§1.13#2ἔτι δὲ τοῦ μὴ γιγνομένου ἀλλʼ ὑπάρχοντος ὕδατος καθʼ ἡμέραν μὴ τοιαύτην εἶναι τὴν ἀρχὴν τῶν ποταμῶν, οἷον ὑπὸ γῆν λίμνας τινὰς ἀποκεκριμένας, καθάπερ ἔνιοι λέγουσιν, ἀλλʼ ὁμοίως ὥσπερ καὶ ἐν τῷ ὑπὲρ γῆς τόπῳ μικραὶ συνιστάμεναι ῥανίδες, καὶ πάλιν αὗται ἑτέραις, τέλος μετὰ πλήθους καταβαίνει τὸ ὑόμενον ὕδωρ, οὕτω καὶ ἐν τῇ γῇ ἐκ μικρῶν συλλείβεσθαι τὸ πρῶτον καὶ εἶναι οἷον πιδώσης εἰς ἓν τῆς γῆς τὰς ἀρχὰς τῶν ποταμῶν.
此外，关于并非每日产生而是预先存在的水，我们必须认为河流的源头并不像有些人所说的那样，是地下的某些被隔离的湖泊；而是正如在地上区域，微小的雨滴凝结，然后这些雨滴又与其他雨滴汇合，最终以大量的雨水降下一样，在地下，水最初也是从微小的量中渗流汇集，河流的源头就像是大地将水渗流到一处。
δηλοῖ δʼ αὐτὸ τὸ ἔργον· οἱ γὰρ τὰς ὑδραγωγίας ποιοῦντες ὑπονόμοις καὶ διώρυξι συνάγουσιν, ὥσπερ ἄν ἰδιούσης τῆς γῆς ἀπὸ τῶν ὑψηλῶν.
实际的事实也表明了这一点：因为建造引水渠的人，通过地下通道和沟渠来收集水，就好像大地从高处渗出水分一样。
διὸ καὶ τὰ ῥεύματα τῶν ποταμῶν ἐκ τῶν ὁρῶν φαίνεται ῤέοντα, καὶ πλεῖστοι καὶ μέγιστοι ποταμοὶ ῥέουσιν ἐκ τῶν μεγίστων ὁρῶν.
因此，河流的溪流也显出是从山上流出的，而且最多和最大的河流都流自最大的山。
ὁμοίως δὲ καὶ αἱ κρῆναι αἱ πλεῖσται ὄρεσιν καὶ τόποις ὑψηλοῖς γειτνιῶσιν· ἐν δὲ τοῖς πεδίοις ἄνευ ποταμῶν ὀλίγαι γίγνονται πάμπαν.
同样，大多数泉水也与山脉和高地相邻，在平原上，除了河流附近，几乎没有泉水产生。
οἱ γὰρ ὀρεινοὶ καὶ ὑψηλοὶ τόποι, οἷον σπόγγος πυκνὸς ἐπικρεμάμενοι, κατὰ μικρὰ μὲν πολλαχῇ δὲ διαπιδῶσι καὶ συλλείβουσι τὸ ὕδωρ· δέχονταί τε γὰρ τοῦ κατιόντος ὕδατος πολὺ πλῆθος (τὶ γὰρ διαφέρει κοίλην καὶ ὑπτίαν ἢ πρηνῆ τὴν περιφέρειαν εἶναι καὶ κυρτήν;
因为多山和高峻的地方，就像悬挂着的致密海绵，在许多地方一点一滴地渗出并汇集水分；因为它们接收了大量降下的水（实际上，外周是凹陷向上还是倾斜呈凸状，又有什么区别呢？
ἀμφοτέρως γὰρ τὸν ἴσον ὄγκον περιλήψεται σώματος) καὶ τὴν ἀνιοῦσαν ἀτμίδα ψύχουσι καὶ συγκρίνουσι πάλιν εἰς ὕδωρ·
因为在这两种情况下，它都将容纳相同体积的物体），并且它们冷却了上升的蒸气，使其再次凝结成水。
διό, καθάπερ εἴπομεν, οἱ μέγιστοι τῶν ποταμῶν ἐκ τῶν μεγίστων φαίνονται ῤέοντες ὁρῶν.
因此，正如我们所说，最大的河流显出是流自最大的山。
δῆλον δʼ ἐστὶ τοῦτο θεωμένοις τὰς τῆς γῆς περιόδους· ταύτας γὰρ ἐκ τοῦ πυνθάνεσθαι παρʼ ἑκάστων οὕτως ἀνέγραψαν, ὅσων μὴ συμβέβηκεν αὐτόπτας γενέσθαι τοὺς λέγοντας.
这对于观察世界地图的人来说是显而易见的；因为地理学家们对于那些述说者未曾亲眼目睹的地方，是通过向各处的人们探问而这样记录下来的。
ἐν μὲν οὖν τῇ Ἀσίᾳ πλεῖστοι μὲν ἐκ τοῦ Παρνασσοῦ καλουμένου φαίνονται ῤέοντες ὄρους καὶ μέγιστοι ποταμοί, τοῦτο δʼ ὁμολογεῖται πάντων εἶναι μέγιστον τὸ ὄρος τῶν πρὸς τὴν ἔω τὴν χειμερινήν· ὑπερβάντι γὰρ ἤδη τοῦτο φαίνεται ἡ ἔξω θάλαττα, ἧς τὸ πέρας οὐ δῆλον τοῖς ἐντεῦθεν.
在亚洲，最多和最大的关系显出流自被称为帕纳索斯的山，而这座山被公认为是朝向冬至日出方向的所有山中最大的一座；因为对于越过这座山的人来说，外海已经显现，而外海的边界对于这里的人们来说并不清楚。
ἐκ μὲν οὖν τούτου ῥέουσιν ἄλλοι τε ποταμοὶ καὶ ὁ Βάκτρος καὶ ὁ Χοάσπης καὶ ὁ Ἀράξης· τούτου δʼ ὁ Τάναϊς ἀποσχίζεται μέρος ὢν εἰς τὴν Μαιῶτιν λίμνην.
从这座山流出的除了其他河流外，还有巴克特罗斯河、科阿斯佩斯河和阿拉克塞斯河；而塔奈斯河从阿拉克塞斯河分流出来，作为其一部分注入迈奥蒂斯湖。
ῥεῖ δὲ καὶ ὁ Ἰνδὸς ἐξ αὐτοῦ, πάντων τῶν ποταμῶν ῥεῦμα πλεῖστον.
印度河也流自这座山，它是所有河流中流量最大的。
ἐκ δὲ τοῦ Καυκάσου ἄλλοι τε ῥέουσι πολλοὶ καὶ κατὰ πλῆθος καὶ κατὰ μέγεθος ὑπερβάλλοντες, καὶ ὁ Φᾶσις· ὁ δὲ Καύκασος μέγιστον ὄρος τῶν πρὸς τὴν ἕω τὴν θερινὴν ἐστιν καὶ πλήθει καὶ ὕψει.
从高加索山流出的还有其他许多在水量和大小上都极其巨大的河流，以及法西斯河；而高加索山是朝向夏至日出方向的山中，在体量和高度上都最大的一座。
σημεῖα δὲ τοῦ μὲν ὕψους ὅτι ὁρᾶται καὶ ἀπὸ τῶν καλουμένων βαθέων καὶ εἰς τὴν λίμνην εἰσπλεόντων, ἔτι δʼ ἡλιοῦται τῆς νυκτὸς αὐτοῦ τὰ ἄκρα μέχρι τοῦ τρίτου μέρους ἀπό τε τῆς ἕω καὶ πάλιν ἀπὸ τῆς ἐσπέρας· τοῦ δὲ πλήθους ὅτι πολλὰς ἔχον ἔδρας, ἐν αἷς ἔθνη τε κατοικεῖ πολλὰ καὶ λίμνας εἶναί φασι μεγάλας, ἀλλʼ ὅμως πάσας τὰς ἕδρας εἶναί φασι φανερὰς μέχρι τῆς ἐσχάτης κορυφῆς.
其高度的证据是：即使从所谓的深处以及驶入湖的人们也能看到它，而且在夜间，其山顶的三分之一部分在拂晓和黄昏时分依然被太阳照射；而其体量的证据是：尽管它拥有许多居住地，其中居住着许多民族，并且据说有巨大的湖泊，但据说所有的居住地直到最高的山顶都是清晰可见的。
ἐκ δὲ τῆς Πυρήνης (τοῦτο δʼ ἐστὶν ὅρος πρὸς δυσμὴν ἰσημερινὴν ἐν τῇ Κελτικῇ) ῥέουσιν ὅ τε Ἴστρος καὶ ὁ Ταρτησσός.
而从比利牛斯山（这是在凯尔特地区朝向昼夜平分点日落方向的一座山）流出的是伊斯托罗斯河和塔尔特索斯河。
οὗτος μὲν οὖν ἕξω στηλῶν, ὁ δʼ Ἴστρος διʼ ὅλης τῆς Εὐρώπης εἰς τὸν Εὔξεινον πόντον.
后者流向海格力斯之柱以外，而伊斯托罗斯河则穿过整个欧洲注入厄克斯海。
τῶν δʼ ἄλλων ποταμῶν οἱ πλεῖστοι πρὸς ἄρκτον ἐκ τῶν ὁρῶν τῶν Ἀρκυνίων· ταῦτα δὲ καὶ ὕψει καὶ πλήθει μέγιστα περὶ τὸν τόπον τοῦτόν ἐστιν.
其他河流的大多数则向北流自阿耳摩尼亚山脉；这些山脉在这一地区也是高度和体量上最大的。