Humanitext Reader

亚里士多德 · 前分析篇 §2.2.12#1

原因与结果的时间一致性及先后推理

第 116 段,共 123 段 · 希腊语

内容简介

亚里士多德论证了对于存在、正在生成、已生成和将要生成的各种事物的因果关系中,媒项与结果在时间状态上具有同一性;并基于时间的连续性以及“已生成”状态的不可分割性,解释了在非同时发生的事物间只能从后发生的事件推导先发生的事件的原因。

§2.2.12#1Τὸ δʼ αὐτὸ αἴτιόν ἐστι τοῖς γινομένοις καὶ τοῖς γεγεντημένοις καὶ τοῖς ἐσομένοις ὅπερ καὶ τοῖς οὖσι (τὸ γὰρ μέσον αἴτιον), πλὴν τοῖς μὲν οὖσιν ὅν, τοῖς δὲ γινομένοις γινόμενον, τοῖς δὲ γεγεντημένοις γεγενημένον καὶ ἐσομένοις ἐσόμενον.
对于正在生成者、已经生成者和将要生成者,其原因与存在着的事物的原因是相同的(因为媒项就是原因),不同之处在于,对于存在着的事物,原因是存在着的;对于正在生成者,原因是正在生成的;对于已经生成者,原因是已经生成的;对于将要生成者,原因是将要生成的。
οἷον διὰ τί γέγονεν ἕκλειφις;
例如,为什么发生了食?
διότι ἐν μέσῳ γέγονεν ἡ γῇ· γίνεται δὲ διότι γίνεται, ἔσται δὲ διότι ἔσται ἐν καὶ ἔστι διότι ἔστιν.
因为地球运行到了中间;而它正在生成是因为地球正在运行到中间,它将要生成是因为地球将要运行到中间,它存在是因为地球存在于中间。
τί ἐστι κρύσταλλος;
什么是冰?
εἰλήφθω δὴ ὅτι ὕδωρ πεπηγός.
设它是结冰的水。
ὕδωρ ἐφʼ οὗ Γ, πεπηγὸς ἐφʼ οὗ Α, αἴτιον τὸ μέσον ἐφʼ οὗ Β, ἔκλειψις θερμοῦ παντελής.
水为Γ,结冰为A,原因即媒项为B,即热的完全丧失。
ὑπάρχει δὴ τῷ Γ τὸ Β, τούτῳ δὲ τὸ πεπηγέναι τὸ ἐφʼ οὗ.
B属于Γ,而结冰(A)属于B。
Α γίνεται δὲ κρύσταλλος γινομένου τοῦ Β, γεγέντηται δὲ γεγεντημένου, ἔσται δʼ ἐσομένου.
当B正在生成时,冰正在生成;当B已经生成时,冰已经生成;当B将要生成时,冰将要生成。
Τὸ μὲν οὖν οὕτως αἴτιον καὶ οὗ αἴτιον ἅμα γίνεται, ὅταν γίνηται, καὶ ἔστιν, ὅταν ᾖ· καὶ ἐπὶ τοῦ γεγονέναι καὶ ἔσεσθαι ὐσαύτως.
因此,以此种方式存在的原因和作为其结果的事物,在它们生成时是同时生成的,在存在时是同时存在的;对于已经生成和将要生成的情况也是如此。
ἐπὶ δὲ τῶν μὴ ἅμα ἆρʼ ἔστιν ἐν τῷ συνεχεῖ χρόνῳ, ὥσπερ δοκεῖ ἡμῖν, ἄλλα ἄλλων αἴτια εἶναι, τοῦ τόδε γενέσθαι ἕτερον γενόμενον, καὶ τοῦ ἔσεσθαι ἕτερον ἐσόμενον, καὶ τοῦ γίνεσθαι δέ, εἴ τι ἔμπροσθεν ἐγένετο;
但对于非同时发生的事物,在连续的时间中,是否如我们所认为的那样,一些事物是另一些事物的原因,即“此物已经生成”的原因是“另一物已经生成”,而“此物将要生成”的原因是“另一物将要生成”,对于“正在生成”而言,也是由于在此之前已经生成的某物?
ἔστι δὴ ἀπὸ τοῦ ὕστερον γεγονότος ὁ συλλογισμός (ἀρχὴ δὲ καὶ τούτων τὰ γεγονότα)· διὸ καὶ ἐπὶ τῶν γινομένων ὡσαύτως.
实际上,推论是从后发生的已经生成者开始的(而这些事物的起点也是已经生成者);因此对于正在生成者也是如此。
ἀπὸ δὲ τοῦ προτέρου οὐκ ἕστιν, οἷον ἐπεὶ τόδε γέγονεν, ὅτι τόδʼ ὕστερον γέγονεν· καὶ ἐπὶ τοῦ ἔσεσθαι ὡσαύτως.
但推论不能从先发生者开始,例如“既然此物已经生成,那么此后发生的彼物就已经生成”;对于将要生成者也是如此。
οὔτε γὰρ ἀορίστου οὔθʼ ὁρισθέντος ἔσται τοῦ χρόνου ὥστʼ ἐπεὶ τοῦτʼ ἀληθὲς εἰπεῖν γεγονέναι, τόδʼ ἀληθὲς εὐπεῖν γεγονέναι τὸ ὕστερον.
因为无论时间是未确定的还是确定的,都不会是“既然说此物已经生成是真的,那么说此后发生的彼物已经生成也是真”。
ἐν γὰρ τῷ μεταξύ φεῦδος ἔσται τὸ εἰπεῖν τοῦτο, ἤδη θατέρου γεγονότος.
因为在中间的时间里,说这句话将是虚假的,尽管另一物已经生成。
ὁ δʼ αὐτὸς λόγος καὶ ἐπὶ τοῦ ἐσομένου, οὐδʼ ἐπεὶ τόδε γέγονε, τόδʼ ἔσται.
同样的道理也适用于将要生成者,也不会是“既然此物已经生成,彼物就将要生成”。
τὸ γὰρ μέσον ὁμόγονον δεῖ εἶναι, τῶν γενομένων γενόμενον, τῶν ἐσομένων ἐσόμενον, τῶν γινομένων γινόμενον, τῶν ὄντων ὅν· τοῦ δὲ γέγονε καὶ τοῦ ἔσται οὐκ ἐνδέχεται εἶναι ὁμόγονον.
因为媒项必须是同类的:对于已经生成者是已经生成的,对于将要生成者是将要生成的,对于正在生成者是正在生成的,对于存在着的是存在着的;而对于已经生成和将要生成之间,是不可能存在同类媒项的。
ἔτι οὔτε ἀόριστον ἐνδέχεται εἶναι τὸν χρόνον τὸν μεταξύ οὔθ’ ὡρισμένον· ψεῦδος γὰρ ἔσται τὸ εἰπεῖν ἐν τῷ μεταξύ.
此外,中间的时间既不可能是未确定的,也不可能是确定的;因为在中间的时间里,说这句话将是虚假的。
ἐπισκεττέον δὲ τί τὸ συνέχον ὥστε μετὰ τὸ γεγονέναι τὸ γίνεσθαι ὑπάρχειν ἐν τοῖς πράγμασιν.
我们必须考察是什么在维系着事物,以至于在实际事物中,正在生成跟在已经生成之后发生。
ἢ δξλον ὅτι οὐκ ἔστιν ἐχόμενον γεγονότος γινόμενον;
或者说,很明显,正在生成并不紧挨着已经生成?
οὐδὲ γὰρ γενόμενον γενομένου· πέρατα γὰρ καὶ ἄτομα·
因为已经生成也不紧挨着已经生成;因为它们是极限和不可分割的。
ὥσπερ οὖν οὐδὲ στιγμαί εἰσιν ἀλλήλων ἐχόμεναι, οὐδὲ γενόμενα· ἄμφω γὰρ ἀδιαίρετα.
正如点与点之间不相邻一样,已经生成者之间也不相邻;因为二者都是不可分割的。
οὐδὲ δὴ γινόμενον γεγεντημένουο διὰ τὸ αὐτό· τὸ μὲν γὰρ γινόμενον διαιρετόν, τὸ δὲ γεγονὸς ἀδιαίρετον.
出于同样的原因,正在生成也不紧挨着已经生成;因为正在生成是可分割的,而已经生成是不可分割的。
ὥσπερ οὖν γραμμὴ τπρὸς στιγμὴν ἔχει, οὕτω τὸ γινόμενον πρός τὸ γεγονός· ἐνυπάρχει γὰρ ἄπειρα γεγονότα ἐν τῷ γινομένῳ: μᾶλλον δὲ φανερῶς ἐν τοῖς καθόλου περὶ κινήσεως δεῖ λεχθῆναι περὶ τούταν·
正如线对点关系一样,正在生成对已经生成也是如此;因为正在生成中包含着无限个已经生成。
.
不过,关于这些问题,在关于运动的通论中应当阐述得更清楚。

词汇与语法注释

  1. 95a11πλὴν τοῖς μὲν οὖσιν ὄν, τοῖς δὲ γινομένοις γινόμενον — 此句由表示例外的 `πλὴν`(除了……之外)引导,省略了系动词 `ἐστίν` 以及前文的 `αἴτιον`(原因)。结构上表现为严格的对称对应:“对于存在着的事物(τοῖς οὖσιν),其原因也是存在着的(ὄν);对于正在生成者(τοῖς γινομένοις),其原因也是正在生成的(γινόμενον)。”
  2. 95a24ἆρʼ ἔστιν ἐν τῷ συνεχεῖ χρόνῳ, ὥσπερ δοκεῖ ἡμῖν, ἄλλα ἄλλων αἴτια εἶναι — 这是一个探究非同时发生的事物(μὴ ἅμα)之间是否存在因果关系的疑问句。不定式结构 `ἄλλα ἄλλων αἴτια εἶναι`(一些事物是另一些事物的原因)作为非人称动词 `ἔστιν` 的主语。
  3. 95a28ἔστι δὴ ἀπὸ τοῦ ὕστερον γεγονότος ὁ συλλογισμός — 阐明时间性因果推论规则的重要段落。介词 `ἀπὸ` 表示推论的起点,主张推论必须从时间上后发生的事件(`τοῦ ὕστερον γεγονότος`)出发,从而必然地推导出先前发生的原因。
  4. 95b3ἢ δῆλον ὅτι οὐκ ἔστιν ἐχόμενον γεγονότος γινόμενον; — 分词 `ἐχόμενον`(相邻的、紧接的)支配属格 `γεγονότος`(已经生成者)。该句表达了“正在生成者(γινόμενον)并不紧挨着已经生成者”这一时间非连续性命题,从而引出线与点的几何学类比。

引用这一段

亚里士多德, 前分析篇 §2.2.12#1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:greekLit:tlg0086.tlg001.humanitext-grc2:2.2.12%231

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。