Humanitext Reader

斯特拉波 · 地理学 §3.4.13-3.4.15

阿鲁阿科人与努曼提亚的抵抗及武装习俗

第 110 段,共 577 段 · 希腊语

内容简介

作者介绍了凯尔蒂贝里亚人中最强大的阿鲁阿科人及其城市努曼提亚,回顾了他们对罗马的顽强抵抗。此外,他还详细说明了伊比利亚人的轻装兵器,并引述了波塞多尼乌斯关于当地动物(特别是马和河狸)的独特生态观察。

§3.4.13αὐτῶν τε τῶν Κελτιβήρων εἰς τέτταρα μέρη διῃρημένων οἱ κράτιστοι μάλιστα πρὸς ἕω εἰσὶ καὶ πρὸς νότον οἱ Ἀρουάκοι, συνάπτοντες Καρπητανοῖς καὶ ταῖς τοῦ Τάγου πηγαῖς· πόλις δʼ αὐτῶν ὀνομαστοτάτη Νομαντία.
虽然凯尔蒂贝里亚人自身被分为四个部分,但其中最强大的是主要分布在东部和南部的阿鲁阿科人,他们与卡佩塔尼人及塔霍斯河的源头接壤;他们最著名的城市是努曼提亚。
ἔδειξαν δὲ τὴν ἀρετὴν τῷ Κελτιβηρικῷ πολέμῳ τῷ πρὸς Ῥωμαίους εἰκοσαετεῖ γενομένῳ· πολλὰ γὰρ στρατεύματα σὺν ἡγεμόσιν ἐφθάρη, τὸ δὲ τελευταῖον οἱ Νομαντῖνοι πολιορκούμενοι ἀπεκαρτέρησαν πλὴν ὀλίγων τῶν ἐνδόντων τὸ τεῖχος.
他们在对抗罗马人的凯尔蒂贝里亚战争(持续了二十年之久)中展现了他们的勇气;因为许多军队连同其将领都被消灭了,最后努曼提亚人在被包围时,除了少数交出城墙降伏的人外,均坚持到饿死。
καὶ οἱ Λούσωνες δὲ ἑῷοί εἰσι, συνάπτοντες καὶ αὐτοὶ ταῖς τοῦ Τάγου πηγαῖς.
卢索内斯人也位于东部,他们自己也与塔霍斯河的源头接壤。
τῶν δʼ Ἀρουάκων ἐστὶ καὶ Σεγήδα πόλις καὶ Παλλαντία.
阿鲁阿科人的城市中还有塞格达和帕兰蒂亚。
διέχει δὲ Νομαντία τῆς Καισαραυγούστας, ἣν ἔφαμεν ἐπὶ τῷ Ἴβηρι ἱδρῦσθαι, σταδίους ἐπὶ ὀκτακοσίους.
努曼提亚距离我们说过坐落在埃布罗河畔的萨拉戈萨约八百斯塔迪亚。
καὶ Σεγοβρίγα δʼ ἐστὶ τῶν Κελτιβήρων πόλις καὶ Βίλβιλις, περὶ ἃς Μέτελλος καὶ Σερτώριος ἐπολέμησαν.
塞戈布里加也是凯尔蒂贝里亚人的城市,比尔比利斯也是如此,梅特鲁斯和塞托里乌斯曾在这两座城市周边作战。
Πολύβιος δὲ τὰ τῶν Ὀυακκαίων καὶ τῶν Κελτιβήρων ἔθνη καὶ χωρία διεξιὼν συλλέγει ταῖς ἄλλαις πόλεσι καὶ Σεγεσάμαν καὶ Ἰντερκατίαν.
波利比乌斯在详述瓦卡伊奥伊人和凯尔蒂贝里亚人的部族与地区时,在其他城市之外,还列举了塞格萨马和因特卡蒂亚。
φησὶ δὲ Ποσειδώνιος Μάρκον Μάρκελλον πράξασθαι φόρον ἐκ τῆς Κελτιβηρίας τάλαντα ἑξακόσια, ἐξ οὗ τεκμαίρεσθαι πάρεστιν ὅτι καὶ πολλοὶ ἦσαν οἱ Κελτίβηρες καὶ χρημάτων εὐποροῦντες, καίπερ οἰκοῦντες χώραν παράλυπρον.
波塞多尼乌斯说,马尔库斯·马尔切鲁斯从凯尔蒂贝里亚征收了六百塔兰同的税贡,由此可以推断,尽管凯尔蒂贝里亚人居住在非常贫瘠的土地上,但他们不仅人口众多,而且财富充裕。
Πολυβίου δʼ εἰπόντος τριακοσίας αὐτῶν καταλῦσαι πόλεις Τιβέριον Γράκχον, κωμῳδῶν φησι τοῦτο τῷ Γράκχῳ χαρίσασθαι τὸν ἄνδρα, τοὺς πύργους καλοῦντα πόλεις, ὥσπερ ἐν ταῖς θριαμβικαῖς πομπαῖς.
当波利比乌斯说提贝里乌斯·格拉古摧毁了他们三百座城市时,他(波塞多尼乌斯)讽刺说,此人这样做是为了讨好格拉古,将塔楼称为城市,就像在凯旋式游行中那样。
καὶ ἴσως οὐκ ἄπιστον τοῦτο λέγει· καὶ γὰρ οἱ στρατηγοὶ καὶ οἱ συγγραφεῖς ῥᾳδίως ἐπὶ τοῦτο φέρονται τὸ ψεῦσμα καλλωπίζοντες τὰς πράξεις, ἐπεὶ καὶ οἱ φάσκοντες πλείους ἢ χιλίας τὰς τῶν Ἰβήρων ὑπάρξαι πόλεις ἐπὶ τοῦτο φέρεσθαί μοι δοκοῦσι, τὰς μεγάλας κώμας πόλεις ὀνομάζοντες.
也许他所说的并非不可信;因为将领和历史学家都很容易为了美化自己的功绩而陷入这种谎言,正如那些声称伊比利亚人拥有一千多座城市的人,在我看来也是陷入了这种谎言,将大村庄称为城市。
οὔτε γὰρ ἡ τῆς χώρας φύσις πόλεων ἐπιδεκτικὴ πολλῶν ἐστι διὰ τὴν λυπρότητα ἢ διὰ τὸν ἐκτοπισμὸν καὶ τὸ ἀνήμερον, οὔθʼ οἱ βίοι καὶ πράξεις αὐτῶν (ἔξω τῶν κατὰ τὴν παραλίαν τὴν καθʼ ἡμᾶς) ὑπαγορεύουσι τοιοῦτον οὐδέν· ἄγριοι γὰρ οἱ κατὰ κώμας οἰκοῦντες· τοιοῦτοι δʼ οἱ πολλοὶ τῶν Ἰβήρων· αἱ δὲ πόλεις ἡμεροῦσιν οὐδʼ αὗται ῥᾳδίως, ὅταν πλεονάζῃ τὸ τὰς ὕλας ἐπὶ κακῷ τῶν πλησίον οἰκοῦν.
因为由于土地的贫瘠,或者由于偏僻和荒凉,该地区的自然性质不容许容纳许多城市,他们的生活和行动(除了我们这一侧海岸的居民外)也没有暗示任何此类事物;因为住在村庄里的人是野蛮的,而大多数伊比利亚人就是这样的人;甚至城市本身也不容易被驯化,只要那些为了邻人的利益而居住在森林中的人占了多数。
§3.4.14μετὰ δὲ τοὺς Κελτίβηρας πρὸς νότον εἰσὶν οἱ τὸ ὄρος οἰκοῦντες τὴν Ὀροσπέδαν καὶ τὴν περὶ τὸν Σούκρωνα χώραν Ἐδητανοί, μέχρι Καρχηδόνος, καὶ Βαστητανοὶ καὶ Ὠρητανοί, σχεδὸν δέ τι καὶ μέχρι Μαλάκας.
紧接凯尔蒂贝里亚人往南,是居住在奥罗斯佩达山以及萨贡托(苏克隆)河周边地区直至迦太基(新迦太基)的埃德塔尼人,以及巴斯泰塔尼人和奥莱塔尼人,几乎直到马拉卡。
§3.4.15πελτασταὶ δʼ ἅπαντες, ὡς εἰπεῖν, ὑπῆρξαν οἱ Ἴβηρες καὶ κοῦφοι κατὰ τὸν ὁπλισμὸν διὰ τὰς λῃστείας, οἵους ἔφαμεν τοὺς Λυσιτανούς, ἀκοντίῳ καὶ σφενδόνῃ καὶ μαχαίρα χρώμενοι·
几乎可以说,所有的伊比利亚人都是轻盾兵(轻装步兵),由于其抢劫生活,他们的装备很轻,就像我们说过的卢西塔尼亚人那样,使用投枪、投石器和短剑。
ταῖς δὲ πεζαῖς δυνάμεσι παρεμέμικτο καὶ ἱππεία, δεδιδαγμένων ἵππων ὀρειβατεῖν καὶ κατοκλάζεσθαι ῥᾳδίως ἀπὸ προστάγματος, ὅτε τούτου δέοι.
在步兵部队中也混有骑兵,他们的马经过训练可以攀爬山脉,并在需要时根据命令轻易跪下。
φέρει δʼ ἡ Ἰβηρία δορκάδας πολλὰς καὶ ἵππους ἀγρίους.
伊比利亚产有许多瞪羚和野马。
ἔστι δʼ ὅπου καὶ αἱ λίμναι πληθύουσιν ὀρνέοις.
在某些地方,湖泊中也充满了鸟类。
εἰσὶ δὲ κύκνοι καὶ τὰ παραπλήσια, πολλαὶ δὲ καὶ ὠτίδες·
有天鹅和类似的鸟,也有许多鸨。
κάστορας φέρουσι μὲν οἱ ποταμοί, τὸ δὲ καστόριον οὐκ ἔχει τὴν αὐτὴν δύναμιν τῷ Ποντικῷ· ἴδιον γὰρ τῷ Ποντικῷ πάρεστι τὸ φαρμακῶδες, καθάπερ ἄλλοις πολλοῖς.
河流产有河狸,但其海狸香不具有与波恩托斯产相同的效能;因为波恩托斯产具有独特的药用特性,就像许多其他事物一样。
ἐπεί, φησὶν ὁ Ποσειδώνιος, καὶ ὁ Κύπριος χαλκὸς μόνος φέρει τὴν καδμείαν λίθον καὶ τὸ χαλκανθὲς καὶ τὸ σπόδιον.
因为波塞多尼乌斯说,只有塞浦路斯的铜伴有炉甘石、石胆和炉底物(炉灰)。
ἴδιον δʼ εἴρηκεν Ἰβηρίᾳ ὁ Ποσειδώνιος καὶ τὸ τὰς κορώνας μελαίνας εἶναι καὶ τὸ τοὺς ἵππους τῶν Κελτιβήρων ὑποψάρους ὄντας, ἐπειδὰν εἰς τὴν ἔξω μεταχθῶσιν Ἰβηρίαν, μεταβάλλειν τὴν χρόαν.
波塞多尼乌斯还提到伊比利亚特有的现象,即那里的乌鸦是黑色的,而且凯尔蒂贝里亚人的马本是灰色(斑驳色)的,当它们被转移到外伊比利亚时,就会改变毛色。
ἐοικέναι δὲ τοῖς Παρθικοῖς· καὶ γὰρ ταχεῖς εἶναι καὶ εὐδρόμους μᾶλλον τῶν ἄλλων.
他还说它们像帕提亚的马;因为它们敏捷,比其他的马更善于奔跑。

词汇与语法注释

  1. 3.4.13αὐτῶν τε τῶν Κελτιβήρων εἰς τέτταρα μέρη διῃρημένων — 属格独立结构。虽然不与主句的主语 `οἱ Ἀρουάκοι` 直接一致,但在句首引入了条件或背景,其中 `αὐτῶν` 与随后的主语带有部分属格的关系。
  2. 3.4.13ἀπεκαρτέρησαν — 动词 `ἀποκαρτερέω` 字面意思是“绝食自尽”或“忍受饥饿致死”。在此处指努曼提亚人在包围战中拒绝投降、选择绝食自尽的历史事件。
  3. 3.4.13τὸ τὰς ὕλας ἐπὶ κακῷ τῶν πλησίον οἰκοῦν — 带冠词的中性分词短语。`τὸ ... οἰκοῦν`(居住、居住者)充当主语,受 `ἐπὶ κακῷ τῶν πλησίον`(对邻人不利地)修饰。它描述了居住在森林中的人通过土匪活动等损害邻里利益的状况。
  4. 3.4.15ὑποψάρους — 由形容词 `ψαρός`(灰色、斑点色)和前缀 `ὑπο-`(稍微、有些)组成的复合形容词。它描述马的毛色为“略带灰色的”或“微呈斑驳的”,而非纯灰色。

引用这一段

斯特拉波, 地理学 §3.4.13-3.4.15. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0099.tlg001.humanitext-grc2:3.4.13-3.4.15

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。