§5.3.2̔εξῆς δʼ ἡ Λατίνη κεῖται, ἐν ᾗ καὶ ἡ τῶν Ῥωμαίων πόλις, πολλὰς συνειληφυῖα καὶ τῆς μὴ Λατίνης πρότερον.
接下来是拉提乌姆,罗马人的城市也坐落于此,它已经合并了许多此前不属于拉提乌姆的土地。
Αἶκοι γὰρ καὶ Ὀυόλσκοι καὶ Ἕρνικοι Ἀβοριγῖνές τε οἱ περὶ αὐτὴν τὴν Ῥώμην καὶ Ῥούτουλοι οἱ τὴν ἀρχαίαν Ἀρδέαν ἔχοντες καὶ ἄλλα συστήματα μείζω καὶ ἐλάττω τὰ περιοικοῦντα τοὺς τότε Ῥωμαίους ὑπῆρξαν, ἡνίκα πρῶτον ἔκτιστο ἡ πόλις· ὧν ἔνια κατὰ κώμας αὐτονομεῖσθαι συνέβαινεν ὑπʼ οὐδενὶ κοινῷ φύλῳ τεταγμένα.
因为在该城最初建立时,埃奎人、沃尔斯奇人、赫尔尼奇人,以及罗马本身的周边原住民,还有占领古阿尔代亚的鲁图利人,以及当时在罗马人周围居住的其他大小部落都已存在;其中有些部落按村庄自主管理,不归属于任何共同的民族。
φασὶ δὲ Αἰνείαν μετὰ τοῦ πατρὸς Ἀγχίσου καὶ τοῦ παιδὸς Ἀσκανίου κατάραντας εἰς Λαυρεντὸν τῆς πλησίον τῶν Ὠστίων καὶ τοῦ Τιβέρεως ᾐόνος, μικρὸν ὑπὲρ τῆς θαλάττης, ὅσον ἐν τέτταρσι καὶ εἴκοσι σταδίοις, κτίσαι πόλιν.
人们说,埃涅阿斯与他的父亲安喀塞斯和儿子阿斯卡尼乌斯一起,在靠近奥斯蒂亚和台伯河岸的劳伦图姆登陆,在略高于海面约二十四斯塔迪翁的地方建立了一座城市。
ἐπελθόντα δὲ Λατῖνον τὸν τῶν Ἀβοριγίνων βασιλέα τῶν οἰκούντων τὸν τόπον τοῦτον, ὅπου νῦν ἡ Ῥώμη ἐστί, συμμάχοις χρήσασθαι τοῖς περὶ τὸν Αἰνείαν ἐπὶ τοὺς γειτονεύοντας Ῥουτούλους τοὺς Ἀρδέαν κατέχοντας (στάδιοι δʼ εἰσὶν ἀπὸ τῆς Ἀρδέας εἰς τὴν Ῥώμην ἑκατὸν ἑξήκοντα), νικήσαντα δʼ ἀπὸ τῆς θυγατρὸς Λαουινίας ἐπώνυμον κτίσαι πλησίον πόλιν.
但当时居住在现今罗马所在地方的原住民国王拉提努斯,在进攻并利用埃涅阿斯及其同伴作为盟友来对付占领阿尔代亚的邻近鲁图利人(从阿尔代亚到罗马的距离是一百六十斯塔迪翁)之后,在击败他们后,以他女儿拉维尼亚的名字在附近建立了一座城市。
πάλιν δὲ τῶν Ῥουτούλων συμβαλόντων εἰς μάχην, τὸν μὲν Λατῖνον πεσεῖν, τὸν δὲ Αἰνείαν νικήσαντα βασιλεῦσαι καὶ Λατίνους καλέσαι τοὺς ὑφʼ αὑτῷ.
当鲁图利人再次交战时,拉提努斯战死,而埃涅阿斯在获胜后成为国王,并以他统治下的人们称呼他们为拉丁人。
καὶ τούτου δὲ τελευτήσαντος καὶ τοῦ πατρός, τὸν Ἀσκάνιον Ἄλβαν κτίσαι ἐν τῷ Ἀλβανῷ ὄρει, διέχοντι τῆς Ῥώμης τοσοῦτον ὅσον καὶ ἡ Ἀρδέα.
在他和他的父亲去世后,阿斯卡尼乌斯在阿尔巴山建立了阿尔巴,该山距离罗马的距离与阿尔代亚相同。
ἐνταῦθα Ῥωμαῖοι σὺν τοῖς Λατίνοις Διὶ θύουσιν, ἅπασα ἡ συναρχία ἀθροισθεῖσα· τῇ πόλει δʼ ἐφιστᾶσιν ἄρχοντα πρὸς τὸν τῆς θυσίας χρόνον τῶν γνωρίμων τινὰ νέων.
在那里,罗马人与拉丁人一同向朱庇特献祭,所有的执政官都聚集于此;在献祭期间,他们指定一位显贵青年作为该城的管理者。
ὕστερον δὲ τετρακοσίοις ἔτεσιν ἱστορεῖται τὰ περὶ Ἀμόλλιον καὶ τὸν ἀδελφὸν Νουμίτορα, τὰ μὲν μυθώδη τὰ δʼ ἐγγυτέρω πίστεως.
四百年后,有关阿穆里乌斯和他的兄弟努米托尔的故事被记载下来,有些带有神话色彩,有些则较具可信度。
διεδέξαντο μὲν γὰρ τὴν τῆς Ἄλβας ἀρχὴν ἀμφότεροι παρὰ τῶν ἀπογόνων τοῦ Ἀσκανίου, διατείνουσαν μέχρι τοῦ Τιβέρεως· παραγκωνισάμενος δʼ ὁ νεώτερος τὸν πρεσβύτερον ἦρχεν ὁ Ἀμόλλιος, υἱοῦ δʼ ὄντος καὶ θυγατρὸς τῷ Νουμίτορι, τὸν μὲν ἐν κυνηγίᾳ δολοφονεῖ, τὴν δέ, ἵνα ἄτεκνος διαμείνῃ, τῆς Ἑστίας ἱέρειαν κατέστησε παρθενείας χάριν· καλοῦσι δʼ αὐτὴν Ῥέαν Σιλβίαν.
因为他们两人都从阿斯卡尼乌斯的后代那里继承了延伸至台伯河的阿尔巴统治权;但弟弟阿穆里乌斯排挤了哥哥,独自统治,当努米托尔有一子一女时,他在一次狩猎中谋杀了其子,而为了让其女保持无嗣,他以守贞为名,将其任命为维斯塔的女祭司;人们称她为雷亚·西尔维亚。
εἶτα φθορὰν φωράσας, διδύμων αὐτῇ παίδων γενομένων, τὴν μὲν εἷρξεν ἀντὶ τοῦ κτείνειν χαριζόμενος τἀδελφῷ, τοὺς δʼ ἐξέθηκε πρὸς τὸν Τίβεριν κατά τι πάτριον.
后来,他发现她因诞下孪生子而败露,他出于对兄弟的顾及而将她囚禁代替处死,但按照某种祖传习俗,将婴儿遗弃在台伯河边。
μυθεύεται μὲν οὖν ἐξ Ἄρεως γενέσθαι τοὺς παῖδας, ἐκτεθέντας δʼ ὑπὸ λυκαίνης ὁραθῆναι σκυλακευομένους.
神话传说这些孩子是战神玛尔斯所生,被遗弃后,人们看到一只雌狼在哺乳他们。
Φαυστύλον δέ τινα τῶν περὶ τὸν τόπον συφορβῶν ἀνελόμενον ἐκθρέψαι (δεῖ δʼ ὑπολαβεῖν τῶν δυνατῶν τινα, ὑπηκόων δὲ τῷ Ἀμολλίῳ, λαβόντα ἐκθρέψαι), καλέσαι δὲ τὸν μὲν Ῥωμύλον τὸν δὲ Ῥῶμον.
而该地区周围的一个名叫福斯图鲁斯的猪倌收留并抚养了他们(不过应当认为,是阿穆里乌斯臣民中的某位权贵收留并抚养了他们),并将其中一个命名为罗慕路斯,另一个命名为雷穆斯。
ἀνδρωθέντας δʼ ἐπιθέσθαι τῷ Ἀμολλίῳ καὶ τοῖς παισί· καταλυθέντων δʼ ἐκείνων καὶ τῆς ἀρχῆς εἰς τὸν Νουμίτορα περιστάσης, ἀπελθόντας οἴκαδε κτίσαι τὴν Ῥώμην ἐν τόποις οὐ πρὸς αἵρεσιν μᾶλλον ἢ πρὸς ἀνάγκην ἐπιτηδείοις.
他们长大成人后,袭击了阿穆里乌斯和他的孩子们;在那些人被消灭且统治权转交给努米托尔之后,他们离开家乡,在并非出于选择而是出于被迫而适宜的地方建立了罗马。
οὔτε γὰρ ἐρυμνὸν τὸ ἔδαφος οὔτε χώραν οἰκείαν ἔχον τὴν πέριξ ὅση πόλει πρόσφορος, ἀλλʼ οὐδʼ ἀνθρώπους τοὺς συνοικήσοντας· οἱ γὰρ ὄντες ᾤκουν καθʼ αὑτούς, συνάπτοντές πως τοῖς τείχεσι τῆς κτιζομένης πόλεως, οὐδὲ τοῖς Ἀλβανοῖς πάνυ προσέχοντες.
因为该地既不险要,周围也没有足够一座城市使用的领土,甚至没有共同居住的人;因为当时的人们各自居住,虽然某种程度上与正在建造的城市城墙相接,但他们对阿尔巴人完全不在意。
Κολλατία δʼ ἦν καὶ Ἀντέμναι καὶ Φιδῆναι καὶ Λαβικὸν καὶ ἄλλα τοιαῦτα τότε μὲν πολίχνια, νῦν δὲ κῶμαι, κτήσεις ἰδιωτῶν, ἀπὸ τριάκοντα ἢ μικρῷ πλειόνων τῆς Ῥώμης σταδίων.
科拉蒂亚、安特姆奈、菲德奈、拉比库姆及其他此类地方当时是小城镇,但现在则是私有者的村庄,距离罗马有三十斯塔迪翁或稍远一些。
μεταξὺ γοῦν τοῦ πέμπτου καὶ τοῦ ἕκτου λίθου τῶν τὰ μίλια διασημαινόντων τῆς Ῥώμης καλεῖται τόπος Φῆστοι· τοῦτον δʼ ὅριον ἀποφαίνουσι τῆς τότε Ῥωμαίων γῆς, οἵ θʼ ἱερομνήμονες θυσίαν ἐπιτελοῦσιν ἐνταῦθά τε καὶ ἐν ἄλλοις τόποις πλείοσιν ὡς ὁρίσις αὐθημερόν, ἣν καλοῦσιν Ἀμβαρουίαν.
无论如何,在标志着罗马里程的第五和第六个里程碑之间,有一个叫作费斯蒂的地方;祭司们宣布这里是当时罗马人领土的边界,并且他们在此处以及其他几个地方,在当天作为边界举行被称为“安巴瓦利亚”的献祭。
γενομένης δʼ οὖν στάσεως φασὶ κατὰ τὴν κτίσιν ἀναιρεθῆναι τὸν Ῥῶμον.
总之,人们说在建城期间发生了内讧,雷穆斯被杀。
μετὰ δὲ τὴν κτίσιν ἀνθρώπους σύγκλυδας ὁ Ῥωμύλος ἤθροιζεν, ἀποδείξας ἄσυλόν τι τέμενος μεταξὺ τῆς ἄκρας καὶ τοῦ Καπετωλίου, τοὺς δʼ ἐκεῖ καταφεύγοντας τῶν ἀστυγειτόνων πολίτας ἀποφαίνων.
建城之后,罗慕路斯聚集了混合的人群,在城塞和卡皮托尔山之间指定了一处神圣区域作为庇护所,并宣布逃到那里的邻近居民为公民。
ἐπιγαμίας δὲ τούτοις οὐ τυγχάνων ἐπηγγείλατο ἕνα ἀγῶνα ἱππικὸν τοῦ Ποσειδῶνος ἱερόν, τὸν καὶ νῦν ἐπιτελούμενον.
由于未能为这些人获得通婚权,他宣布举行一次献祭于涅普顿的马术竞技会,这一竞技会至今仍在举行。
συνελθόντων δὲ πολλῶν, πλείστων δὲ Σαβίνων, ἐκέλευσε τὰς παρθένους ἁρπάσαι τὰς ἀφιγμένας τοῖς δεομένοις γάμου·
当许多人(其中大多数是萨比尼人)聚集在一起时,他命令将到来的少女抢走,分给需要结婚的人。
μετιὼν δὲ τὴν ὕβριν Τίτος Τάτιος διʼ ὅπλων ὁ βασιλεὺς τῶν Κυριτῶν ἐπὶ κοινωνίᾳ τῆς ἀρχῆς καὶ πολιτείας συνέβη πρὸς τὸν Ῥωμύλον·
为了对这一侮辱进行报复,奎里特斯人的国王提图斯·塔提乌斯诉诸武力,但最终与罗慕路斯达成协议,共同分享统治权和公民权。
δολοφονηθέντος δʼ ἐν Λαουινίῳ τοῦ Τατίου, μόνος ἦρξεν ἑκόντων τῶν Κυριτῶν ὁ Ῥωμύλος.
在塔提乌斯于劳伦图姆被谋杀后,罗慕路斯在奎里特斯人顺从下独自统治。
μετὰ δὲ τοῦτον διεδέξατο τὴν ἀρχὴν Νουμᾶς Πομπίλιος πολίτης τοῦ Τατίου, παρʼ ἑκόντων λαβὼν τῶν ὑπηκόων.
在他之后,塔提乌斯的同胞努马·庞皮里乌斯继承了统治权,并从顺从的臣民那里接受了它。