Humanitext Reader

阿里斯·台德斯 · 士麦那演说 §231-232

赞美士麦那可见的美丽与自然景观

第 2 段,共 4 段 · 希腊语

内容简介

作者并非通过神话,而是通过可见的地理特征、宏伟的公共设施和宜人的气候,具体描绘了士麦那的美丽,赞美其为最适合各类人群居住的城市。

§231ἀλλὰ τί δεῖ περὶ ταῦτα τρίβεσθαι;
但是,何必在这些事情上磨蹭呢?
αἷς μὲν γάρ ἐστι τῶν πόλεων ἐν μύθοις ἢ διηγήσεσιν ἡ φιλοτιμία, εἰς ταῦτα εἰκὸς ἀναχωρεῖν, ἥτις δὲ εὐθὺς ὀφθεῖσα χειροῦται καὶ οὐκ ἐᾷ ζητεῖν τὰ ἀρχαῖα, τί δεῖ ταύτην σεμνύνειν ἀπὸ τῶν παρελθόντων, ἀλλʼ οὐ περιηγεῖσθαι καθαπερεὶ τῆς χειρὸς ἔχοντα, μάρτυρα τὸν θεατὴν τῶν λόγων ποιούμενον;
因为,对于那些自豪感在于神话或传说的城市来说,退回到这些事物中是合情合理的;但对于一座一经看见便征服人心、不让人去追寻古老事物的城市,何必用过去的事迹来抬高它,而不是像牵着手一样带人四处参观,使观众成为言语的见证者呢?
οἶμαι γὰρ, εἴ τινος εἴδωλον πόλεως ἔδει φαίνεσθαι κατʼ οὐρανὸν, ὥσπερ τὸν στέφανόν φασι τὸν Ἀριάδνης καὶ ἄλλα εἴδωλα ποταμῶν τε καὶ ζώων, ὅσα πρὸς θεῶν ἐτιμήθη, τὸ τῆσδε ἂν φαίνεσθαι νικῆσαι.
因为我认为,如果有什么城市的形象应该显现在天空中,就像人们所说的那样,有阿莉阿德尼的冠冕,以及其他因受到神明尊崇而显现的河流与野兽的形象,那么这座城市的形象显现出来必定会胜出。
οὕτως μοι δοκεῖ πεφυκέναι παράδειγμα πόλεως, καὶ οὔτε τοῦ πολίτου ποιητοῦ προμνωμένου προσδεῖσθαι οὔτε ἄλλης τέχνης εἰς ἔπαινον, ἀλλʼ αὐτὴ προξενεῖν τὸν ἔρωτα αὑτῆς πᾶσιν ἀνθρώποις καὶ αὐτὴ καταναγκάζειν, ὀφθαλμοὺς, οὐχὶ ὦτα πείθουσα.
在我看来,它生来就是城市的典范,既不需要市民诗人的引荐,也不需要其他赞美艺术,而是自身向所有人唤起对它的爱,并强迫人们去爱,它说服的是眼睛,而不是耳朵。
τέταται γὰρ ὑπὲρ τῆς θαλάττης, ἄνθος ὥρας ἀφιεῖσα διηνεκὲς, ὥσπερ οὐ κατὰ μικρὸν πολισθεῖσα, ἀλλʼ εἰσάπαξ ἀνασχοῦσα τῆς γῆς, οὐ πρὸς ἀνάγκην οὐδʼ ἠπειγμένον τὸ μέγεθος παρεχομένη, ἀλλὰ πανταχοῦ πολλὴ καὶ παραπλησία.
因为它延展在海面之上,散发出持久的青春之花,仿佛并非一点点建成,而是一下子从大地上升起,展现出既非迫于需要也非仓促而成的规模,而是处处宏伟且和谐一致。
καὶ ἔστιν αὐτῇ τὸ μέγεθος κάλλους περιουσία.
其规模对它而言是美丽的富余。
οὐδʼ ἂν φαίης εἶναι πόλεις πολλὰς κατὰ μικρὸν διεσπαρμένας, ἀλλὰ μίαν μὲν πολλῶν ἀντίρροπον, μίαν δʼ οὖν ὁμόχρουν καὶ σύμφωνον ἑαυτῇ, καθάπερ ἀνθρώπου σῶμα συμβαίνοντα τῷ ὅλῳ τὰ μέρη παρεχομένην.
你不会说这是许多逐渐分散的城市,而是一座足抵许多座的城市,是一座肤色一致且自身和谐的城市,如人体一般,其各个部分都与整体相协调。
κόσμοι δὲ οἵ τε ἐν αὐτῇ καὶ οἱ περὶ αὐτὴν ἐξ ἴσου πολλοί τε καὶ λαμπροὶ καὶ ποθεινοτέρους οὐχὶ λελοιπότες.
城内与城周的装饰同样繁多且灿烂,没有留下更令人向往的缺憾。
ἀλλʼ ἐστὶν ἅπασα ὥσπερ διʼ ἀγαλμάτων, ὥσπερ οἱ κατάπαστοι χιτῶνες.
相反,整个城市就像是由雕像装饰起来的,如同缀满饰物的长袍。
ἀπὸ ἑσπέρας μὲν πρὸς ἕω βαδίζων ἐκ νεώ τε εἰς νεὼν ἥξεις καὶ ἐκ κολωνοῦ πρὸς κολωνὸν διʼ ἑνὸς στενωποῦ καλλίονος ἢ κατὰ τοὔνομα.
从西向东走,你将从一座神殿走向另一座神殿,从一座山丘走向另一座山丘,通过一条比其名字更美丽的街道。
στάντι δὲ ἐπὶ τῆς ἀκροπόλεως ἡ μὲν θάλαττα ὑπορρεῖ, τὰ δὲ προάστεια ὑφορμεῖ· καταμιγνυμένη δὲ ἀμφοτέροις ἡ πόλις διὰ τριῶν τῶν ἡδίστων θεαμάτων ἐκχεῖ τὴν ψυχὴν, οὐδὲ ἔστιν εὑρεῖν §232οὗ τις ἐρείσει τὸν ὀφθαλμόν· ἕλκει γὰρ ἐφʼ ἑαυτὸ ἕκαστον ὥσπερ ἐν ὅρμῳ ποικίλῳ.
对于站在卫城之上的人来说,大海在下方流淌,郊区在下方停泊;而城市融汇于两者之间,通过三种最令人愉悦的景观倾泻其灵魂,甚至无法找到可以让眼睛驻足的地方;因为每一样事物都将目光吸引到自己身上,仿佛置身于色彩斑斓的港湾中。
κατιόντα δὲ ἀπὸ τῆς ἀκροπόλεως τὰ ἑῷα ἐκδέχεται, ναῶν τε ὁ κάλλιστος αὖθις τῆς εἰληχυίας θεοῦ τὴν πόλιν, καὶ τὰ ἐπὶ τούτοις ἔργον καὶ πρεσβύτῃ μνησθῆναι κοσμίως.
从卫城下来,东部的景观迎接着人们,首先又是夺得这座城市的女神那最美丽的神殿,而其后的景观,即使是对一个老人来说,要按顺序一一提起也是一件难事。
πάντα γὰρ ἤδη μέχρι τῆς παραλίας καταλάμπεται γυμνασίοις, ἀγοραῖς, θεάτροις, περιβόλοις, λιμέσι, κάλλεσιν αὐτοφυέσι καὶ χειροποιήτοις ἁμιλλωμένοις.
因为直到海滨的整个区域,如今都已因体育馆、广场、剧场、围墙圣域、港口以及竞相媲美的自然之美与人工之美而熠熠生辉。
ἀργὸν δὲ οὐδέν ἐστι θεάματος οὐδὲ χρείας.
在观赏和实用方面,没有一样是闲置的。
λουτρὰ μέν γε τοσαῦτα ὥστε ἀπορήσαις ἂν οὗ λούσαιο, δρόμοι δὲ ἁπάσης ἰδέας, οἱ μὲν ἐν βάθει τῆς πόλεως, οἱ δʼ ἐπὶ τέρμασιν, ἄλλος ἄλλον κωλύων τὸν κάλλιστον εἶναι, κρῆναι δὲ καὶ πηγαὶ κατʼ οἰκίας τε καὶ πλείους ἢ κατʼ οἰκίαν, καὶ στενωποὶ ἀντʼ ἀγορῶν καὶ στενωποὶ τέτραχα σχίζοντες ἀλλήλους εἰς ὑποδοχὴν τοῦ ἡλίου, μικροῦ δέω λέγειν ὃ πρόσθεν ἠρνούμην, πολλὰς πόλεις ποιοῦντες τῇ περιγραφῇ, μίμημα τῆς πάσης ἑκάστην.
至于浴场,其数量之多以至于你会不知该在何处沐浴;各种形式的跑道,有的在城市的深处,有的在边界,彼此争奇斗艳;住宅中设有喷泉和水源,其数量甚至多于住宅本身;还有街道代替了广场,以及呈十字交叉、为迎接阳光而相互分裂的街道,它们通过自身的轮廓创造出许多城市——我差一点就要说出我刚才否认的话了——使每一处都成为整体的缩影。
αὖραι δὲ ἠριναί τε καὶ θεριναὶ λιγυρώτεραι τῶν παρὰ ποιηταῖς ἀηδόνων καὶ τεττίγων, ἄλλαι διʼ ἄλλων διᾴττουσαι τόπων ἅπασαν τὴν πόλιν ἀντὶ ἄλσους καθιστᾶσι.
而春季和夏季的微风,比诗人们笔下的夜莺和蝉鸣更加婉转,穿梭于各个角落,将整个城市装点得宛如一片圣林。
ποίας γραφῆς ἢ πλάσματος οὐ βελτίω ταῦτα μιμήσασθαι;
什么样的绘画或雕塑能比这更好地模仿这些呢?
ἀεὶ δὲ ὥσπερ εἰς πομπὴν ἐνιαύσιον κεκοσμημένη ταῖς τε ἰδίαις καὶ ταῖς δημοσίαις κατασκευαῖς ὡραΐζεται, σκηνῆς Μηδικῆς θέαμα ἁβρότερον.
她总是打扮得如同参加年度游行一般,通过私人和公共的建筑装点着自己,这景象比波斯天幕还要华华丽。
θυμηδίαι δὲ αὐτὴν οὔποτε λείπουσιν, οὐδʼ ὅσαι Μοῦσαι πόλεις ἀνθρώπων ἐπέρχονται οὐδεμία ἐξοικεῖ.
喜悦从未离开她,凡是造访人类城市的缪斯,没有一位会迁往他处。
πολλὴ μὲν γὰρ ἡ ἐγχώριος, πολλὴ δὲ ἡ ἔπηλυς· φαίης ἂν ἑστίαν εἶναι τῆς ἠπείρου παιδείας ἕνεκα.
因为本土的缪斯极为昌盛,外来的也极多;你会说,为了教育的缘故,她是这块大陆的炉灶(中心)。
θεάτρων τε πάντων κατά τε ἀγῶνας καὶ τὰς ἄλλας ἐπιδείξεις ἀμύθητος ἡ ἀφθονία.
在竞技和各种展示中,所有剧场的丰富程度是难以言表的。
πρὸς δὲ τούτοις χειρῶν ἔργα παντοῖα καὶ φορὰ γῆς καὶ θαλάττης ἐφάμιλλος.
除这些之外,还有各种手工艺,以及陆地与海洋竞相媲美的产出。
συνελόντι δʼ εἰπεῖν, ἑκατέρῳ τῷ ἔθνει μία δὴ πόλις αὕτη μετριωτάτη, ὅσοι τε ἐπὶ ῥᾳστώνης τὸν βίον διανύσαι προείλοντο καὶ ὅσοι φιλοσοφεῖν ἀδόλως ἀξιοῦσιν.
总而言之,对于这两类人中的每一类,这座城市确实是最适宜的:无论是那些选择在安逸中度过一生的人,还是那些认为应当无欺地追求智慧(哲学)的人。
ἀντιπάλους γὰρ τῶν πόνων τὰς
因为,作为他们劳苦的竞争对手,...

词汇与语法注释

  1. §231τὸ τῆσδε ἂν φαίνεσθαι νικῆσαι — 这是一个受于 οἶμαι 支配的“带对格的不定式”结构。它与表示过去非现实虚拟的条件从句 εἴ τινος εἴδωλον... ἔδει φαίνεσθαι 构成呼应,通过在不定式 φαίνεσθαι 和 νικῆσαι 上附加 ἄν,在间接引语中表达了过去非现实条件句的归结部分(“这座城市的形象显现出来必定会胜出”)。其主语为 τὸ τῆσδε [εἴδωλον]。
  2. §231στάντι δὲ ἐπὶ τῆς ἀκροπόλεως — 与格分词 στάντι 是“关系与格”(dative of reference/interest),为后续的整个句子提供了一个判断的视角或主体,意为“对于站在卫城之上的人(的视角)而言”。
  3. §232ἄλλος ἄλλον κωλύων τὸν κάλλιστον εἶναι — 分词 κωλύων 修饰复数主语 δρόμοι(跑道),并伴有起相互代词作用的主格 ἄλλος 与对格 ἄλλον 的并置。直译为“每一个都阻碍另一个成为最美”,形象地表达了所有的跑道都极其美丽,以至于难以分出高下。

引用这一段

阿里斯·台德斯, 士麦那演说 §231-232. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0284.tlg015.humanitext-grc2:231-232

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。