Humanitext Reader

亚里士多德 · 动物的诸部分 §2.17.1-2.17.7

舌的结构及其在味觉与言语功能中的物种差异

第 36 段,共 84 段 · 希腊语

内容简介

本段讨论了人类舌头具有利于感知与发音的“游离、柔软、宽阔”特征,并对比了四足动物、鸟类、爬行类及鱼类在舌头形态和功能(如味觉、发音与生存环境适应)上的多样性。

§2.17.1Ὑπὸ δὲ τὸν οὐρανὸν ἐν τῷ στόματι ἡ γλῶττα 17 τοῖς ζῴοις ἐστί, τοῖς μὲν πεζοῖς σχεδὸν ὁμοίως πἀσι, τοῖς δʼ ἄλλοις ἀνομοίως καὶ αὐτοῖς πρὸς αὐτὰ καὶ πρὸς τὰ πεζὰ τῶν ζῷόων.
17 在口中的上腭下方,动物拥有舌头;在陆生动物中,几乎所有动物都相似,但在其他动物中,它们之间以及与陆生动物相比,都有所不同。
§2.17.2ὁ μὲν οὖν ἅνθρωοπος ἀπονλελυμμένην 2 τε καὶ μαλακωτάτην ἔχει μάλιστα τὴν γλὼτταν καὶ πλατεῖαν, ὅπως πρὸς ἀμφοτέρας ᾖ τὰς ἐργασίας χρήσιμος, πρὸς τε τὴν τῶν χυμῶν αἱσθησιν (ὁ γὰρ ἄνθρωπος εὐαισθητότατος τῶν ἅλλων ζῴων, καὶ ἡ μαλακὴ γλῶττα· ἁπτικωτάτη γαρ, ἡ δὲ γεῦσις ἀρή τίς ἐστιν), καὶ πρὸς τὴν τῶν γραμμάτων διάρθρωσιν καὶ πρὸς τὸν λόγον ἡ μαλακὴ καὶ πλατεῖα χρήσιμος· συστέλλειν γὰρ καὶ προβάλλειν παντοδαπῆ τοιαύτη οὐσα καὶ ἀπολελυμένη μάλιστʼ ἄν δύναιτο.
2 因此,人类拥有最游离、最柔软且宽阔的舌头,以便它能对两种功能都有用:一方面是为了感知味道(因为人在所有动物中感觉最敏锐,而柔软的舌头正适于此,因为它是最敏锐的触觉器官,而味觉是一种触觉),另一方面,柔软而宽阔的舌头对于字母(音素)的分节和言语也是有用的;因为具备这种性质且游离的舌头最能够以各种方式收敛和伸出。
δηλοῖ δʼ ὅσοις μὴ λίαν ἀπολέλυται· ψελλίζονται γὰρ καὶ τραυλίζουσι, τούτο δʼ ἐστὶν ἔνδεια τῶν γραμμάτων.
这在那些舌头不够游离的人身上很明显:因为他们会口吃和口齿不清,这就是字母(发音)的匮乏。
§2.17.33 ἔν τε τῷ πλατεῖαν εἶναι καὶ τὸ στενήν ἐστιν· ἐν γὰρ τῷ μεγάλῳ καὶ τὸ μικρόν, ἐν δὲ τῷ μικρῷ τὸ μέγα οὐκ ἔστιν.
3 在“宽”之中也包含着“窄”;因为在大的东西中也包含小的,但在小的东西中不包含大的。
διὸ καὶ τῶν ὀρνίθων οἱ μάλιστα φθεγγόμενοι γρμματα πλατυγλωττὸτεροι τῶν ἄλλων εἰσίν.
因此,在鸟类中,最能发出字母音的,其舌头比其他鸟更宽。
τὰ δʼ ἕναιμα καὶ ζφοτόκα τῶν τετραπόδων βραχεῖαν της ψώνῆς ἔχει διάρθρωσιν· σκληράν τε γὰρ καὶ οὐκ ἀπολελυμιένην ἔχουσι καὶ παχεῖαν τὴν γλύτταν.
而有血且胎生的四足动物,其声音的分节能力很弱;因为它们拥有硬、不游离且厚实的舌头。
§2.17.44 τῶν δʼ ὀρνίθων ἔνιοι πολύφωνοι, καὶ πλατυτέραν οί γαμ ψωνυχοι ἔχουσιν.
4 鸟类中有些能发出多种声音,而有钩爪的鸟类其舌头较宽。
πολύφωνοι δʼ οἱ μικρτεροι.
较小的鸟能发出多种声音。
καὶ χρῶνται τῇ γλύττῃ καὶ πρὸς ἑρμηνείαν ἀλλήλοις πάντες μέν, ἕτεροι δὲ τῶν ἑτέρων μἀλλον, ὥστʼ ἐπʼ ἐνίων καὶ μάθησιν εἶναι δοκεῖν παρʼ ἀλλήλων· εἴρηται δὲ περὶ αὐτῶν ἐν ταῖς ἱστορίαις ταῖς περὶ τῶν ζφων.
它们全部都用舌头在彼此之间进行交流,有些比另一些更甚,以至于在某些鸟类中甚至似乎存在相互学习;关于它们,已在《动物志》中有所说明。
§2.17.55 τῶν δὲ πεζῶν καὶ ᾠοτόκων καὶ ἐναίμων πρὸς μὲν τὴν τῆς φωνῆς ἐργασίαν ἄχρηστον τὰ πολλὰ τὴν γλῶτταν ἔχει καὶ προσδεδεμένην καὶ σκληράν, πρὸς δὲ τὴν τῶν χυμῶν γεῦσιν οἵ τʼ ὄφεις καὶ οἱ σαύροι μακρὰν καὶ δικρόαν ἔχουσιν, οἱ μὲν ὄφεις οὕτως μακρὰν ὥστʼ ὲκτείνεσθαι ἐκ μικροῦ ἐπὶ πολύ, δικρόαν δὲ καὶ τὸ ἄκρον λεπτὸν καὶ τριχῶδες διὰ τὴν λιχνείαν τῆς φύσεως· διπλῆν γὰρ τὴν ἡδονὴν κτάται τῶν χυμῶν, ὥσπερ διπλῆν ἔχοντα τὴν τῆς γεύσεωος αἴσθησιν.
5 至于陆生、卵生且有血的动物,大多数其舌头对于声音的产生是无用的,既被束缚又坚硬;但为了品尝味道,蛇和蜥蜴拥有长而分叉的舌头,其中蛇的舌头长到可以从极小伸长到极远,而且由于它们本性的贪食,其舌头分叉且末端纤细如毛发;因为它们能获得双重的味道快乐,仿佛拥有双重的味觉。
§2.17.66 ἔχει δὲ καὶ τὰ μὴ ἔναιμα τῶν ζῴων τὸ αἰσθητικὸν τῶν χυμῶν μὸριον καὶ τὰ ἔναιμα πάντκ· καὶ γὰρ ὅσα μὴ δοκεῖ τοῖς πολλοῖς ἔχειν, οἷον ἔνιοι τῶν ἰχθύων, καὶ ούτοι τρὸπον τινὰ γλίσχρον ἔχουσι, καὶ σχεδὸν παραπλησίως τοῖς ποταμίοις κροκοδείλοις.
6 无血动物也拥有感觉味道的器官,所有有血动物也是如此;因为即使是那些在大多数人看来不拥有的动物,例如某些鱼类,它们也拥有某种黏性的部分,几乎类似于河鳄。
§2.17.77 οὐ φαίνονται δʼ οἱ πλεῖστοι ἀητῶν ἔχειν διά τινʼ αἰτίαν εὔλογον· ἀκανθώόδης τε γάρ ἐστιν ὁ τόπος τού στόματος πἀσι τοῖς τοιούτοις, καὶ διὰ τὸ μικρὸν χρόνον εἶναι τὴν αἴσθησιν τοῖς ἐνύδροις τῶν χυμῶν, ὤσπερ καὶ ἡ χρῆσις αὐτῆς βραχεῖα, οὕτω βραχεῖαν ἔχουσιν αὐτῆς καὶ τὴν διάρθρωσιν.
7 但大多数鱼类似乎并不拥有它,这有一个合乎情理的原因:因为对于所有这类动物来说,口腔的部位是多刺的,而且由于水生动物对味道的感觉时间很短,正如它的使用是短暂的一样,它们对其(舌头)的分化也是微弱的。
ταχεῖκ δʼ ἡ δίοδος είς τὴν κοιλίαν διἀ τὸ μὴ οἷόντ εἶναι διατρίβειν ἐκχυμίζοντας· παρεμπίπτοι γὰρ ἄν τὸ ὕδωρ.
而且进入胃部的通道很迅速,因为它们不可能在提取味道时耽搁时间;否则水就会渗入。
στʼ ἐὰν μὴ τις τὸ στόμα ἐπικλίνῃ, μὴ φαίνεσθαι ἀφεστηκὸς τοὺτο τὸ μόριον.
因此,除非人们侧倾其口部,否则这一器官看起来并不像是独立存在的。

词汇与语法注释

  1. §2.17.2ἀπολελυμένην — 意为“游离的、不相连的、自由的”。指舌头未与口腔底部愈合,可以自由活动的构造状态。
  2. §2.17.3ἔν τε τῷ πλατεῖαν εἶναι καὶ τὸ στενήν ἐστιν — 介词 ἐν 连同带冠词不定式短语 τῷ πλατεῖαν εἶναι(在宽阔之中)作为状语,而 τὸ στενήν(狭窄[也])是动词 ἐστιν(存在)的主语。不定式省略的逻辑主语为 τὴν γλῶτταν(舌),因此形容词使用宾格。
  3. §2.17.4οί γαμ ψωνυχοι — 抄本中的拼写错误或印刷混乱,实际上应读作 οἱ γαμψώνυχοι(有钩爪的[鸟类]、猛禽)。
  4. §2.17.7ἀητῶν — 抄本中的严重讹误。结合上下文(前一节的 ἰχθύων 以及本节的 ἐνύδροις“水生动物”),这显然是 ἰχθύων(鱼类)的误写。由于亚里士多德显然是在讨论鱼类的舌头,故各语言译文均将其理解为“鱼类”进行翻译。
  5. §2.17.7ὥστʼ ἐὰν μὴ τις τὸ στόμα ἐπικλίνῃ — 这是一个在由 ὥστε 引导、使用不定式 μὴ φαίνεσθαι 的结果从句内部,插入了条件从句 ἐὰν μὴ ... ἐπικλίνῃ(除非有人倾斜/张开)的结构。ἐπικλίνῃ 意为“向(下方)倾斜”或“偏转以张开”。

引用这一段

亚里士多德, 动物的诸部分 §2.17.1-2.17.7. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg030.humanitext-grc1:2.17.1-2.17.7

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。