者他们师从何人,我无法说明。
§5.23.6πρὸς δὲ τῷ ἅρματι τῷ Γέλωνος Ζεὺς ἕστηκεν ἀρχαῖος ἔχων σκῆπτρον, Ὑβλαίων δέ φασιν εἶναι ἀνάθημα·
在盖隆的战车旁立着一尊手持权杖的古风宙斯像,据说这是休布拉人的奉纳物。
αἱ δὲ ἦσαν ἐν Σικελίᾳ πόλεις αἱ Ὕβλαι, ἡ μὲν Γερεᾶτις ἐπίκλησιν, τὴν δὲ—ὥσπερ γε καὶ ἦν —ἐκάλουν Μείζονα.
西西里曾有几座名为休布拉的城市:一座绰号为格雷阿蒂斯,另一座他们称之为——事实上也确实如此——大休布拉。
ἔχουσι δὲ καὶ κατʼ ἐμὲ ἔτι τὰ ὀνόματα, ἐν τῇ Καταναίᾳ δὲ ἡ μὲν ἔρημος ἐς ἅπαν, ἡ δὲ κώμη τε Καταναίων ἡ Γερεᾶτις καὶ ἱερόν σφισιν Ὑβλαίας ἐστὶ θεοῦ, παρὰ Σικελιωτῶν ἔχον τιμάς.
在我的时代它们仍然保有这些名字,但在卡塔纳地区,其中一座已完全荒废,而另一座格雷阿蒂斯则是卡塔纳人的一个村庄,他们拥有一座休布拉尼亚女神的圣殿,受到西西里希腊人的崇敬。
παρὰ τούτων δὲ κομισθῆναι τὸ ἄγαλμα ἐς Ὀλυμπίαν ἡγοῦμαι· τεράτων γὰρ σφᾶς καὶ ἐνυπνίων Φίλιστος ὁ Ἀρχομενίδου φησὶν ἐξηγητὰς εἶναι καὶ μάλιστα εὐσεβείᾳ τῶν ἐν Σικελίᾳ βαρβάρων προσκεῖσθαι.
我认为这尊雕像是从这些人那里运到奥林匹亚的;因为阿科梅尼德斯之子菲利斯托斯说,他们是异兆和梦境的解释者,也是西西里异族人中最致力于虔敬的。
§5.23.7πλησίον δὲ τοῦ Ὑβλαίων ἀναθήματος βάθρον τε πεποίηται χαλκοῦν καὶ ἐπʼ αὐτῷ Ζεύς· τοῦτον ὀκτὼ μάλιστα εἶναι ποδῶν καὶ δέκα εἰκάζομεν.
在休布拉人的奉纳物附近,建有一个青铜底座,上面有一尊宙斯像;我们估计这尊像大约有十八英尺高。
οἵτινες δὲ αὐτὸν ἔδοσαν τῷ θεῷ καὶ ὧντινών ἐστιν ἔργον, ἐλεγεῖον γεγραμμένον σημαίνει· " Κλειτόριοι τόδʼ ἄγαλμα θεῷ δεκάταν ἀνέθηκαν, πολλᾶν ἐκ πολίων χερσὶ βιασσάμενοι.
是谁将它献给神,又是谁的作品,由刻着的哀歌表明: “克莱托里人将这尊神像作为十分之一的贡物奉献给神,他们用武力夺取了许多城市。
†καιμετρειτ Ἀρίστων ἠδὲ Τελέστας αὐτοκασίγνητοι καλὰ Λάκωνες ἔθεν.
†…… 阿里斯顿和特莱斯塔斯,他们是亲兄弟,也是拉刻代蒙人,精美地制作了它。
" τούτους οὐκ ἐς ἅπαν τὸ Ἑλληνικὸν ἐπιφανεῖς νομίζω γενέσθαι· εἶχον γὰρ ἄν τι καὶ Ἠλεῖοι περὶ αὐτῶν λέγειν, καὶ πλέονα ἔτι Λακεδαιμόνιοι πολιτῶν γε ὄντων.
” 我认为这些人并没有在整个希腊世界出名;因为如果是这样的话,伊利斯人也会有一些关于他们的说法,而既然他们是公民,拉刻代蒙人应该会说得更多。

词汇与语法注释

  1. §5.23.1παρεξιόντι δὲ παρὰ τὴν ἐς τὸ βουλευτήριον ἔσοδον — 与格分词 `παρεξιόντι` 以及后文的 `ἐπιστρέψαντι` 在此作表示“视点”或“判断者”的与格(关系与格的一种),在没有特定主语的情况下,表明旅行者的空间视角(“对于走过……的人来说”,“对于转向……的人来说”)。
  2. §5.23.3τοσαίδε ἦσαν ἐφʼ ἡμῶν ἔρημοι — 指示代词 `τοσαίδε`(“这么多”、“如下数量的”)在此具有前指(cataphoric)作用,用于引出下文具体列举的历史上荒废的各个城市(迈锡尼、提林斯、安布拉基亚、阿纳克托里翁、波提狄亚)。
  3. §5.23.4εἰρήνης μὲν τῆς Ἀθηναίων καὶ Λακεδαιμονίων τῇ Ἀργείων μὴ μετεῖναι πόλει — 无人称动词不定式 `μετεῖναι`(源自 `μέτεστι`,意为“分享”、“参与”)在此支配表示关联主体的与格(`τῇ Ἀργείων... πόλει`)和表示被分享事物的部分属格(`εἰρήνης...`),并在句法上充当表示条约条款的间接命令不定式。
  4. §5.23.7εἶχον γὰρ ἄν τι καὶ Ἠλεῖοι περὶ αὐτῶν λέγειν — 带助词 `ἄν` 的直陈式未完成过去时 `εἶχον` 结合不定式 `λέγειν`(意为“本能够说些什么”),构成了与事实相反条件句的主句(apodosis),其从句前提(“如果他们当时出名的话”)通过上下文得以省略和暗示。

引用这一段

保萨尼亚斯, 希腊志 §5.23.1-5.23.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0525.tlg001.humanitext-grc2:5.23.1-5.23.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。