Humanitext Reader

斯特拉波 · 地理学 §2.5.15-2.5.17

边缘轮廓与正交基准线地理记述

第 82 段,共 577 段 · 希腊语

内容简介

作者描述了居住世界边缘部分的轮廓,并提出了引入相互垂直的基准线以系统化地理描绘。此外,他还讨论了自然地势对陆地形状的塑造,并强调了保存关于历史人文设施、城市和国家体制记忆的价值。

§2.5.15Ἐντεῦθεν δὲ πρὸς μὲν τὰ νότια μέρη πλέουσιν ἡ Λιβύη κεῖται·
从这里向南方航行的人,利比亚便展现在眼前。
ταύτης δὲ τὰ δυσμικώτατα μικρῷ τῶν Γαδείρων πρόκειται μᾶλλον, εἶτʼ ἄκραν ποιήσαντα στενὴν ἀναχωρεῖ πρὸς ἕω καὶ νότον, καὶ πλατύνεται κατʼ ὀλίγον ἕως ἂν τοῖς ἑσπερίοις Αἰθίοψι συνάψῃ.
利比亚的最西端比加德伊拉更向西突出一些,接着在形成一个狭窄的岬角后向东和向南退缩,并逐渐变宽,直到与西方的埃塞俄比亚人相接。
οὗτοι δʼ ὑπόκεινται τῶν περὶ Καρχηδόνα τόπων ὕστατοι, συνάπτοντες τῇ διὰ τῆς Κινναμωμοφόρου γραμμῇ.
这些埃塞俄比亚人位于迦太基周围地区的更南面,是最遥远的居民,与通过产肉桂之地的平行线相接。
εἰς δὲ τἀναντία πλέουσιν ἀπὸ τοῦ ἱεροῦ ἀκρωτηρίου μέχρι τῶν Ἀρτάβρων καλουμένων ὁ πλοῦς ἐστι πρὸς ἄρκτον ἐν δεξιᾷ ἔχουσι τὴν Λυσιτανίαν· εἶθʼ ὁ λοιπὸς πρὸς ἕω πᾶς ἀμβλεῖαν γωνίαν ποιῶν μέχρι τῶν τῆς Πυρήνης ἄκρων τῶν τελευτώντων εἰς τὸν ὠκεανόν.
与之相反,从圣岬航行到所谓的阿尔塔布罗伊地区,航线是向北的,右侧是路西塔尼亚;然后其余的航线全部向东,形成一个钝角,一直延伸到消入大洋的比利牛斯山脉的尽头。
τούτοις δὲ τὰ ἑσπέρια τῆς Βρεττανικῆς ἀντίκειται πρὸς ἄρκτον, ὁμοίως δὲ καὶ τοῖς Ἀρτάβροις ἀντίκεινται πρὸς ἄρκτον αἱ Καττιτερίδες καλούμεναι νῆσοι πελάγιαι κατὰ τὸ Βρεττανικόν πως κλίμα ἱδρυμέναι·
与这些地方相对,北面是处于不列颠西部的地区,同样,与阿尔塔布罗伊相对,北面是被称为卡西特里德斯的岛屿,它们位于外海中,大致处于不列颠相同的纬度。
ὥστε δῆλον ἐφʼ ὅσον συνάγεται τὰ ἄκρα τῆς οἰκουμένης κατὰ μῆκος ὑπὸ τοῦ περικεχυμένου πελάγους εἰς στενόν.
因此,显而易见,居住世界的两端在长度方向上被周围环绕的外洋压缩得多么狭窄。
§2.5.16τοιούτου δὲ ὄντος τοῦ καθόλου σχήματος, χρήσιμον φαίνεται δύο λαβεῖν εὐθείας, αἳ τέμνουσαι πρὸς ὀρθὰς ἀλλήλας, ἡ μὲν διὰ τοῦ μήκους ἥξει τοῦ μεγίστου παντὸς ἡ δὲ διὰ τοῦ πλάτους, καὶ ἡ μὲν τῶν παραλλήλων ἔσται μία ἡ δὲ τῶν μεσημβρινῶν· ἔπειτα ταύταις παραλλήλους ἐπινοοῦντας ἐφʼ ἑκάτερα διαιρεῖν κατὰ ταύτας τὴν γῆν καὶ τὴν θάλατταν, ᾗ χρώμενοι τυγχάνομεν.
既然整体形状是这样的,那么设想两条直线的做法似乎是有益的。 它们彼此在直角方向上相交,一条贯穿全部的最大长度,另一条则贯穿宽度,前者将是平行线之一,后者将是子午线之一;接着,在两侧设想与这两条线平行的线,并根据这些平行线来划分我们目前所利用的陆地和海洋。
καὶ γὰρ τὸ σχῆμα μᾶλλον ἂν καταφανὲς γένοιτο ὁποῖον εἰρήκαμεν, κατὰ τὸ μέγεθος τῶν γραμμῶν ἄλλα καὶ ἄλλα μέτρα ἐχουσῶν τῶν τε τοῦ μήκους καὶ τοῦ πλάτους, καὶ τὰ κλίματα ἀποδηλωθήσεται βέλτιον τά τε ἑωθινὰ καὶ τὰ ἑσπέρια, ὡς δʼ αὕτως τὰ νότια καὶ τὰ βόρεια.
因为这样一来,我们所描述的形状就会变得更加清晰,因为长度和宽度的线条根据其大小会拥有不同的度量,而东部和西部地区,以及南部和北部地区也将得到更好的展现。
ἐπεὶ δὲ διὰ γνωρίμων τόπων λαμβάνεσθαι δεῖ τὰς εὐθείας ταύτας, αἱ μὲν ἐλήφθησαν ἤδη, λέγω δὲ τὰς μέσας δύο τήν τε τοῦ μήκους καὶ τοῦ πλάτους, τὰς λεχθείσας πρότερον, αἱ δʼ ἄλλαι ῥᾳδίως γνωρίζοιντʼ ἂν διὰ τούτων· τρόπον γάρ τινα στοιχείοις χρώμενοι τούτοις τὰ παράλληλα μέρη στοχαζόμεθα καὶ τὰς ἄλλας σχέσεις τῶν οἰκήσεων τάς τʼ ἐπὶ γῆς καὶ πρὸς τὰ οὐράνια.
既然这些直线必须通过众所周知的地方来设定,有一些已经设定好了——我指的是前面提到的关于长度和宽度的两条中央线——而其他的线很容易通过这两条线来确定;因为在某种程度上,我们是以这两条线作为基本元素,来推测平行区域以及居住地在陆地上和相对于天体的其他关系。
§2.5.17πλεῖστον δʼ ἡ θάλαττα γεωγραφεῖ καὶ σχηματίζει τὴν γῆν, κόλπους ἀπεργαζομένη καὶ πελάγη καὶ πορθμούς, ὁμοίως δὲ ἰσθμοὺς καὶ χερρονήσους καὶ ἄκρας· προσλαμβάνουσι δὲ ταύτῃ καὶ οἱ ποταμοὶ καὶ τὰ ὄρη.
最主要的是海洋在描绘陆地的轮廓并赋予其形状,它创造了海湾、外海和海峡,同样也创造了地峡、半岛和岬角;河流和山脉在这方面也起到了辅助作用。
διὰ γὰρ τῶν τοιούτων ἤπειροί τε καὶ ἔθνη καὶ πόλεων θέσεις εὐφυεῖς ἐνενοήθησαν καὶ τἆλλα ποικίλματα, ὅσων μεστός ἐστιν ὁ χωρογραφικὸς πίναξ.
因为正是通过这些地势,大陆、民族、城市适宜的选址以及地方志地图中充满的其他各种装饰才得以被构想出来。
ἐν δὲ τούτοις καὶ τὸ τῶν νήσων πλῆθός ἐστι κατεσπαρμένον ἔν τε τοῖς πελάγεσι καὶ κατὰ τὴν παραλίαν πᾶσαν.
在这些之中,大量的岛屿也散布在外海中和整个海岸线上。
ἄλλων δʼ ἄλλας ἀρετάς τε καὶ κακίας καὶ τὰς ἀπʼ αὐτῶν χρείας ἐπιδεικνυμένων ἢ δυσχρηστίας, τὰς μὲν φύσει τὰς δὲ ἐκ κατασκευῆς, τὰς φύσει δεῖ λέγειν· διαμένουσι γάρ, αἱ δʼ ἐπίθετοι δέχονται μεταβολάς.
虽然地上的各种特征各自展现出不同的优缺点,以及由此带来的便利或不便——有些是自然的,有些是人为设施——但我们必须讲述那些自然的特征;因为它们会长久存在,而那些人为添加的特征则会发生改变。
καὶ τούτων δὲ τὰς πλείω χρόνον συμμένειν δυναμένας ἐμφανιστέον, μὴ πολὺ μέν, ἄλλως δʼ ἐπιφάνειαν ἐχούσας τινὰ καὶ δόξαν, ἣ πρὸς τὸν ὕστερον χρόνον παραμένουσα τρόπον τινὰ συμφυῆ τοῖς τόποις ποιεῖ καὶ μηκέτι οὖσαν κατασκευήν, ὥστε δῆλον ὅτι δεῖ καὶ τούτων μεμνῆσθαι.
但即使在后者中,我们也必须指出那些能够存续较长时间的特征——即使时间不长,但在其他方面具有某种显著性和声誉,这种声誉由于延续到后世,在某种意义上使得已不复存在的人为设施与当地融为一体,因此显而易见,我们也必须提及这些。
περὶ πολλῶν γάρ ἐστι πόλεων τοῦτʼ εἰπεῖν, ὅπερ εἶπε Δημοσθένης ἐπὶ τῶν περὶ Ὄλυνθον, ἃς οὕτως ἠφανίσθαι φησὶν ὥστε μηδʼ εἰ πώποτε ᾠκίσθησαν γνῶναι ἄν τινα ἐπελθόντα.
因为对于许多城市,我们都可以说德莫斯梯尼对奥林索斯周围的城市所说的话,他说那些城市已经彻底消失,以至于任何去到那里的人甚至都无法知道那里是否曾经有人居住过。
ἀλλʼ ὅμως καὶ εἰς τούτους τοὺς τόπους καὶ εἰς ἄλλους ἀφικνοῦνται ἄσμενοι, τά γʼ ἴχνη ποθοῦντες ἰδεῖν τῶν οὕτω διωνομασμένων ἔργων, καθάπερ καὶ τοὺς τάφους τῶν ἐνδόξων ἀνδρῶν.
然而,人们依然乐于前往这些地方和其他地方,渴望至少能看到那些威名远扬的伟业的遗迹,正如渴望瞻仰名人的陵墓一样。
οὕτω δὲ καὶ νομίμων καὶ πολιτειῶν μεμνήμεθα τῶν μηκέτι οὐσῶν, ἐνταῦθα καὶ τῆς ὠφελείας προκαλουμένης τὸν αὐτὸν τρόπον ὅνπερ καὶ ἐπὶ τῶν πράξεων· ἢ γὰρ ζήλου χάριν ἢ ἀποτροπῆς τῶν τοιούτων.
同样,我们也提及那些已不复存在的风俗和国家体制,因为在这里,实用性以与历史事件完全相同的方式引导着我们:要么是为了效仿,要么是为了规避这些事物。

词汇与语法注释

  1. 2.5.15πλέουσιν — 现在分词 `πλέω` 的阳性复数与格形式。在此用作关系与格或判断与格(“对于航行的人来说……”)。
  2. 2.5.15ποιήσαντα — 不定过去时分词,中性复数宾格(或主格)。在语法上与前文的中性复数 `τὰ δυσμικώτατα`(利比亚的最西端)一致。然而,随后的主动词 `ἀναχωρεῖ`(退缩)是第三人称单数,这表明主语转回了阴性单数的 `ἡ Λιβύη`(利比亚),或者将 `τὰ δυσμικώτατα` 作为中性复数主语而搭配单数动词。
  3. 2.5.16ἐπινοοῦντας — 现在分词 `ἐπινοέω` 的阳性复数宾格形式,作为不定式 `διαιρεῖν` 的逻辑主语(“[人们]设想着……[去划分]”)。在语境中指一般的地理学者或观察者。
  4. 2.5.17ἐπιδεικνυμένων — 现在分词 `ἐπιδείκνυμι` 的中性(或阳性)复数属格形式。与 `ἄλλων δʼ ἄλλας ἀρετάς τε καὶ κακίας...` 构成属格独立结构,意为“当不同的[特征]展现出不同的优缺点时……”。

引用这一段

斯特拉波, 地理学 §2.5.15-2.5.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0099.tlg001.humanitext-grc2:2.5.15-2.5.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。