Humanitext Reader

亚里士多德 · 问题集 §1.41-1.43

泻药的作用机制与运动上下腹的原理

第 7 段,共 148 段 · 希腊语

内容简介

本文讨论了药物为何能运动上腹或下腹、泻药因其“不消化性”而产生作用的机理,以及胡椒和斯坎摩尼亚因剂量不同而产生的不同功效。

§1.41Διὰ τί δὲ τὰ μὲν τὴν ἄνω κοιλίαν, τὰ δὲ τὴν κάτω κινεῖ, οἷον ἑλλέβορος μὲν τὴν ἄνω, σκαμμωνία δὲ τὴν κάτω, τὰ δὲ ἄμφω, οἷον ἐλατήριον καὶ τῆς θαψίας ὁ ὀπός;
为什么有些药物能动上腹,有些能动下腹,例如嚏根草动上腹,斯坎摩尼亚动下腹,而有些能同时动两部分,例如喷瓜和塔普西亚的汁液?
ἢ ὅτι τὰ μέν ἐστι θερμά, τὰ δὲ ψυχρὰ τῶν φαρμάκων τῶν τὴν κοιλίαν κινούντων, ὥστε τὰ μὲν διὰ τὴν θερμότητα εὐθὺς ἐν τῇ ἄνω κοιλίᾳ ὄντα φέρεται ἐξ αὐτῆς πρὸς τὸν ἄνω τόπον, κἀκεῖθεν συντήξαντα μάλιστα μὲν τὰ ἀλλοτριώτατα καὶ ἥκιστα συμπεφυκότα, ἂν δὲ ἰσχυρὸν ᾖ τὸ φάρμακον ἢ πλέον δοθῇ τῆς φύσεως, κατάγει εἰς τὴν ἄνω κοιλίαν ταῦτά τε καὶ ἐάν τι περίττωμα ᾖ, καὶ διὰ τὴν θερμότητα ταράττον τὸ πνεῦμα πολὺ γινόμενον ὑπ’ αὐτοῦ, προσιστὰν τοὺς ἐμέτους ποιεῖ.
是因为在能动腹部的药物中,有些是温热的,有些是寒凉的,因此温热的药物由于其热性,一旦进入上腹,便立刻从那里被带往上方,并从那里溶解最异质且最不相融的物质,如果药物药力强劲,或服用量超过了常度,就会把这些物质以及可能存在的任何余留物拉回到上腹,并且由于热性,扰动由其产生的大量精气(普纽玛),使其阻滞并导致呕吐?
τὰ δὲ ψυχρὰ τὴν φύσιν αὐτῶν διὰ βάρος καὶ πρὶν παθεῖν τι ἢ ποιῆσαι κάτω φέρεται, κἀκεῖθεν ὁρμῶντα τὸ αὐτὸ δρᾷ τοῖς ἄνω· κατὰ γὰρ τοὺς πόρους ἀνιόντα ἐκεῖθεν, καὶ κινήσαντα ὧν ἂν κρατήσῃ περιττωμάτων καὶ συντηγμάτων, λαβόντα τὴν αὐτὴν ἄγει ὁδόν.
而本性寒凉的药物,由于其重力,在承受或产生任何作用之前就被带往下方,并从那里出发,做与上方药物相同的事;因为它们从那里沿着通道向上,在移动了它们所制服的任何余留物和溶解物之后,便带着它们走同一条路向下。
ὅσα δὲ ἀμφοῖν μετέχει καὶ ἐστὶ μικτὰ τῶν φαρμακωδῶν ἐκ θερμοῦ καὶ ψυχροῦ, ταῦτα δὲ δι’ ἑκατέραν τὴν δύναμιν ἀπεργάζεται ἄμφω, ὥσπερ καὶ νῦν παρασκευάζουσιν οἱ ἰατροὶ μιγνύντες ἀλλήλοις.
而至于那些兼具两者的性质、由温和冷混合而成的药物,则通过这两种效力同时产生这两种结果,正如现在的医生通过将它们相互混合来调制药物一样。
§1.42Διὰ τί τὰ φάρμακα καθαίρει, ἄλλα δὲ πικρότερα ὄντα καὶ στρυφνότερα καὶ τοῖς ἄλλοις τοῖς τοιούτοις ὑπερβάλλοντα οὐ καθαίρει;
为什么药物能排泄,而其他更苦、更涩以及在其他类似性质上更胜一筹的东西却不排泄?
ἢ διότι οὐ διὰ τὰς τοιαύτας δυνάμεις καθαίρει, ἀλλ’ ὅτι ἄπεπτά ἐστιν;
是因为它们不是通过这些效力排泄,而是因为它们是不消化的?
ὅσα γὰρ δι’ ὑπερβολὴν θερμότητος ἢ ψυχρότητος, μικρὰ ὄντα τοὺς ὄγκους, ἄπεπτά ἐστι καὶ οἷα κρατεῖν, ἀλλὰ μὴ κρατεῖσθαι ὑπὸ τῆς τῶν ζῴων θερμότητος, εὐδιάχυτα ὄντα ὑπὸ τῶν δύο κοιλιῶν, ταῦτα φάρμακά ἐστιν.
因为那些由于过度温热或寒凉、虽体积微小却不消化,且能制服而不被动物的体温所制服、且容易被两个腹部分散的物质,这些就是药物。
ὅταν γὰρ εἰς τὴν κοιλίαν εἰσέλθωσι καὶ διαχυθῶσι, φέρονται καθ’ οὕσπερ ἡ τροφὴ πόρους εἰς τὰς φλέβας, οὐ πεφθέντα δέ, ἀλλὰ κρατήσαντα ἐκπίπτει φέροντα τὰ ἐμπόδια αὐτοῖς· καὶ καλεῖται τοῦτο κάθαρσις.
因为当它们进入腹部并分散时,它们通过与食物相同的通道进入静脉,但由于未被消化而是制服了身体,它们便冲出来,并带走阻碍它们的物质;这被称为排泄。
χαλκὸς δὲ καὶ ἄργυρος καὶ τὰ τοιαῦτα ἄπεπτα μέν ἐστιν ὑπὸ τῆς τῶν ζῴων θερμότητος, ἀλλ’ οὐκ εὐδιάχυτα ταῖς κοιλίαις.
而铜、银和此类物质虽然不被动物的体温消化,却不容易被腹部分散。
ἔλαιον δὲ καὶ μέλι καὶ γάλα καὶ τὰ τοιαῦτα τῆς τροφῆς καθαίρει, ἀλλ’ οὐ τῷ ποιῷ, ἀλλὰ τῷ ποσῷ· ὅταν γὰρ διὰ πλῆθος ἄπεπτα γένηται, τότε καθαίρει, ἄνπερ καθαίρῃ.
然而,油、蜂蜜、牛奶和此类食物虽然排泄,但不是通过其“质”,而是通过其“量”;因为当它们由于过量而变得未消化时,它们便会排泄,如果它们确实排泄的话。
διὰ δύο γὰρ αἰτίας ἄπεπτά ἐστιν, διὰ τὸ ποιὰ αὐτὰ εἶναι ἢ διὰ τὸ ποσά.
因为事物由于两个原因而未消化:要么因为其“质”,要么因为其“量”。
διόπερ οὐ φάρμακόν ἐστιν οὐδὲν τῶν εἰρημένων· οὐδὲ γὰρ διὰ δύναμιν καθαίρει.
因此,上述提到的任何东西都不是药物;因为它们都不是通过一种特定的效力来排泄的。
στρυφνότης δὲ καὶ πικρότης συμβέβηκεν τοῖς φαρμάκοις καὶ δυσωδία τῷ ἐναντίον εἶναι τῇ τροφῇ τὸ φάρμακον.
而涩味、苦味和恶臭之所以伴随药物,是因为药物与食物相反。
τὸ μὲν γὰρ πεφθὲν ὑπὸ τῆς φύσεως, τοῦτο προσφύεται τοῖς σώμασι καὶ καλεῖται τροφή· τὸ δὲ μὴ πεφυκὸς κρατεῖσθαι, εἰσιόν τε εἰς τὰς φλέβας καὶ δι’ ὑπερβολὴν θερμότητος ἢ ψυχρότητος ταράττον· αὕτη δὲ φαρμάκου φύσις ἐστίν.
因为被自然消化的东西会被同化到身体中,被称为食物;而本性不被制服的东西则进入静脉,并因过度温热或寒凉而引起扰动;这就是药物的本性。
§1.43Διὰ τί τὸ μὲν πέπερι πολὺ μὲν ὂν τὴν κύστιν λύει, ὀλίγον δὲ τὴν κοιλίαν, ἡ δὲ σκαμμωνία πολλὴ οὖσα τὴν κοιλίαν λύει, ὀλίγη δὲ καὶ παλαιὰ τὴν κύστιν;
为什么胡椒多时能通膀胱,少时能通腹部,而斯坎摩尼亚多时能通腹部,少且陈旧时能通膀胱?
ἢ διότι ἑκάτερον ἑκατέρας ἐστὶ κινητικώτερον;
是因为两者各自更容易运动各器官吗?
τὸ μὲν γὰρ πέπερι οὐρητικόν ἐστιν, ἡ δὲ σκαμμωνία κατωτερικόν.
因为胡椒是利尿的,而斯坎摩尼亚是通便的。
τὸ μὲν οὖν πέπερι πολὺ μὲν ὂν φέρεται εἰς τὴν κύστιν καὶ οὐ διαχεῖται ἐν τῇ κοιλίᾳ, ὀλίγον δὲ ὂν κρατηθὲν διαλύει καὶ γίνεται φάρμακον αὐτῆς.
因此,胡椒多时被带入膀胱,而不分散在腹部,但少时被制服而溶解,并成为腹部的药物。
ἡ δὲ σκαμμωνία πολλὴ μὲν οὖσα εἰς τοῦτο κρατεῖται ὥστε διαχυθῆναι, διαχυθεῖσα δὲ γίνεται φάρμακον διὰ τὴν εἰρημένην ἐν τοῖς ἀνωτέρω αἰτίαν· ὀλίγη δὲ οὖσα μετὰ τοῦ ποτοῦ ἀναπίνεται εἰς τοὺς πόρους, καὶ ταχὺ πρὶν ταράξαι καταφέρεται εἰς τὴν κύστιν, καὶ ἐκεῖ τῇ αὑτῆς δυνάμει ἀπάγει τὰ περιττώματα καὶ τὰ συντήγματα ὅσα ἐπιπολῆς ἐστίν.
而斯坎摩尼亚多时,则被留存以至分散,而分散后则由于上述原因成为药物;但少时则随饮品被吸入通道,在引起扰动之前迅速被带入膀胱,并在那里通过自身的效力排走表面的余留物和溶解物。
ἡ δὲ πολλή, ὥσπερ εἴρηται, διὰ τὴν ἰσχὺν πολὺν χρόνον ἐμμείνασα κατάγει πολλὴν κάθαρσιν καὶ γεώδη.
而多时,如前所述,由于其药力而停留很长时间,从而带来大量的、属土性的排泄。

词汇与语法注释

  1. 1.41προσιστάν — προσιστάν 是动词 προσίστημι(使阻滞、使恶心)的现在分词单数中性主格,修饰前文的中性名词 πνεῦμα。它描述了由于药物的热性而大量产生的“精气”(pneuma)如何向上受阻并压迫胃部,从而引发呕吐(ἐμέτους ποιεῖ)。
  2. 1.42οἷα κρατεῖν, ἀλλὰ μὴ κρατεῖσθαι — 此处为 οἷος 加不定式结构,表示“具有……性质的”,修饰主格的 ὅσα。这里将主动语态的 κρατεῖν(制服、支配)与被动语态的 κρατεῖσθαι(被制服、被支配)进行对比,指出药物具有能够压倒(制服)动物体温而非被体温所消化的特性。
  3. 1.43εἰς τοῦτο κρατεῖται ὥστε διαχυθῆναι — 指示代词宾格 εἰς τοῦτο 预示了后文表示结果的 ὥστε 从句,意为“被留存至这一地步,以至于被分散”。它指明了被动动词 κρατεῖται(被留存、被保持)的作用程度或目的。

引用这一段

亚里士多德, 问题集 §1.41-1.43. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg036.humanitext-grc1:1.41-1.43

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。