§2.2.3Ὅτι μὲν οὖν πάντα τὰ ζητούμενα μέσου ζήτησίς ἐστι, δῆλον·
因此,显然,所有的探求都是对中间项的探求。
πῶς δὲ τὸ τί ἐστι δείκνυται, καὶ τίς ὁ τρόπος τῆς ἀναγωγῆς, καὶ τί ἐστιν ὁρισμός καὶ τίνων, εἴπωμεν, διαπορήσαντες πρῶτον περὶ αὐτῶν.
但是,“它是什么”是如何被证明的,还原的方法是什么,定义是什么以及它是关于什么事物的,让我们在首先对它们提出疑难之后再做说明。
ἀρχὴ δʼ ἔστω τῶν μελλόντων ἥπερ ἐστὶν οἰκειοτάτη τῶν ἐχομένων λόγων.
让未来的讨论的起点,设为与接下来的论述最相适应的那一个。
ἀπορήσειε γὰρ ἄν τις, ἆρʼ ἔστι τὸ αὐτὸ καὶ κατὰ τὸ αὐτὸ ὁρισμῷ εἰδέναι καὶ ἀποδείξει, ἢ ἀδύνατον;
因为有人可能会提出疑问:是否可能对同一事物且在同一方面,既通过定义又通过证明来认识,还是这是不可能的?
ὁ μὲν γὰρ ὁρισμός τοῦ τί ἐστιν εἶναι δοκεῖ, τὸ δὲ τί ἐστιν ἅπαν καθόλου καὶ κατηγορικόν· συλλογισμοὶ δʼ εἰσὶν οἱ μὲν στερητικοί, οἱ δʼ οὐ καθόλου, οἶον οἱ μὲν ἐν τῷ δευτέρῳ σχήματι στερητικοὶ πάντες, οἱ δʼ ἐν τῷ τρίτῳ οὐ καθόλου.
因为定义似乎是关于“它是什么”的,而“它是什么”全都是普遍且肯定的;但在三段论中,有些是否定的,有些则不是普遍的——例如,在第二格中的所有三段论都是否定的,而在第三格中的则不是普遍的。
εἶτα οὐδὲ τῶν ἐν τῷ πρώτῳ σχή· ματι κατηγορικῶν ἁπάντων ἔστιν ὁρισμός, οἷον ὅτι πᾶν τρίγωνον δυσὶν ὀρθαῖς ἴσας ἔχει.
其次,甚至并非第一格中所有的肯定三段论都有定义,例如,每一个三角形都具有等于两直角之和的内角。
τούτου δὲ λόγος, ὅτι τὸ ἐπίστασθαί ἐστι τὸ ἀποδεικτὸν τὸ ἀπόδειξιν ἔχειν, ὥστʼ ἐπεὶ τῶν τοιούτων ἀπόδειξις ἔστι, δῆλον ὅτι οὐκ ἄν εἴη αὐτῶν καὶ ὁρισμός· ἐπίσταιτο γὰρ ἄν τις καὶ κατὰ τὸν ὁρισμόν, οὐκ ἔχων τὴν ἀπόδειξιν· οὐδὲν γὰρ κωλύει μὴ ἅμα ἔχειν.
这其中的原因在于,认识可证明的事物就是拥有其证明,因此,既然这些事物有证明,显然它们也就不可能同时有定义;因为否则,一个人即使没有证明,也可能通过定义来认识它,因为没有任何东西阻止一个人不同时拥有这两者。
ίκανὴ δὲ πίστις καὶ ἐκ τῆς ἐπαγωγῆς· οὐδὲν γὰρ πώποτε ὁρισάμενοι ἔγναωμεν, οὐτε τῶν καθʼ αὑτὸ ὑπαρχόντων οὔτε τῶν συμβεβηκότων.
通过归纳也可以得到充分的证明;因为我们从未通过定义来认识任何事物,无论是本质属性还是偶性。
ἔτι εἰ ὁ ὁρισμὸς οὐσίας τινὸς γνωρισμός, τά γε τοιαῦτα φανερὸν ὅτι οὐκ οὐσίαι.
此外,如果定义是对某种实体的认识,显然这些事物并不是实体。
Ὅτι μὲν οὖν οὐκ ἔστιν ὁρισμὸς ἅπόντος οὗπερ καὶ ἀπόδειξις, δῆλον.
因此,显然并非每一个有证明的事物都有定义。
τί δαί, οὗ ὁρισμός, ἄρα παντὸς ἀπόδειξις ἔστιν ἢ οὔ;
那么,凡是有定义的事物,是否都有证明呢,或者不是?
εἶς μὲν δὴ λόγος καὶ περὶ τούτου ὁ αὐτός.
关于这点的论证也是相同的。
τοῦ γὰρ ἑνός, ἕν, μία ἐπιστήμη.
因为对于一个事物,只有一门科学。
ὥστʼ εἴπερ τὸ ἐπίστασθαι τὸ ἀποδεικτόν ἐστι τὸ τὴν ἀπόδειξιν ἔχειν, συμβήσεταί τι ἀδύνατον· ὁ γὰρ τὸν ὁρισμόν ἔχων ἄνευ τῆς ἀποδείξεως ἐπιστήσεται.
因此,如果认识可证明的事物就是拥有其证明,那么就会导致某种不可能的结论:因为拥有定义的人将在没有证明的情况下获得认识。
ἔτι αἱ ἀρχαὶ τῶν ἀποδείξεων ὁρισμοί, ὧν ὅτι οὐκ ἔσονται ἀποδείξεις δέδεικται πρότερον—ἢ ἔσονται αἱ ἀρχαὶ ἀποδεικταὶ καὶ τῶν ἀρχῶν ἀρχαί, καὶ τοῦτʼ εἰς ἄπειρον βαδιεῖται, ἢ τὰ πρῶτα ὁρισμοὶ ἔσονται ἀναπόδεικτοι.
此外,证明的原理是定义,而这些原理没有证明是先前已经表明的——要么原理是可证明的,并且会有原理的原理,而这将进行到无限,要么最初的事物将是不可证明的定义。
Ἀλλʼ ἆρα, εἰ μὴ παντὸς τοῦ αὐτοῦ, ἀλλὰ τινὸς τοῦ αὐτοῦ ἔστιν ὁρισμὸς καὶ ἀπόδειξις;
但是,即使不是对于每一个相同的事物,是否对于某些相同的事物既有定义又有证明呢?
ἢ ἀδύνατον;
或者这是不可能的?
οὐ γὰρ ἔστιν ἀπόδειξις οὐ ὁρισμός. ὁρισμὸς μὲν γὰρ τοῦ τί ἐστι καὶ οὐσίας·
因为凡是有定义的地方,就没有证明。
αἱ δʼ ἀποδείξεις φαίνονται πᾶσαι ὑποτιθέμεναι καὶ λαμβάνουσαι τὸ τί ἐστιν, οἶον αἱ μαθηματικαὶ τί μονὰς καὶ τί τὸ περιττόν, καὶ αἱ ἄλλαι ὁμοίως.
因为定义是关于“它是什么”和实体的;而所有的证明似乎都假设并预设了“它是什么”——例如,数学证明预设了什么是单位以及什么是奇数,其他的也是如此。
ἔτι πᾶσα ἀπόδειξις τὶ κατὰ τινὸς δείκνυσιν, οἷον ὅτι ἔστιν ἢ οὐκ ἔστιν· ἐν δὲ τῷ ὁρισμῷ οὐδὲν ἕτερον ἑτέρου κατηγορεῖται, οἷον οὔτε τὸ ζῷον κατὰ τοῦ δίποδος οὔτε τοῦτο κατὰ τοῦ ζῴου, οὐδὲ δὴ κατὰ τοῦ ἐπιπέδου τὸ σχῆμα· οὐ γάρ ἐστι τὸ ἐπίπεδον σχῆμα, οὐδὲ τὸ σχῆμα ἐπίπεδον.
此外,所有的证明都表明某物属于某物,例如它存在或不存在;但在定义中,没有一个东西被述定于另一个东西,例如,动物既不被述定于双足的,这也被述定于动物,图形也显然不被述定于平面;因为平面不是图形,图形也不是平面。
ἔτι ἕτερον τὸ τί ἐστι καὶ ὅτι ἔστι δεῖξαι.
此外,证明“它是什么”和“它存在”是不同的。
ὁ μὲν οὖν ὁρισμὸς τί ἐστι δηλοῖ, ἡ δὲ ἀπόδειξις ὅτι ἔστι τόδε κατὰ τοῦδε ἢ οὐκ ἔστιν.
定义显明“它是什么”,而证明则表明这物属于那物,或者不属于。
ἑτέρου δὲ ἑτέρα ἀπόδειξις, ἐὰν μὴ ὡς μέρος ᾖ τι τῆς ὅλης.
而且对于不同的事物有不同的证明,除非它是作为整体的一部分。
τοῦτο δὲ λέγω, ὅτι δέδεικται τὸ ἰσοσκελὲς δύο ὀρθαί, εἰ τπᾶν τρίγωνον δέδεικται· μέρος γάρ, τὸ δʼ ὅλον.
我所说的部分与整体是指:如果每个三角形都被证明了,那么等腰三角形也就被证明了具有两直角;因为前者是部分,后者是整体。
ταῦτα δὲ πρὸς ἄλληλα οὐκ ἔχει οὕτως, τὸ ὅτι ἔστι καὶ τί ἐστιν· οὐ γάρ ἐστι θατέρου θάτερον μέρος.
但是,这些事物彼此之间并没有这样的关系,即“它存在”与“它是什么”之间;因为两者中没有一个是另一个的部分。
Φανερὸν ἄθρα ὅτι οὔτε οὗ ὁρισμός, τούτου παντὸς ἀπόδειξις, οὔτε οὗ ἀπόδειξις, τούτο παντὸς ὁρισμός, οὔτε ὅλως τοῦ αὐτοῦ οὐδενὸς ἐνδέχεται ἄμφω ἔχειν.
因此,显然,并非每一个有定义的事物都有证明,也非每一个有证明的事物都有定义,而且一般而言,对于任何同一事物,都不可能同时拥有这两者。
ὥστε δῆλον ὡς οὐδὲ ὁρισμὸς καὶ ἀπόδειξις οὐὔτε τὸ αὐτὸ ἄν εἴη οὔτε θάτερον ἐν τερῳ· καὶ γὰρ ἄν τὰ ὑποκείμενα ὁμοίως εἶχεν.
因此,显而易见,定义和证明既不是同一回事,一者也不在另一者之中;因为否则,它们的基体也会以同样的方式表现。