Humanitext Reader

亚里士多德 · 论植物 §2.2.19-2.2.25

淡水与咸水的重量差异及盐的生成机制

第 17 段,共 27 段 · 希腊语

内容简介

本节探讨了水与土在自然状态下的位置关系,通过蛋的实验展示了淡水与咸水的密度差异,并进一步阐明了死海的特征以及静水中盐的生成过程。

§2.2.19Οὐ γίνεται δὲ ψάμμος εἰ μὴ κατὰ συμβεβηκός.
砂子并非偶然之外而产生(即砂子仅是附带产生的)。
Συμβαίνει δὲ τοῦτο, ὅτι ἔστι διατρίβὴ τῆς κινήσεως τοῦ ἡλίου, ὡς ἔφημεν, καὶ μακρυσμὸς ἀπὸ ὕδατος γλυκεροῦ.
而这之所以发生,是因为正如我们所说,太阳的运行有所滞留,且远离淡水。
Τοιουτοτρόπως νοητέον καὶ περὶ τῆς ἁλμυρότητος τῶν ὑδάτων τῆς θαλάσσης.
对于海水的咸味,也必须以同样的方式来理解。
Ἡ ῥίζα μὲν γὰρ πάντων τῶν ὑδάτων ἐστὶ γλυκερά, καὶ οὐκ ἄλλως συμβαίνει αὐτῇ ἁλμυρότης εἰ μὴ κατὰ τὸν τρόπον τὸν λεχθέντα.
因为所有水的根源都是淡水,若非通过上述方式,水便不会产生咸味。
§2.2.20Καὶ τοῦτο σημεῖόν ἐστιν αἰσθητὸν ὅτι ἡ γῆ μέν ἐστιν ὑποκάτω τοῦ ὕδατος, τὸ δὲ ὕδωρ ὑπεράνω ἐξ ἀνάγκης καὶ φυσικῶς.
这是一个感官可知的证据:土在水之下,而水在土之上是必然且自然的。
Κἀντεῦθεν καὶ κυριώτερον συμβέβηκε τῷ ὕδατι τὸ εἶναι στοιχείῳ παρὸ τῇ γῇ.
由此,与土相比,水作为元素的属性更为本来。
Ἐφρόνησαν δέ τινες στοιχεῖον εἶναι τὸ πάντων τῶν ὑδάτων πλεῖστον· πλεῖστον δέ ἐστι τὸ ὕδωρ τῆς θαλάσσης, καὶ διὰ τοῦτο καὶ στοιχεῖον πάντων ἐκρίθη τῶν ὑδάτων.
有些人认为所有水中数量最多的是元素;而海水是数量最多的,因此海水也被判定为一切水的元素。
§2.2.21Ἔστι δὲ τὸ ὕδωρ φυσικῶς ὑπερέχον τῆς γῆς καὶ λεπτότερον αὐτῆς.
水在自然状态下处于土之上,且比土更稀薄。
Καὶ διὰ τοῦτο ἀπεδείξαμεν ὅτι καὶ τὸ ὕδωρ πάντως κουφότερόν ἐστι τὸ γλυκὺ τοῦ ἁλμυροῦ.
正因如此,我们证明了淡水在任何情况下都绝对比咸水轻。
Πλὴν λάβωμεν καὶ ὡς ἐν παραδείγματι δύο σκεύη ἶσα, καὶ θῶμεν ἐν αὐτοῖς ὕδωρ γλυκὺ καὶ ὕδωρ ἀλμυρόν.
然而,让我们也拿两个相同的容器作为例子,在其中分别装入淡水和咸水。
Μετὰ ταῦτα προσλάβωμεν ᾠόν, θῶμεν δὲ τοῦτο ἐν τῷ ὕδατι τῷ γλυκεῖ, καὶ αὐτίκα καταδύσεται.
此后,我们拿一个蛋,把它放入淡水中,它会立刻下沉。
§2.2.22Μετὰ ταῦτα θῶμεν αὐτὸ καὶ ἐν τῷ ὕδατι τῷ ἁλμυρῷ, καὶ ὑπερνήξεται, καὶ ἀναβήσεται ἐπάνω τῶν μερῶν τοῦ τοιούτου ὕδατος, διότι τὰ μέρη τούτου οὐ διαζεύγνυνται ὠς τὰ μέρη τοῦ ὕδατος τοῦ γλυκεροῦ.
此后,我们也把它放入咸水中,它会漂浮并升到这种水的部分之上,因为咸水的部分不像淡水的部分那样容易分离。
Ἐκείνου μὲν γὰρ τὰ μέρη οὐ δύνανται ὑπομένειν διὰ τὴν λεπτότητα βάρος, τούτου δὲ διὰ τὴν παχύτητα δύνανται· καὶ διὰ τοῦτο οὐ καταδύεται τὸ ἐπιτεθὲν αὐτῷ.
因为前者的部分由于其稀薄而无法承受重量,而後者的部分由于其浓密而能够承受;正因如此,放在其上的东西才不会下沉。
§2.2.23Οὕτω φυσικῶς ἐν τῇ νεκρᾷ θαλάσσῃ οὔτε καταδύεται ζῷον οὔτε γεννᾶται· κυριεύει γὰρ ἡ ξηρότης ἐν αὐτῷ, καὶ ἐν παντὶ ὅπερ ἐστὶ πλησίον τοῦ σχήματος τῆς γῆς.
如此,在自然状态下的死海中,既没有动物会下沉,也没有动物诞生;因为在其中,以及在一切接近土之形态的事物中,干燥占了主导。
Φαίνεται τοίνυν ἐντεῦθεν ὅτι τὸ ὕδωρ τὸ παχύ ἐστιν ὑποκάτω τοῦ μὴ παχέος.
因此,由此可见,浓密的水处于不浓密的水之下。
Τὸ γὰρ παχύ ἐστιν ἐκ τοῦ γένους τῆς γῆς, τὸ δὲ λεπτὸν καὶ ἀραιὸν ἐκ τοῦ γένους τοῦ ἀέρος.
因为浓密者属于土之类,而稀薄且稀疏者属于空气之类。
§2.2.24Καὶ διὰ τοῦτο ὑπερέχει τὸ ὕδωρ τὸ γλυκὺ πάντων τῶν ὐδάτων·
正因如此,淡水在一切水之上(优于一切水);因为它的存在离土更远。
ἐκεῖνο γάρ ἐστιν ὑπάρχον τῆς γῆς πορρωτέρω. Ἤδη τοιγαροῦν ἔγνωμεν ὅτι τὸ ὕδωρ τὸ πορρωτάτω τῆς γῆς φυσικόν ἐστι.
因此我们现在知道,离土最远的水是符合本性的。
Καὶ τὸ γλυκὺ τοῦ θαλαττίου ὑπερκεῖσθαι ἀπεδείξαμεν.
而且我们已经证明,淡水位于海水之上。
Καὶ φυσικὸν τοῦτο εἶναι τῷ ῥηθέντι σημείῳ φανερὸν καὶ ἀναγκαῖον ἐγένετο.
通过上述证据,这一点是符合本性的,已变得显而易见且成为必然。
§2.2.25Γεννᾶται δέ τὸ ἅλας ἐν ἱσταμένοις ὕδασιν, οἷς τὸ γλυκὺ γίνεται ἁλμυρόν.
盐是在静水中产生的,在静水中淡水变成了咸水。
Ὑπερβαίνει δὲ ἡ ἁλμυρότης τῆς γῆς ἐκείνην τὴν ἁλμυρότητα.
而土地的咸味超出了那水中的咸味。
Ἀπομένει γὰρ ἐκείνῃ μὲν ἀὴρ ἐγκεκλεισμένος, ταύτῃ δ’ οὔ.
因为在前者中,封闭的空气依然残留,而在后者中则没有。
Καὶ διὰ τοῦτο οὐκ ἔστιν ἐκεῖνο τῆς γῆς τὸ σῶμα, γλυκύτητός τινος μετέχον κατὰ πάντα τρόπον, εἰ καὶ τὸ γένος τοῦτο ἐξ ὕδατός ἐστιν, ὃ ἐξέρχεται ἐξ αὐτῆς τῆς γῆς ὡς ἱδρώς.
因此,即使这种从土地自身中像汗水一样流出来的类别是由水组成的,但土地的那个身体也绝非在任何方面都分有某种甜味。

词汇与语法注释

  1. 2.2.19εἰ μὴ κατὰ συμβεβηκός — 与否定副词 οὐ 连用,表示强烈的限定:“除附带情况外不……”,即“仅附带产生”。
  2. 2.2.20τὸ εἶναι στοιχείῳ — 作为动词 συμβέβηκε 主语的对格不定式短语。与比较表达 παρὸ τῇ γῇ(παρὰ τῇ γῇ 的异体,“与土相比”)连用,说明与土相比,水更本然地具备作为元素的性质。
  3. 2.2.22τὰ μέρη τούτου — 指示代词 τούτου 指代前句中的咸水(ὕδατι τῷ ἁλμυρῷ),与后文指代淡水的 ἐκείνου 形成对比,用以说明咸水的部分比淡水部分更具凝聚力、易于承受重量。
  4. 2.2.25ἐκείνῃ μὲν ... ταύτῃ δ’ — 处于对比中的与格指示代词。在文意上,前者 ἐκείνῃ 指代前文静水变化而成的咸水之咸味(或水本身),后者 ταύτῃ 指代土地的咸味(或土地本身),用以表明水中留有空气而土中没有。
  5. 2.2.25εἰ καὶ τὸ γένος τοῦτο ἐξ ὕδατός ἐστιν — 由 εἰ καί 引导的让步从句,意为“即使这一类别是由水组成的”。关系从句 ὃ ἐξέρχεται ... ὡς ἱδρώς(“像汗水一样从土地自身中流出”)修饰先行词 ὕδατός,补充说明了土与水在物质生成上的关联。

引用这一段

亚里士多德, 论植物 §2.2.19-2.2.25. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg039.humanitext-grc1:2.2.19-2.2.25

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。