Humanitext Reader

阿里斯·台德斯 · 士麦那及其重建悔歌 §266-267

皇帝们的特殊援助与全希腊的声援

第 2 段,共 3 段 · 希腊语

内容简介

作者结合地米斯托克利的逸事,赞美了皇帝们对士麦那的非凡援助,并将其与历史上雅典落难时其他城邦的冷漠进行对比,进而强调了全希腊同胞对士麦那此次灾难所表现出的前所未有的深切同情与实际援助。

§266νῦν ἄρα ἐσώθησαν, ἡνίκα ἀπωλώλεσαν.
“正是在他们毁灭的时候,他们才真正得到了拯救。
ἀλλʼ οὖν ἐκεῖνος μὲν τῆς πατρίδος λέγεται στερηθεὶς ταῦτα εἰπεῖν· ἡμῖν δὲ ὁμοῦ τῇ κομιδῇ τῆς πατρίδος χρήματα, κόσμοι, φιλοτιμίαι, βασιλεῖς οἰκισταί τε καὶ σύμβουλοι, πάντα ὁμοῦ γέγονε τὰ κάλλιστα.
”但无论如何,据说他是在被剥夺祖国的情况下说出这些话的;而对我们来说,在收复祖国的同时,财富、装饰、荣耀,以及作为建设者和谋士的皇帝们——所有最美好的事物都一同汇聚。
ἆρʼ οὐ ταῦτα χρὴ φάναι τῆς ἐκείνων ἀηττήτου καὶ τῆς ἀγαθῆς τῆς πόλεως τύχης εἶναι, τοῖς μὲν ἐξ ὧν οἰκίζουσί τε καὶ πράττουσι, τῇ δʼ ἐξ ὧν οἰκίζεται μνήμην ἀθάνατον ποριζούσης;
难道我们不该说,这些都归功于他们不可战胜的运气以及这座城邦的好运吗? 这运气通过前者的建设与作为,以及后者的被重建,为双方带来了不朽的记忆。
οἵ γε τοσαύτην ἔσχον ὑπερβολὴν, ὥστʼ οὐδὲ τοσοῦτον ἀρκεῖν ὑπέλαβον, αὐτεπάγγελτοι πρὸς τὸν οἰκισμὸν ὁρμῆσαι, ἀλλʼ ἀντὶ τοῦ πρέσβεις παρʼ ἡμῶν ἀναμένειν, αὐτοὶ πρέσβεις περὶ ἡμῶν πρὸς τὴν οἴκοι βουλὴν κατέστησαν· ἃ μηδεὶς ἂν ἡμῶν ἐθάρρησεν αἰτῆσαι, ταῦτʼ ἀξιοῦντες ψηφίσασθαι.
他们确实具有如此巨大的超越性,以至于他们不认为仅靠自发地奔赴重建就足够了,而是没有等待我们派出使节,他们自己反倒成了代表我们向国内元老院游说的使者,请求通过那些我们甚至无人敢于乞求的决议。
ἆρʼ οὐχ ἅπας μὲν θρῆνος τούτοις ἐξαλήλιπται καὶ μνήμη πᾶσα τῶν τε ἰδίων ἑκάστῳ καὶ τῶν κοινῶν δυσχερῶν, ἀντεισῆκται δὲ εὐφροσύνη μετʼ εὐφημίας καὶ τοῦ ζῆν ἐπιθυμία νῦν, εἴπερ ποτὲ, ἐπὶ ταῖς μελλούσαις ἐλπίσι, καὶ χάριτες πρέπουσαι τοῖς θεοῖς, τοῖς βασιλεῦσι, τῷ δεξαμένῳ τὰ τῶν κορυφαίων πολιτεύματα χορῷ ἀσμένῳ καὶ μνησθέντι τῆς Σμύρνης ἃ προσῆκεν;
难道不是所有的哀悼、以及每个人对私人和共同困境的记忆都因这些而被抹去了吗? 取而代之的是伴随着赞美之词的欢欣,以及基于对未来的希望而在此时(如果说曾有任何时候的话)对生活的渴望,还有对神明、对皇帝、以及对那乐意接受领袖们的施政措施并铭记对士麦那应尽本分的合唱队(即市民团体)所表达的适切感谢。
ἄξιον τοίνυν, ὦ ἄνδρες Ἕλληνες, καὶ τοῦ καθʼ ὑμᾶς τοὺς ὁμοφύλους ἤδη μέρους μνησθῆναι, ὡς τούτοις τε ἀκολούθως διετέθητε καὶ τὴν εὔνοιαν ἣν εἴχετε ἐκ παντὸς χρόνου τῇ πόλει, σαφέστατα ἐπεδείξασθε.
因此,希腊的诸君,现在也值得提及属于你们这些同胞的部分,即你们如何顺应这些举措,并最清晰地展示了你们自古以来对这座城市所怀有的好意。
μάθοι δʼ ἄν τις ἐπισκεψάμενος τὰ τῆς πρώτης καὶ πρεσβυτάτης τῶν Ἑλληνίδων πόλεως, λέγω δὲ τῆς Ἀθηναίων, πῶς ἔσχε παρὰ τὰς συμφοράς.
任何人只要考察一下希腊最古老的第一座城邦——我指的是雅典人的城邦——在灾难中的遭遇,就能明白这一点。
καὶ οὐ καθαιρεῖν ἐκείνην ἀξιῶν λέγω ταῦτα, μήποτε σφόδρα οὕτω γενοίμην φιλόπολις, ἀλλʼ ἅμα τούς τε πολίτας παραμυθεῖσθαι βουλόμενος καὶ τοῖς παροῦσιν ἐνδείξασθαι ὅτι τῇ πόλει διὰ πάντων καιρῶν εὖ πράττειν ἐπιχώριον καὶ τῆς §267ἀγαπητῆς μοίρας ὡσπερεὶ κλῆρος ἐστίν.
我并非为了贬低那座城市才说这些话(愿我决不至于如此过度溺爱自己的城邦),而是既想抚慰市民,又想向在场的人表明,对我们这座城市而言,历经所有危机而能安然度过是它的本色,正如它对那蒙爱命运的继承。
ἐκείνοις τοίνυν στερηθεῖσι μὲν τῶν νεῶν, στερηθεῖσι δὲ τῶν τειχῶν καὶ τῆς ἀρχῆς ὅλης καὶ προελθοῦσιν εἰς τοῦτο ὥστε τὸν δῆμον φυγάδα ἀναγκασθῆναι τῆς πατρίδος γενέσθαι· τὰ γὰρ ἐν μέσῳ τοσαῦτα σιωπήσομαι· ἀλλʼ οὕτω γε πράξασι, πλὴν Φαρσάλου τε καὶ Ἄργους καὶ Θηβῶν, οὐδένες οὔτε μείζονα οὔτε ἐλάττονα ἀπεμνημόνευσαν χάριν τῶν ἐκ τοῦ παντὸς αἰῶνος εὐεργεσιῶν· οὐδʼ ὅτι τοῦ γένους ἔρεισμα ἡ πόλις ᾔδετο.
当他们被剥夺了船只、剥夺了城墙和整个帝国,甚至到了民众被迫从祖国流亡的地步(其间发生的诸多变故我就保持沉默了)——然而,在他们遭遇如此境地时,除了法萨卢斯、阿戈斯和底比斯之外,没有任何人因他们历代所施的恩惠而对他们表示或大或小的感激,也没有因为那座城市被传颂为全族的支柱而有所表示。
οὗτοι δὲ οὓς εἶπον τούς τε φεύγοντας δεξάμενοι καὶ τοῖς ἐξαιτοῦσιν ἀντισχόντες ταύτην δὴ χάριν τῇ πάντα ὑπερφερούσῃ πόλει κατέθεντο, παρʼ ᾗ τὴν ἀγαθὴν ἱδρῦσθαι τύχην αἱ μαντεῖαι λέγουσι.
但我所说的那些城市,通过接纳流亡者并抵抗那些要求引渡他们的人,向那座超越一切的城市献上了这份感激,神谕说,好运就建立在那座城市之中。
φέρε δὴ καὶ τὰ τῆς ἡμετέρας πόλεως ἐπισκεψώμεθα, μή πη τῶν ἐραστῶν αὐτῆς αἰσχυνθῆναί τῳ προσῆκεν·
且让我们也来考察一下我们自己城邦的事务,免得她的任何爱慕者在某处感到羞愧。
ἣ μέχρι μὲν τούτων τῶν χρόνων οἷον πόλεως παράδειγμα κάλλους εἱστήκει, χειρουμένη μὲν εὐθὺς ἐξ ὄψεως τούς τε ἀπὸ γῆς καὶ τοὺς ἐκ θαλάττης καταίροντας, παρελθοῦσι δὲ εἴσω τὰ κάλλιστα ἀποφαίνουσα καὶ παρασκευάζουσα ὧν οὔτʼ ὀφθαλμῶν κόρον ἦν λαβεῖν οὔτε χρόνου διατριβῆς· ἃ νῦν ἀπέραντον ἂν εἴη καταλέγειν.
在直到这些时期之前,她一直作为城邦美丽的典范耸立着,一经瞩目便征服了从陆路和海路抵达的人们,而在人们进入其中后,她展示出最美好的事物,提供令人目不暇接、流连忘返的景观——这些在如今要一一列举将是无止境的。
ἐπεὶ δὲ καὶ τῆς ἑτέρας ἔδει μερίδος πεῖραν λαβεῖν, ἃ μὲν τοῖς ἄρχουσιν ἐπῆλθε σπουδάσαι, διήλθομεν ἀρτίως· ἀλλʼ ἐν ὑμῖν τοῖς ὁμοτίμοις τί τῶν ἁπάντων οὐκ ἐγένετο;
但是,当她也必须尝试命运的另一部分时,统治者们热切致力于探讨的事,我们刚才已经阐述过了;但在你们这些地位平等的同胞之中,还有什么样的事情是没有发生的呢?
οὐ κατὰ πόλεις τε ὀδυρμοὶ κἀν τοῖς κοινοῖς συνεδρίοις βοώντων τὰ μήκιστα καὶ ποθούντων ἐν πατρίδος μοίρᾳ τὴν πόλιν, πανηγύρεις τε διαλύειν ἀξιούντων καὶ ῥητορευόντων εἰς αὐτὴν, ὡς ἕκαστος εἶχε δυνάμεως;
难道不是各个城市里都有哀悼,在共同的议会中人们放声大喊,将这座城市视为自己的祖国一般思念,要求取消节日庆典,并根据各自的力量为她发表公开演讲吗?
ὥσπερ γὰρ κοινοῦ πτώματος τῆς Ἀσίας γεγενημένου, οὕτω τὰς γνώμας εἴχετε.
因为你们的心境,就好像亚洲发生了一场共同的崩溃一样。
ἀλλὰ μὴν τά γε τῆς ἐπὶ τῶν ἔργων αὐτῶν ἐπικουρίας τίς πω μέχρι τοῦδε μέμνηται ἐν Ἕλλησι γενόμενα;
然而,谁曾记得在希腊人中发生过如此实际的援助行动呢?
ἀγοραὶ μὲν ἁπανταχόθεν τοῖς κατὰ χώραν μένουσιν, ἐκ γῆς καὶ θαλάττης εἰσαφικνούμεναι, ἅμιλλα δὲ καὶ σπουδὴ τῶν ἑκατέρωθεν μεγίστων πόλεων, καλούντων τε ὡς αὑτοὺς καὶ
从陆路和海路,四面八方向留守在当地的人送来物资,各方最大城市之间展开竞争和热忱,他们不仅将人们招揽至自己身边,而且——

词汇与语法注释

  1. §266τοῖς μὲν ἐξ ὧν οἰκίζουσί τε καὶ πράττουσι, τῇ δʼ ἐξ ὧν οἰκίζεται — 表示对比的与格结构。复数形式的 'τοῖς μὲν' 指的是主动的施者,即皇帝们(进行建设与作为:οἰκίζουσι, πράττουσι),而阴性单数形式的 'τῇ δʼ' 指的是作为受者的城邦(被重建:οἰκίζεται)。'ἐξ ὧν' 是省去了先行词的关系代词结构,相当于 'ἐκ τούτων ἃ/ὧν'。
  2. §266τῷ δεξαμένῳ τὰ τῶν κορυφαίων πολιτεύματα χορῷ ἀσμένῳ — 分词短语 'τὰ τῶν κορυφαίων πολιτεύματα' 和形容词 'ἀσμένῳ'(欣然地)修饰与格名词 'χορῷ'(合唱队,比喻市民团体或具体的庆典歌队)。意为“欣然接受领袖们(即皇帝们,κορυφαῖοι)施政措施(πολιτεύματα)的合唱队”。
  3. §267ἐκείνοις τοίνυν στερηθεῖσι μὲν ... ἀλλʼ οὕτω γε πράξασι — 从词首的与格指示代词 'ἐκείνοις' 开始的一连串分词从句(στερηθεῖσι μὲν ...)充当主句动词 'ἀπεμνημόνευσαν' 的间接宾语。由于插入句 'τὰ γὰρ ἐν μέσῳ τοσαῦτα σιωπήσομαι' 造成了语流中断,因此通过后文的 'ἀλλʼ οὕτω γε πράξασι'(然而对于如此遭遇的人们)以与格分词的形式重新呼应并恢复了句法结构。
  4. §267βοώντων τὰ μήκιστα καὶ ποθούντων ἐν πατρίδος μοίρᾳ τὴν πόλιν — 属格分词 'βοώντων' 与 'ποθούντων' 充当无明示主语的属格独立分词结构(Genitive Absolute),或者修饰隐含的、指代在 'συνεδρίοις'(共同议会)中活动的群众的属格名词。后半句的 'ἐν πατρίδος μοίρᾳ' 是惯用表达,意为“视同祖国般”或“作为祖国”。

引用这一段

阿里斯·台德斯, 士麦那及其重建悔歌 §266-267. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0284.tlg021.humanitext-grc2:266-267

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。